Page 79 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

punëdhënësve. Punonjësit duhen përfshirë gjithmonë dhe nga afër në vendimmarrje në gjithë
99
nivelet e shoqërisë”. Legjislacioni evropian në fuqi për pjesëmarrjen e punëmarrësve
përfshin Direktivën 94/45/KE për këshillat evropiane të punës, që kërkon krijimin e këshillave
të punës në ndërmarrjet mbarëevropiane, dhe Direktivën 2002/14/KE për informimin e
punëmarrësve dhe konsultimin me ta. Nuk ekzistojnë kërkesa ligjore evropiane për
përfaqësimin në nivel të këshillit. Por Rregullorja 2157/2001 për shoqërinë evropiane
parashikon krijimin e shoqërive evropiane që kanë këtë formë pjesëmarrjeje. Këto dispozita
bazohen në ligjin dhe përvojën e disa Shteteve Anëtare të caktuara, si: Gjermania, Holanda
dhe Shtetet Anëtare skandinave, ku pjesëmarrja e punëmarrësve njeh një traditë të shëndoshë
dhe të suksesshme në kuadër të “rritjes së kontrollit të ndërmarrjes” që përmendet në kreun e
mëparshëm.

2. Me qëllim realizimin e konvergjencës me standardin e BE-së, ligjvënësit në Shqipëri
vendosën një sistem me këshilla të punëmarrësve me të drejtat përkatëse për informim dhe
konsultim (nenet nga 19 deri në 21). Megjithatë, sa i takon përfaqësimit të punonjësve në nivel
të këshillave drejtues, ligji për shoqëritë tregtare i vitit 2008 nuk e trashëgoi konceptin ligjor
të nenit 109 të ligjit nr.7638 të mëparshëm për shoqëritë tregtare, që kërkonte që një e treta e
anëtarëve të këshillit mbikëqyrës të zgjidhej nga punëmarrësit. Gjatë procesit të konsultimeve,
u pranua fakti se kjo dispozitë nuk është zbatuar asnjëherë gjatë 15 viteve të praktikës së
zbatimit të ligjit të mëparshëm për shoqëritë tregtare. Për më tepër, duke qenë se supozohej që
ligji i vitit 2008 të merrte në konsideratë zgjedhjen midis modeleve të ndryshme të drejtimit të
brendshëm të shoqërisë (midis sistemit me një nivel dhe atij me dy nivele), nuk qe e mundur
të dilej me një mendim të përbashkët lidhur me mënyrën si mund të arrihej që kërkesa për
përfaqësimin e punonjësve në nivel bordi të vazhdonte të ishte detyrueshme për të gjitha këto
modele. Për rrjedhojë, neni 21 i ligjit për shoqëritë tregtare parashikon zgjidhjen e përfshirë
për herë të parë në të drejtën evropiane nga Rregullorja 2157/2001/KE për statutin e shoqërisë
evropiane, dhe nga Direktiva 2001/86/KE, që e plotëson këtë statut lidhur me përfshirjen e
punëmarrësve: administratorët e shoqërisë dhe përfaqësuesit e punëmarrësve mund ta
vendosin nivelin e pjesëmarrjes së punëmarrësve në këshillat drejtues përmes negociatave. Po
kështu, qysh prej fillimit (ose përmes amendamenteve të mëvonshëm), Statuti mund të
parashikojë që një ose disa anëtarë të këshillit mbikëqyrës të emërohet dhe shkarkohet nga
punëmarrësit (neni 167, pika 4, nënpika 2). Edhe ligji shqiptar për bashkimin ndërkufitar të
shoqërive tregtare pasqyron dispozitat e BE-së (Rregullorja 2157/2001/KE për statutin e
shoqërisë tregtare evropiane (SE) dhe Direktiva 2001/86/KE), duke i harmonizuar kështu
dispozitat e BE-së me legjislacionin shqiptar.

99 Raporti Përfundimtar i Grupit të Ekspertëve për Sistemet Evropiane të Përfshirjes së Punonjësve, i kryesuar nga
Viskont Davignon (Raporti “Davignon”), Komisioni Evropian, maj 1997, pika 19.

78