Page 2183 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๑๖๕

๒. หลักพุทธปรัชญาว่าด้วยความรู้

สาเหตุหลักของพฤติกรรมเสพยาเสพติดของเด็กและเยาวชนเกิดจากการขาดความรู้

ความเข้าใจ ขาดโอกาส ซึ่งเด็กและเยาวชนจ านวนมากอยู่ในแวดวงที่ไม่มีโอกาสได้รับความรู้ความ
เข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษ ทั้งจากครอบครัว ชุมชน สื่อสาธารณะต่าง ๆ ความด้อย

โอกาส ขาดโอกาส ท าให้ท าผิดพลาด แม้ว่าเด็กและเยาวชนจะเรียนรู้พฤติกรรมเสพยาเสพติดให้โทษ
ื่
จากเพอนที่เสพติดยาเสพติดให้โทษ แต่ตนเองก็ไม่สามารถเปลี่ยนพฤติกรรมเองได้ จึงต้องให้ความรู้
โอกาส ก าลังใจแก่เด็กและเยาวชน จากผู้ที่อยู่ใกล้ชิดเด็กและเยาวชน โดยมีหลักธรรมที่เกี่ยวข้อง
ดังนี้

ั
๒.๑ หลักทิศ ๖ หมายถึง บุคคลประเภทต่าง ๆ ที่เราต้องเกี่ยวข้องสัมพนธ์ทาง
๑๘
สังคมแวดล้อมตัวเราอยู่ ซึ่งเราควรจะเกี่ยวข้องสัมพันธ์ให้ถูกต้องและรู้วิธีปฏิบัติให้ถูกต้องแตกต่างกัน
ไปตามสถานะแห่งความสัมพันธ์ เปรียบประดุจทิศทั้ง ๖ ด้านที่อยู่รอบตัวเรา ได้แก่ ๑ ทิศเบื้องหน้า

คือ ผู้มาก่อน ได้แก่ บิดามารดา ๒ ทิศเบื้องขวา คือ ผู้ที่ควรเคารพ ได้แก่ ครูอาจารย์ ๓ ทิศเบื้องหลัง
คือ ผู้ตามมา ได้แก่ บุตร ภรรยาหรือคู่ครอง ๔ ทิศเบื้องซ้าย คือ ผู้เคียงข้าง ได้แก่ มิตรสหาย ๕ ทิศ

เบื้องล่าง คือ ผู้เป็นฐานก าลัง ได้แก่ คนรับใช้และคนงาน และ ๖ ทิศเบื้องบน คือ ผู้มีคุณความดีสูง
ได้แก่ พระสงฆ์
หลักทิศ ๖ เป็นสภาพแวดล้อมหรือบุคคลแวดล้อมของเด็กและเยาวชน เป็นผู้ที่เด็ก

และเยาวชนเข้าไปเกี่ยวข้องหรือปฏิสัมพนธ์ โดยที่มีเด็กและเยาวชนเป็นศูนย์กลาง รายล้อมด้วย
ั
บุคคลต่าง ๆ รอบตัว ถ้าจะให้เด็กและเยาวชนเป็นคนดี ห่างไกลจากยาเสพติดให้โทษ บุคคลที่
แวดล้อมเด็กและเยาวชนนั้นจะต้องเป็นคนดีด้วย เปรียบเสมือนเด็กและเยาวชนมีเกราะก าบังคอย
ปกป้องคุ้มครองภัยจากปัญหายาเสพติดให้โทษ ในทางตรงกันข้าม หากบุคคลที่แวดล้อมเด็กและ

เยาวชนนั้นเป็นคนที่ไม่ดี มีพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดให้โทษ ย่อมจะท าให้เด็กและเยาวชน
นั้น มีโอกาสเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษได้ง่าย ทิศ ๖ จึงเป็นหลักธรรมที่น ามาป้องกันปัญหา

ยาเสพติดให้โทษของแก่เด็กและเยาวชน ดังนั้นเด็กและเยาวชนกับบุคคลแวดล้อมเหล่านั้นต้องรู้จัก
หน้าที่ของตนว่ามีอะไรบ้าง เพราะหน้าที่เหล่านี้พระพทธศาสนาถือตามหลักความจริงที่มนุษย์พง
ึ
ุ
ปฏิบัติต่อกัน เมื่อปฏิบัติตามแล้วย่อมมีแต่ความเจริญทิศ ๖ จึงเป็นองค์ประกอบแห่งการปฏิสัมพันธ์
กัน เริ่มต้นตั้งแต่ครอบครัว สถานศึกษา การใช้ชีวิตคู่การคบหากัน การท างาน และการพฒนาจิต
ั
วิญญาณ หลักความสัมพนธ์ระหว่างกันนี้เป็นความสัมพนธ์ระหว่างบุคคลประเภทต่าง ๆ ที่เด็กและ
ั
ั
เยาวชนต้องเกี่ยวข้องสัมพันธ์
ื่
บุคคลทั้ง ๖ ทิศ หรือ ๖ กลุ่มนี้ ต้องมีหลักปฏิบัติต่อกันเพอชีวิตที่ดีงาม กล่าวคือ
การอยู่ร่วมกันอย่างมีคุณธรรม มีคุณภาพ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เกื้อกูลกันและกัน มีความสามัคคีกัน ทั้งใน

๑๘ ที.ปา. ๑๑/๑๙๘-๒๐๔/๒๐๒-๒๐๖.