Page 82 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

Ngjashmëria me shoqëritë kolektive evidentohet, nëse marrim në konsideratë edhe
faktin se prona e shoqërive të thjeshta duhet dalluar nga ajo e pjesëmarrësve në shoqëri. Neni
1078 i Kodit Civil e quan të mirëqenë se kontributi mund të bëhet “në natyrë” dhe krijon
“pronësinë” e kësaj prone të shoqërisë së thjeshtë. Neni 1089 deklaron se kreditorët mund të
kërkojnë të drejtat e tyre mbi pasurinë e shoqërisë dhe mbi ortakët e vetëm. Neni 1090 thotë:
“Anëtari, të cilit i kërkohet pagimi i detyrimeve të shoqërisë, mund të kërkojë, edhe kur
shoqëria është në likuidim, ekzekutimin paraprak ndaj pasurisë së shoqërisë (...)”. Nga sa më
sipër del se shoqëritë e thjeshta mund të lidhin kontrata dhe të jenë kreditore dhe debitore. Në
të vërtetë, ky pozicion gjysmë-autonom i shoqërisë së thjeshtë mund të çojë me lehtësi në
pranimin e personalitetit juridik, sidomos, pas përfshirjes së detyrimit për t’u regjistruar, nëse
një gjë e tillë nuk është përjashtuar shprehimisht. 100
Megjithatë, fakti që shoqëritë e thjeshta nuk fitojnë personalitet juridik përmes
regjistrimit, gjithsesi, nuk shpjegon kur një shoqëri është shoqëri e thjeshtë dhe kur është
shoqëri kolektive. U tha se ato nuk kërkojnë organizim të zakonshëm biznesi, të ngjashëm me
një person fizik aktivitetet e të cilit nuk e kanë arritur ende pragun e vendosur nga Ministria e
Ekonomisë dhe Tregtisë (neni 2, pika 4). Në të vërtetë, për të qenë shoqëri kolektive ato duhet
të organizohen dhe të kenë një Statut (neni 24). Mirëpo, nëse nuk kanë nevojë për një
organizim të zakonshëm biznesi, përse u dashka të regjistrohen? Këtu, ka një kontradiktë në
koncepte: tregtarët e vegjël nuk kanë nevojë të regjistrohen dhe nuk trajtohen si biznesmenë.
Si mund ta trajtojmë ndryshe një shoqëri të thjeshtë të vogël? Duhet të mbajmë parasysh se
një shoqëri e thjeshtë krijohet shumë lehtë, pasi nuk ekzistojnë formalitete kontraktore
formale.
Për shembull, nëse dy a më shumë persona bien dakord që të pajtohen bashkërisht në
një buletin juridik, ta paguajnë çmimin e pajtimit dhe ta lexojnë buletinin bashkërisht, a duhet
të regjistrohen ata? Me fjalë të tjera, për të arritur këtu në një vlerësim normativ koherent,
shoqërive të thjeshta iu duhet kërkuar vetëm të regjistrohen nëse kanë nevojë për të njëjtin
organizim të biznesit, për të cilin bëhet fjalë këtu. Për tregtarët, kjo quhet e mirëqenë nëse
vëllimi tregtar i tyre e kalon pragun e vendosur nga Ministria e Ekonomisë dhe Tregtisë. Të
paktën, për ato shoqëri të thjeshta që kanë pasur parasysh ligjvënësit shqiptarë kur kanë
miratuar regjistrimin, domethënë, zyrat ligjore dhe shërbime të tjera që e përdorin këtë formë
organizimi, nuk do të kishte nevojë madje për ndonjë prag, sepse, me siguri, ato “kërkojnë një
organizim të zakonshëm biznesi”. Megjithatë, për të pasur një rregull të qartë, i njëjti prag
duhet aplikuar edhe për shoqëritë e thjeshta për t’u regjistruar. Atëherë, bëhet pyetja: çfarë do
t’i dallonte ose duhet t’i dallonte këto shoqëri nga shoqëritë kolektive? Në këtë pikë,
mosdhënia e personalitetit juridik këtyre shoqërive do të ishte vërtet artificiale.
Pra, për ne zgjidhja më përshtatshme do të ishte kjo:

100 Jurisprudenca gjermane është e përçarë sa i takon personalitetit juridik të shoqërive të thjeshta. Gjykatat i pranojnë
shoqëritë e thjeshta si “subjekte juridike pa personalitet juridik”. Disa pjesë të doktrinës gjermane e pranojnë
personalitetin juridik të shoqërive të thjeshta. Megjithatë, ky debat duhet parë në kontekst: ai prek edhe shoqëritë
kolektive dhe ato komandite, duke qenë se Gjermania është një nga vendet që, madje, nuk u japin personalitet juridik
këtyre formave të shoqërisë, pavarësisht nga fakti që ato janë edhe më të pavarura sesa shoqëritë e thjeshta.

81