Page 2078 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2078
๒๐๖๐
ในที่สุดคือศาลรัฐธรรมนูญ ดังนั้นคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือคู่ความฝ่ายอื่น ๆ ไม่น่าจะมีส่วนเกี่ยวข้อง เพราะแม้ว่า
จะคัดค้านว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายนั้นไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญศาลผู้รับค าโต้แย้งนั้นก็ไม่มีอานาจ
ิ
พจารณาเอง หรือหากจะโต้แย้งว่าเป็นกรณีที่ไม่จ าเป็นต้องส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ก็เป็นอานาจของศาล
ิ
นั้นที่จะพจารณาให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวข้องโดยไม่ขึ้นกับเหตุผล
ิ
ของคู่ความฝ่ายที่คัดค้าน ดังนั้นการที่จะต้องด าเนินกระบวนพจารณาตามมาตรา ๒๑ (๒) และ (๓) จึงอาจจะ
เป็นกระบวนพิจารณาที่ไม่จ าเป็นและไม่เป็นไปตามเจตนารมณของรัฐธรรมนูญ
์
(๒) การค้นหาค าวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ
เนื่องจากการพจารณาว่ากรณีตามค าโต้แย้งนั้นเป็นเรื่องที่ศาลรัฐธรรมนูญเคยมีค าวินิจฉัยแล้ว
ิ
หรือไม่เป็นหน้าที่ของศาลที่รับค าโต้แย้งนั้นจะต้องพจารณาเอง แม้ว่าในทางปฏิบัติ ศาลรัฐธรรมนูญจะได้จัดท า
ิ
ระบบสืบค้นค าวินิจฉัยและค าสั่งของศาลรัฐธรรมมนูญไว้ในเว็บไซต์แล้ว แต่ในการสืบค้นค าวินิจฉัยหรือค าสั่ง
ของศาลรัฐธรรมนูญดังกล่าวก็ต้องอาศัยความรู้ความเข้าใจในการก าหนดค าค้นเพอการสืบค้น ในระดับหนึ่ง อก
ื่
ี
ทั้งยังต้องพิจารณาค าวินิจฉัยที่เกี่ยวข้องโดยละเอียดด้วยว่ากรณีดังกล่าวถือว่าศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยในเรื่อง
ที่มีการโต้แย้งไว้แล้วหรือไม่ เนื่องจากแม้จะเป็นค าวินิจฉัยในกฎหมายเดียวกันมาตราเดียวกัน แต่ก็เป็นไปได้ว่า
ประเด็นที่ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยไว้อาจจะไม่ใช่เรื่องเดียวกับที่มีการโต้แย้ง หรือในกรณีที่ค าวินิจฉัยนั้นเป็น
ค าวินิจฉัยที่ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยไว้ตามรัฐธรรมนูญฉบับก่อน ๆ ก็จะต้องพจารณาด้วยว่าหลักการของ
ิ
รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันยังคงหลักการของรัฐธรรมนูญฉบับที่อางถึงในค าวินิจฉัยไว้หรือไม่ หรือมีการ
้
เปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มเติมหลักการดังกล่าวไปแล้วในสาระส าคัญจนต้องถือว่าค าวินิจฉัยเดิมของศาลรัฐธรรมนูญ
ไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันอกแล้ว รายละเอยดดังกล่าวนี้จะต้องอาศัยความรู้ความเข้าใจในคดี
ี
ี
รัฐธรรมนูญและกฎหมายรัฐธรรมนูญมากพอสมควร ที่ศาลผู้พจารณาว่าจะส่งค าโต้แย้งไปให้ศาลรัฐธรรมนูญ
ิ
หรือไม่นั้นต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ
(๓) เอกสารในส านวนคดีใดบ้างที่จะต้องส่งไปให้ศาลรัฐธรรมนูญพร้อมกับค าโต้แย้ง
ิ
ิ
ตามแนวทางปฏิบัติในปัจจุบัน ศาลผู้พจารณาส่งค าโต้แย้งนั้นจะเป็นผู้พจารณาเองว่าเอกสาร
ใดบ้างทเกี่ยวข้องกับคดีที่จะส่งไปให้ศาลรัฐธรรมนูญพร้อมคาโต้แย้ง โดยที่ส านักงานศาลยุติธรรมจะด าเนินการ
ี่
ส่งเอกสารทั้งหมดที่ศาลนั้น ๆ ส่งมาไปให้ศาลรัฐธรรมนูญ โดยแนวทางที่ปรากฏในหนังสือเวียนส านักงาน
ศาลยุติธรรมที่ ศย ๐๒๔ / ว ๘๙ (ป) จะก าหนดไว้คร่าวๆ เช่น ค าร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ค าให้การ
ค าโต้แย้งคู่ความ รายการกระบวนพจารณาที่ส าคัญ แต่ก็มีในบางคดีศาลรัฐธรรมนูญอาจจะต้องการเอกสาร
ิ
23
อย่างอนเพมเติมและประสานมาอย่างไม่เป็นทางการเช่นทางโทรศัพท์ e-mail หรือผ่าน Application LINE
ิ่
ื่
ื่
เนื่องจากศาลรัฐธรรมนูญจะต้องพจารณาข้อเท็จจริงบางประการจากเอกสารดังกล่าวเพอเป็นส่วนหนึ่งของการ
ิ
ิ
ท าค าสั่งหรือค าวินิจฉัย ดังนั้นเอกสารประกอบที่จะส่งไปพร้อมค าโต้แย้งให้ศาลรัฐธรรมนูญพจารณาวินิจฉัย
จึงควรมีความชัดเจนเป็นรูปแบบเดียวกัน
๖.๒ ข้อเสนอแนะ
23 กานต์ แนวศิริ, นิติกร ส านักกิจการคดี ส านักงานศาลยุติธรรม, สัมภาษณ์ , ๑๖ สิงหาคม ๒๕๖๔.
