Page 2194 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๑๗๖

ั
น้อยลงอนน้ามาซึ่งความสุขในการท้างานและส่งผลให้การอานวยความยุติธรรมแก่ประชาชนเกิด
้
ประสิทธิภาพสูงสุด
เหตุแห่งการอุบัติของอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า

มนุษย์ทุกคนเกิดมาแล้วย่อมมีความเสื่อมหรือความแก่ชราและมีความตายเป็นเบื้องหน้าเป็นไป
ตามกฎธรรมดาของสรรพสิ่งทั้งปวงได้แก่ อนิจจัง (ความไม่เที่ยง) ทุกขัง (ความทนอยู่ตลอดไปไม่ได้) และ

อนัตตา (ความมีตัวตนชั่วคราว) แต่เมื่อตายแล้วยังต้องเวียนว่ายอยู่ในสังสารวัฏต่อไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด

ุ
ื่
ื่
ดังนั้นการที่พระพทธเจ้าอบัติขึ้นในโลกก็เพอแก้ปัญหาเรื่องความตาย พระองค์อบัติขึ้นในโลกเพอค้นหา
ุ
ุ
สัจธรรมอันเข้าสู่ความไม่ตาย (อมตะ) แล้วทรงเมตตาน้ามาสั่งสอนแก่สัตว์ทั้งหลาย ทรงพบมรรควิธีที่ท้าให้
พนจากการเกิด แก่ เจ็บ ตาย เพราะตราบใดที่สัตว์ (ผู้ยึดติด) ยังมีอวิชชาและยังหลงยึดในขันธ์ ๕ ซึ่งเป็น
้
ธรรมชาติที่มีการเกิด แปรเปลี่ยน และแตกดับ มนุษย์ก็ยังต้องเวียนว่ายตายเกิดต่อไปไม่สิ้นสุดและหนทาง
แห่งความดับทุกข์ที่พระองค์ทรงค้นพบก็คือ มรรคมีองค์ ๘ ซึ่งพระองค์ตรัสอธิบายไว้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย ก็

อริยสัจคือ หนทางเป็นเครื่องให้ถึงความดับไม่เหลือแห่งทุกข์นั้น เป็นอย่างไรเล่า คือหนทางอันประกอบด้วย
ู
องค์แปดอนประเสริฐนี้เอง องค์แปดคือ ความเห็นชอบ ความด้าริชอบ การพดจาชอบ การงานชอบ การ
ั
เลี้ยงชีพชอบ ความเพียรชอบ ความระลึกชอบ ความตั้งใจมั่นชอบ ภิกษุทั้งหลาย ความเห็นชอบเป็นอย่างไร

ภิกษุทั้งหลาย ความรู้ในทุกข์ ความรู้ในเหตุแห่งทุกข์ ความรู้ในความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ ความรู้ในหนทาง
เป็นเครื่องให้ถึงความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ อนใดนี้เราเรียกว่า สัมมาทิฏฐิภิกษุทั้งหลาย ความด้าริชอบเป็น
ั
อย่างไร ภิกษุทั้งหลาย ความด้าริในการออกจากกาม ความด้าริในการไม่พยาบาท ความด้าริในการไม่
เบียดเบียน นี้เรียกว่าสัมมาสังกัปปะ ภิกษุทั้งหลาย การพดจาชอบเป็นอย่างไรเล่า ภิกษุทั้งหลาย การเว้น
ู
ู
้
ู
จากการพดเท็จ การเว้นจากการพดยุให้แตกกัน การเว้นจากการพดหยาบ การเว้นจากการพดเพอเจ้อ นี้
ู
ู
เรียกว่า สัมมาวาจา ภิกษุทั้งหลาย การงานชอบเป็นอย่างไร ภิกษุทั้งหลาย การเว้นจากการฆ่าสัตว์ การเว้น
จากการถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ การเว้นจากการประพฤติผิดในกามทั้งหลาย นี้เรียกว่า
สัมมากัมมันตะ ภิกษุทั้งหลาย การเลี้ยงชีพชอบเป็นอย่างไร ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกนี้ละมิจฉาชีพเสีย

ี
ส้าเร็จความเป็นอยู่ด้วยสัมมาชีพ นี้เรียกว่า สัมมาอาชีวะ ภิกษุทั้งหลาย ความเพยรชอบเป็นอย่างไร ภิกษุ
ี
ทั้งหลาย ภิกษุนี้ย่อมปลูกความพอใจ ย่อมพยายาม ย่อมปรารภความเพยร ย่อมประคองจิต ย่อมตั้งจิตไว้
เพอความไม่บังเกิดขึ้นแห่งอกุศลธรรมทั้งหลายอนเป็นบาป ที่ยังไม่บังเกิดขึ้น ย่อมปลูกความพอใจ ย่อม
ื่
ั
ื่
พยายาม ย่อมปรารภความเพยร ย่อมประคองจิต ย่อมตั้งจิตไว้ เพอการละเสียซึ่งอกุศลธรรมทั้งหลายอน
ั
ี
เป็นบาป ที่บังเกิดขึ้นแล้ว ย่อมปลูกความพอใจ ย่อมพยายาม ย่อมปรารภความเพียร ย่อมประคองจิต ย่อม
ตั้งจิตไว้ เพื่อการบังเกิดขึ้นแห่งกุศลธรรมทั้งหลายที่ยังไม่ได้บังเกิด ย่อมปลูกความพอใจ ย่อมพยายาม ย่อม
ปรารภความเพยร ย่อมประคองจิต ย่อมตั้งจิตไว้ เพอความยั่งยืน ความไม่เลอะเลือน ความงอกงามยิ่งขึ้น
ื่
ี
ความไพบูลย์ ความเจริญ ความเต็มรอบแห่งกุศลธรรมทั้งหลายที่บังเกิดขึ้นแล้วนี้เรียกว่า สัมมาวายามะ
ภิกษุทั้งหลาย ความระลึกชอบเป็นอย่างไร ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนี้เป็นผู้มีปกติ เห็นกายในกายอยู่ มีความ

ี
เพยรเป็นเครื่องเผากิเลส มีความรู้สึกตัวทั่วพร้อม มีสติ น้าความพอใจและความไม่พอใจในโลกออกเสียได้