Page 2018 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๐๐๐

ื่
ิ
ื่
พจารณาคดีโดยไม่เปิดเผยเพอคุ้มครองประโยชน์ของคู่ความนั้นเอง หรือเพอคุ้มครองสาธารณประโยชน์เป็น
ื่
ส าคัญ หรือเพอคุ้มครองผู้ด้อยวุฒิภาวะกว่าจ าเลยและอยู่ในวิสัยที่เกรงกลัวจ าเลยเช่นพยานเด็ก หรือมีเหตุ
จ าเป็นฉุกเฉินที่ต้องสืบพยานหลักฐานนั้นไว้ก่อนฟองคดีหรือก่อนพพากษาเพราะพยานบุคคลนั้นอาจเดินทาง
ิ
้
ิ
ออกนอกราชอาณาจักร ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง หรือเป็นบุคคลมีถิ่นที่อยู่ห่างไกลจากศาลที่พจารณาคดีหรือมี
เหตุจ าเป็นอนอนยากแก่การน าพยานนั้นมาสืบภายหลัง หรือพยานหลักฐานนั้นอาจถูกท าลายหรือสูญหายไป
ื่
ั
ิ
ิ
ิ
ดังนั้น แม้จะพจารณาแล้วเห็นว่าการนั่งพจารณาและสืบพยานโดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์นี้เป็นการเปิดเผย
ื่
ิ
และต่อหน้าจ าเลยได้ดังได้อธิบายกล่าวถึงในข้างต้นแล้ว เพอความชัดเจนในการก าหนดให้มีการนั่งพจารณา
และสืบพยานโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์แล้ว ความยินยอมของคู่ความโดยเฉพาะจ าเลยในการใช้วิธีพิจารณา
ดังกล่าวย่อมต้องน ามาพิจารณาด้วย
การนั่งพิจารณาคดีโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ต้องไม่ลดทอนสิทธิพื้นฐานที่คู่ความพึงมีตามกฎหมาย

ตามนโยบายของนางเมทินี ชโลธร ประธานศาลฎีกา เน้นสร้างดุลยภาพแห่งสิทธิระหว่างฝ่ายจ าเลยและฝ่าย

ผู้เสียหายหรือโจทก์ที่ต่างฝ่ายต่างก็มีสิทธิของตนหลายประการ ในทีนี้จะกล่าวถึงสิทธิที่จะพบปรึกษา
ทนายความเป็นการส่วนตัวกับสิทธิในการด าเนินคดีและบังคับให้อกฝ่ายชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ในบริบทของ
ี
ิ
การใช้วิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ทั้งในคดีแพงและคดีอาญา หากสิทธิดังกล่าวได้รับผลกระทบหรือ
่
ิ
ิ
ิ
ลดทอนไปเพราะเหตุที่ใช้วิธีการทางอเล็กทรอนิกส์แล้วย่อมส่งผลต่อการได้รับการพจารณาคดีอย่างเป็นธรรม
นอกจากนี้ ทั้งสองฝ่ายต่างได้รับการคุ้มครองสิทธิในการได้รับการพจารณาคดีด้วยความรวดเร็วและเป็นธรรม
ิ
อย่างเท่าเทียมกัน มิใช่พิจารณาแต่ในด้านของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นหลัก เพราะการพิจารณาคดีด้วยความรวดเร็ว
ั
ี
ท าให้ฝ่ายโจทก์หรือผู้เสียหายได้รับการเยียวยาความเสียหายอนเกิดจากการกระท าความผิดของอกฝ่ายได้เร็ว
ขึ้น ทั้งเป็นการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพตลอดจนสิทธิในการต่อสู้คดีของฝ่ายจ าเลย เพราะหากมีการพิสูจน์ให้
้
เห็นว่าจ าเลยเป็นผู้บริสุทธิ์มิได้เป็นผู้กระท าความผิดตามโจทก์หรือผู้เสียหายกล่าวอ้างได้เร็ว จ าเลยก็จะหลุดพน
จากข้อกล่าวหาได้เร็ว หรือหากกระท าความผิดจริง จ าเลยจะทราบผลการตัดสินว่าต้องได้รับโทษหนักเบา

ิ
ี
ี
เพยงใด หรือต้องชดใช้ค่าเสียหายให้อกฝ่ายมากน้อยเพยงใด การพจารณาคดีโดยรวดเร็วยังเป็นการคุ้มครอง
ี
พยานหลักฐานและน ามาสู่ความเป็นธรรมแก่คความทั้งสองฝ่ายเพราะหมายถึงความสดใหม่และความน่าเชื่อถือ
ู่
ของพยานหลักฐาน โดยเฉพาะพยานบุคคล ซึ่งหากปล่อยเวลาเนิ่นนานไป ความทรงจ าอาจเลือนรางมากขึ้นได้
ส่วนพยานวัตถุหรือพยานเอกสารอาจสูญหายเสียหายหรือเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการ
ค้นหาความจริงที่จะน ามาสู่ความไม่ยุติธรรมได้ ตลอดจนเป็นการคุ้มครองสังคมโดยรวม เพราะท าให้ข้อพพาท
ิ
ระหว่างกันได้รับการชี้ขาดยุติโดยเร็ว การด าเนินคดีอาญาที่ล่าช้าเกินสมควรย่อมส่งผลกระทบต่อความสงบ
๔๙
เรียบร้อยภายในสังคมด้วย ดังนั้นในบริบทการด าเนินการพิจารณาคดีโดยใช้วิธีการทางอเล็กทรอนิกส์เมื่อมี
ิ

๔๙ สรุปจาก อาคม รุ่งแจ้ง, ปัญหาการคุ้มครองสิทธิ เสรีภาพในคดีอาญา : ศึกษากรณีระบบการพิจารณาคดีอาญาโดย
รวดเร็วและต่อเนื่อง, เอกสารวิชาการหลักสูตร “ผู้บริหารกระบวนการยุติธรรมระดับสูง (บ.ย.ส.)” รุ่นที่ ๑๐ วิทยาลัยการ