Page 74 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

konsideruar si abuzim ndaj formës ligjore (të SHPK-së), kur pronarët e zhveshin shoqërinë
nga pasuritë e veta pa marrë në konsideratë këtë objektiv dhe, duke vepruar kështu, ia heqin
98
shoqërisë mundësinë për të parashikuar detyrimet e veta kundrejt kreditorëve.

8. Shkronja “c” e pikës 1 të nenit 16, në thelb, e vijon këtë mendim dhe parashikon
përgjegjësinë personale në rastin e “kapitalizimit të pamjaftueshëm” të shoqërive me
përgjegjësi të kufizuar; domethënë, nëse ortakët, aksionarët apo administratorët, në çastin kur
kanë marrë dijeni apo duhet të kishin marrë dijeni për gjendjen e paaftësisë paguese të
shoqërisë, nuk marrin masat e nevojshme për të siguruar që shoqëria, në varësi të llojit të
aktivitetit të ushtruar, të ketë kapital të mjaftueshëm për të përmbushur detyrimet ndaj palëve
të treta. Sigurisht, kjo mund të jetë e menjëhershme, në fillim të operacioneve, ose në një fazë
të mëvonshme. Pra, në thelb, këtu rregulla e kapitalit të pamjaftueshëm e nenit 1067 të Kodit
Civil pranohet si një shembull tjetër për refuzimin e objektivit ligjor të përmendur që pasuritë
e vëna mënjanë me ligj duhet t’u shërbejnë kreditorëve të shoqërisë. Sidoqoftë, formula “kur
kanë marrë dijeni ose duhet të kishin marrë dijeni” na kthen te kufizimet që përmenden më
lart: krahasuar me rastin e mëparshëm (shkronja “b”) kur aktorët nuk mund të kishin marrë
dijeni se po e zhvishnin në mënyrë abuzive shoqërinë nga aktivet e veta, nuk ekziston ndonjë
përgjegjësi “automatike” dhe shpimi i perdes për kapitalizimin e pamjaftueshëm. Aktorët
kanë një shkallë lirie përsa i përket “kapitalizimit të mjaftueshëm” dhe çastit kur ndodh.
Sërish: në zbatimin e rregullës së kapitalizimit të pamjaftueshëm gjithmonë duhet mbajtur
parasysh modeli i ruajtjes së kapitalit minimal të shoqërisë tregtare dhe situata faktike në të
cilën ndodhet shoqëria tregtare. Pra, dalin në pah rregullat e “administrimit të arsyeshëm” të
neneve 98 dhe 163. Këto rregulla duhen aplikuar, sipas rastit, për pronarët dhe aksionarët që
kanë mundësi të ndikojnë në administrimin e shoqërisë.
Por, si çdo përgjegjësi tjetër e parashikuar nga legjislacioni civil, në kuptimin e tij më të
gjerë (pjesë e të cilit është edhe ligji për shoqëritë tregtare), çdo përgjegjësi personale që
rrjedh si pasojë e përdorimit të privilegjit të përgjegjësisë së kufizuar për qëllime të
paligjshme, apo të abuzimit ndaj saj, në shkelje të nenit 16 të ligjit nr.9901, duhet vërtetuar
me vendim gjyqësor të formës së prerë (neni 16, pika 4).
Në të kundërt, ngarkimi me përgjegjësi personale i një personi për detyrimet e një
personi tjetër (juridik), pa një proces të rregullt gjyqësor, do të rrezikonte cenimin në mënyrë
të padrejtë të lirive dhe të drejtave vetjake të individëve, sanksionuar nga Kushtetuta e
Republikës së Shqipërisë.
Nga pikëpamja strategjike e politikave tregtare, nëse vërtetimi i rasteve të parashikuara
nga neni 16 i ligjit nr.9901 bëhet pa ndjekur një proces të rregullt ligjor, kjo do të dëmtonte
rëndë ekonominë, duke frenuar investimet e huaja në vend, pasi investuesit, përveç rrezikut

98 Shih përmbledhjen e jurisprudencës të Gjykatës Federale (Bundesgerichtshof – BGH) në vendimet e të drejtës civile,
vëllimi 151 (2002), f. 181 e në vijim (BGHZ 151, 181 e në vijim). Duke qenë se ligji gjerman për shoqëritë tregtare nuk
ka ndonjë rregull për shpimin e perdes, Gjykata Federale zbaton dispozitën për përgjegjësinë për shoqëritë kolektive dhe
ato komandite (që i korrespondon nenit 40, pika 1, të ligjit shqiptar për shoqëritë tregtare), sipas rastit, nëse përmbushen
kushtet për shpimin e perdes.

73