Page 2073 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2073
๒๐๕๕
ิ
กรณีที่หนึ่ง องค์คณะตุลาการผู้กลั่นกรองคดีมีความเห็นควรรับค าร้องไว้พจารณาวินิจฉัยก็จะ
มีอ านาจออกเป็นค าสั่งรับค าร้องไว้วินิจฉัยได้เลย
กรณีที่สอง องค์คณะตุลาการผู้กลั่นกรองคดีมีความเห็นว่าไม่ควรรับค าร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย
่
ในกรณีนี้จะไมมอ านาจออกเป็นค าสั่งไม่รับค าร้องไว้วินิจฉัยได้ เนื่องจากค าสั่งดังกล่าวถือเป็นค าสั่งที่ท าให้คดี
ี
ิ
เสร็จเด็ดขาดไปจากศาลรัฐธรรมนูญ จึงจะต้องกระท าโดยองค์คณะของศาลรัฐธรรมนูญ พจารณาความเห็น
ดังกล่าว ภายใน ๕ วัน นับแต่วันที่ได้รับเรื่อง ในการนี้ หากองค์คณะศาลรัฐธรรมนูญ เห็นพ้องด้วยกับความเห็น
ไม่รับค าร้องไว้วินิจฉัยนั้น ก็จะจัดท าเป็นค าสั่งศาลรัฐธรรมนูญไม่รับค าร้องไว้วินิจฉัย แต่หากองค์คณะ
ศาลรัฐธรรมนูญไม่เห็นพ้องด้วย (คือเห็นว่าควรรับไว้วินิจฉัย) ก็จะมีค าสั่งรับค าร้องไว้วินิจฉัย
๔.๒.๒ การพิจารณาเนื้อหาของค าร้อง
ในกรณีที่องค์คณะตุลาการผู้กลั่นกรองคดีมีค าสั่งรับค าร้องไว้วินิจฉัยแล้ว คดีก็จะเข้าสู่การ
ิ
พจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ โดยศาลรัฐธรรมนูญจะก าหนดประเด็นและล าดับประเด็นที่จะพจารณาวินิจฉัย
ิ
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ฯ มาตรา ๕๗ โดยประเด็นดังกล่าวจะผูกพันให้ตุลาการทุกคน จะต้อง
ิ
วินิจฉัยตามประเด็นและตามล าดับประเด็นที่ศาลได้ก าหนดหรือล าดับไว้ และระหว่างการพจารณา ศาลรัฐธรรมนูญ
อาจแก้ไขหรือเพมเติมประเด็นหรือล าดับประเด็นที่ได้ก าหนดไว้แล้วก็ได้ และคดีประเภทนี้เป็นการโต้แย้งกันใน
ิ่
ปัญหาข้อกฎหมายว่าบทบัญญัติดังกล่าวขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่ ไม่มีผู้ถูกร้อง ศาลรัฐธรรมนูญจึงใช้
ิ
ื่
ิ
วิธีการประชุมปรึกษาเพอพจารณาและวินิจฉัยโดยไม่ต้องท าการไต่สวนแบบเข้าห้องพจารณาคดี ทั้งนี้เป็นไป
ิ
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ฯ มาตรา ๕๘ อย่างไรก็ตาม เพอประโยชน์แห่งการพจารณา
ื่
ศาลรัฐธรรมนูญอาจมีค าสั่งศาลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการใช้กฎหมายนั้น หรือหน่วยงานที่เสนอร่าง
17
กฎหมายนั้นส่งค าชี้แจงเป็นหนังสือ หรือเรียกเอกสารที่เกี่ยวข้องก็ได้
หลังจากนั้น ศาลรัฐธรรมนูญจะนัดประชุมปรึกษาค าร้องซึ่งจะใช้เวลามากน้อยตามแต่
รายละเอยด ประเด็นข้อกฎหมายและเนื้อหาหลักวิชาการที่เกี่ยวข้อง จนกระทั่งเมื่อศาลรัฐธรรมนูญเห็นว่าได้
ี
ื่
ประชุมปรึกษาและแลกเปลี่ยนความคดเห็นกันพอสมควรแล้ว ก็จะนัดวันลงมติเพอวินิจฉัยในเรื่องนั้น ซึ่งมักจะ
ิ
18
กระท าภายในหนึ่งถึงสองสัปดาห์ นับแต่วันที่นัดลงมติ
๔.๒.๓ การวินิจฉัยและการจัดท าค าวินิจฉัย
ในวันลงมติ ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญแต่ละคนจะจัดท าความเห็นส่วนตนเป็นหนังสือไว้
ล่วงหน้า เพื่อน ามาแถลงด้วยวาจาก่อนการลงมติ และให้ที่ประชุมปรึกษาหารือร่วมกันก่อนการลงมติ ซึ่งเป็นไป
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ฯ มาตรา ๗๕ อย่างไรก็ตามมีข้อสังเกตว่า ตามกฎหมายประกอบ
รัฐธรรมนูญดังกล่าวก าหนดให้ตุลาการต้องประชุมปรึกษาอกครั้งก่อนการลงมติ ดังนั้นจึงมีกรณีที่ตุลาการ
ี
17 พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๒๗ วรรคสาม ในการ
ปฏิบัติหน้าที่ ศาลมีอ านาจเรียกเอกสารหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้องจากบุคคลใด หรือเรียกบุคคลใดมาให้ถ้อยค าตลอดจนขอให้
หน่วยงานของรัฐ หรือพนักงานสอบสวน ด าเนินการใดเพื่อประโยชน์แห่งการพิจารณาได้.
18 กล้า สมุทวณิช, นักวิชาการคดีรัฐธรรมนูญช านาญการ ประจ าส านักคดี ๒ ส านักงานศาลรัฐธรรมนูญ, สัมภาษณ์, ๑๓ สิงหาคม
๒๕๖๔.
