Page 2210 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๑๙๒

แต่ละบุคคลล้วนมีภาระมีหน้าที่การงานที่ต้องรับผิดชอบ การเจริญอานาปานสติอาจกระท้าได้เฉพาะช่วงที่
มีเวลาว่างเท่านั้น แต่การเจริญอานาปานสติสามารถน้ามาประยุกต์ใช้ในการท้างานได้ไม่ว่าจะอยู่ใน

ุ
ิ
อริยาบถใดโดยไม่จ้าเป็นต้องนั่งสมาธิ ซึ่งพระพทธเจ้าตรัสกับพระอานนท์ว่า “อานนท์ ฐานะที่ตั้งแห่ง
อนุสสติ มีเท่าไร “มี ๕ อย่าง พระเจ้าข้า ” ดีละ ดีละ อานนท์ ถ้าอย่างนั้นเธอจงทรงจ้าฐานะที่ตั้งแห่ง
อนุสสติที่ ๖ นี้ไว้ คือ ภิกษุในกรณีนี้ มีสติก้าวไป มีสติถอยกลับ มีสติยืนอยู่ มีสตินั่งอยู่ มีสติส้าเร็จการนอน

อยู่ มีสติอธิษฐานการงาน อานนท์ นี้เป็นฐานะที่ตั้งแห่งอนุสสติ ซึ่งเมื่อบุคคลเจริญกระท้าให้มากแล้วย่อม
ื่
เป็นไปเพอสติสัมปชัญญะ” (๓๔) ดังนั้นหากเราไม่ได้นั่งท้าสมาธิเพราะต้องท้าการงานหรือกระท้าสิ่งใด ไม่ว่า
ิ
จะอยู่ในอริยาบถยืน เดิน นั่ง หรือนอน ก็ให้มีสติจดจ่ออยู่ในการงานหรือสิ่งที่ท้า พระองค์ทรงเรียกสิ่งนี้ว่า
ื่
“สติอธิษฐานการงาน” อนเป็นไปเพอความมีสติและรู้สึกตัวอย่างทั่วพร้อม ผู้มีความรู้สึกตัวทั่วพร้อม มีสติ
ั
ย่อมเพียรเผากิเลสอยู่เป็นนิจ การกระท้าในสิ่งนี้ละเสียซึ่งอกุศลทั้งหลายชื่อว่าเขานั้นมีความด้าริถูกต้องเป็น
ั
สัมมาสังกัปปะ อนหมายถึงการด้าริในการออกจากการกาม ด้าริในการไม่พยาบาท และด้าริในการไม่
ื่
เบียดเบียน เมื่อมีความด้าริถูกต้อง มรรคมีองค์ ๘ ข้ออน ๆ ที่เหลือย่อมบริบูรณ์ และพระองค์ตรัสว่า
ผู้ประกอบพร้อมแล้วด้วยมรรคมีองค์ ๘ ชื่อว่า เป็นผู้ถึงพร้อมแล้วด้วยความเห็นยืนอยู่จรดประตูแห่ง

พระนิพพาน

นอกจากผู้เขียนจะเจริญอานาปานสติแล้วผู้เขียนยังน้าสติอธิษฐานการงานมาใช้ประโยชน์ในการ
ิ
ท้างานด้วยโดยเฉพาะการท้างานในห้องพจารณาคดีซึ่งต้องไกล่เกลี่ยให้คู่ความตกลงกัน ผู้เขียนจะมีสติอยู่
กับเนื้อหาของส้านวนคดีที่เตรียมมาก่อนนั่งพจารณา และใช้ประโยชน์จากสติอธิษฐานการงานเมื่อต้องรับ
ิ
ู
ฟงค้าพดที่คู่ความทั้งสองฝ่ายแถลงเพอน้ามาประมวลว่ามีความน่าเชื่อถือมากน้อยเพยงใด สอดคล้องหรือ
ั
ื่
ี
ี
ขัดแย้งกับคู่ความอกฝ่ายหรือไม่ เพยงใด แล้ววางแผนล่วงหน้าในใจว่าจะพดคุยเจรจากับคู่ความต่อไป
ี
ู
อย่างไร จิตอธิษฐานการงานนี้ยังท้าให้ผู้เขียนมีสติจดจ่ออยู่กับงานโดยไม่น้าอารมณ์มาข้องเกี่ยว และหาก
บางครั้งพลั้งเผลอก็จะมีสติระงับอารมณ์ได้ทันเวลา การไกล่เกลี่ยของผู้เขียนจึงมักประสบผลส้าเร็จอยู่
เสมอและไม่เคยมีปัญหากระทบกระทั่งกับคู่ความ สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่าการที่เรามีความเพยร
ี
เจริญอานาปานสติอยู่เสมอมีอานิสงส์ท้าให้จิตสงบ มีความอดทนในการรับฟังสูง ไม่ฟุ้งซ่าน เมื่อจิตสงบก็จะ
เกิดปัญญาในการแก้ไขปัญหา

นอกจากนี้ในการสั่งส้านวนความผู้เขียนก็สังเกตตนเองได้ว่า ก่อนสั่งส้านวนความไม่ว่าคดีใดก็จะม ี

ความละเอยดรอบคอบมากยิ่งขึ้น ส้าหรับการใช้ประโยชน์ในชีวิตประจ้าวันไม่ว่าจะยืน เดิน นั่ง นอน
ี
กระท้าสิ่งใดสามารถใช้ประโยชน์จากอานาปานสติและสติอธิษฐานงานได้เสมอ ที่เห็นได้ชัดมากที่สุดคือการ

ขับรถ เดิมผู้เขียนเป็นคนใจร้อนและขับรถเร็วแต่เมื่อเจริญอานาปานสติอยู่เสมอท้าให้ผู้เขียนมีสติในการ

(๓๔) เรื่องเดียวกัน, หน้า ๖๘