Page 2016 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2016
๑๙๙๘
ั
ิ
องกฤษ ซึ่งยังคงมีข้อกังวลเรื่องความปลอดภัยในการใช้เทคโนโลยีและการรบกวนการพจารณาคดีจาก
บุคคลภายนอกที่เข้าฟังสังเกตการณ์
๕. บันทึกภาพและเสียงการพจารณาคดีดังกล่าวไว้แล้วน าออกเผยแพร่ต่อสาธารณชนทางสื่อ
ิ
ิ
ิ
ิ
เทคโนโลยีสารสนเทศที่ใช้อนเทอร์เน็ต (online) ภายหลังเสร็จสิ้นการพจารณาคดี โดยมีข้อสรุปการพจารณา
๔๑
คดีหรือสรุปค าเบิกความของพยานในคดีประกอบ เช่น ออสเตรเลีย
่
ิ
หลักการพจารณาคดีโดยเปิดเผยนี้มีข้อยกเว้นได้ตามที่กฎหมายบัญญัติ ในคดีแพง ศาลอาจสั่ง
ิ
ื่
ให้พจารณาคดีโดยไม่เปิดเผยได้ในกรณีที่คู่ความฝ่ายใดประพฤติตนไม่สมควร เพอความจ าเป็นในการรักษา
ิ
ความเรียบร้อยในบริเวณศาลแล้ว ศาลอาจให้คู่ความนั้นออกไปเสียจากบริเวณศาลก็ได้ แล้วนั่งพจารณาคดี
๔๒
ต่อไปลับหลังคู่ความฝ่ายนั้น หรือเป็นกรณีที่ศาลเห็นสมควรห้ามมิให้เปิดเผยข้อเท็จจริงหรือพฤติการณ์ในคดี
ิ
เพอความเหมาะสมหรือคุ้มครองสาธารประโยชน์ ศาลอาจสั่งห้ามประชาชนมิให้เข้าฟงการพจารณาแล้ว
ั
ื่
ด าเนินการพจารณาไปโดยไม่เปิดเผยก็ได้ นอกจากนี้ ยังอาจพจารณาคดีโดยไม่มีตัวจ าเลยได้ในกรณีที่จ าเลย
ิ
ิ
๔๓
ั
ิ
ไม่มาศาลในวันนัดพจารณาโดยไม่มีเหตุผลอนสมควรและไม่ได้ร้องขอหรือได้รับอนุญาตให้เลื่อนคดี
๔๔
ิ
ื่
ั
ในคดีอาญา ศาลมีอานาจสั่งให้พจารณาลับได้เพอประโยชน์แห่งความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอนดีของ
ั
ประชาชน หรือเพอป้องกันความลับอนเกี่ยวกับความปลอดภัยของประเทศมิให้ล่วงรู้ถึงประชาชน โดยศาล
ื่
๔๕
เห็นสมควรโดยพลการหรือคู่ความฝ่ายใดร้องขอก็ได้ นอกจากนี้ ศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางอาจมีค าสั่ง
่
ิ
ให้พจารณาลับได้ทั้งในคดีแพงและคดีอาญาโดยห้ามประชาชนมิให้เข้าฟงการพิจารณาทั้งหมดหรือแต่บางส่วน
ั
แล้วด าเนินการพิจารณาไปโดยไม่เปิดเผย ในกรณีที่คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีค าขอหรือศาลเห็นไม่สมควรที่จะ
ให้มีการเปิดเผยข้อเท็จจริงหรือพฤติการณ์ต่าง ๆ ในคดี ทั้งนี้เพอความเหมาะสม หรือคุ้มครองสิทธิใน
ื่
๔๖
่
ทรัพย์สินทางปัญญา หรือมิให้เกิดความเสียหายแกธุรกิจการค้าระหว่างประเทศของคู่ความ แต่ในบริบทของ
ิ
ิ
การพจารณาหรือสืบพยานโดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์อาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศที่ใช้อนเทอร์เน็ต และ
ิ
ปัจจุบันนี้เป็นระบบอเล็กทรอนิกส์ที่พฒนาและดูแลโดยหน่วยงานภายนอก อาจมีความสุ่มเสี่ยงในการ
ิ
ั
บันทึกภาพและเสียงโดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาลก่อนและควบคุมดูแลยาก ทั้งยังอาจมีข้อกังวลเรื่องการท า
ส าเนาของข้อมูลด้วยระบบดิจิทัลนั้นเอง ตลอดจนความปลอดภัยของระบบอเล็กทรอนิกส์ที่ใช้ซึ่งผู้ที่ไม่
ิ
ิ
เกี่ยวข้องอาจมีความสามารถเจาะระบบเข้ามาฟงการพจารณาลับนั้นได้ ดังนั้น การนั่งพจารณาหรือสืบพยาน
ิ
ั
ิ
โดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์จึงไม่น าไปใช้กับคดีที่ศาลมีค าสั่งให้พจารณาคดีโดยไม่เปิดเผยหรือพจารณาลับ
ิ
ิ
๔๑ Joe Mclntyre, Anna Olijnyk and Kieran Pendery, “Civil courts and COVID-19: Challenges and opportunities
in Australia”, page 198.
๔๒ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๓๖ (๑)
๔๓ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๓๖ (๒) (ก)
๔๔ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๐๐
๔๕ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๗๗
๔๖ ข้อก าหนดคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ พ.ศ. ๒๕๔๐ ข้อ ๒๔ และ ๔๒
