Page 2209 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๑๙๑

ื่
เจริญอานาปานสติให้พระอานนท์ทรงจ้าเพอให้พระอานนท์น้าไปบอกท่านคิริมานนท์ เมื่อท่านคิริมานนท์
ฟังสัญญา ๑๐ ประการ แล้วอาพาธก็ระงับไปโดยฐานะอันควร

การน าอานาปานสติมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนากายและจิตของบุคลากรศาลยุติธรรม

ั
ศาลยุติธรรมได้ให้ความส้าคัญในการพฒนาทั้งด้านร่างกายและจิตใจของบุคลากรโดย
ประธานศาลฎีกาได้ก้าหนดไว้ในนโยบายประธานศาลฎีกาข้อ ๔ ได้แก่ ส่งเสริมความก้าวหน้าในหน้าที่
ั
ราชการและให้ความส้าคัญแก่คุณภาพชีวิตของบุคลากร ในด้านส่งเสริมให้บุคลากรได้พฒนากายและจิต
เพื่อสร้างดุลยภาพในการท้างานและการใช้ชีวิตอย่างมีความสุข ค้าว่า “ดุลยภาพ” นั้นสื่อให้เห็นภาพว่าการ

ท้างานและการใช้ชีวิตอย่างมีความสุขนั้นต้องมีความสมดุลกัน ผู้เขียนมีความเชื่อมั่นอย่างมากว่าการ
เจริญอานาปานสติจะช่วยสร้างความสมดุลในเรื่องดังกล่าวได้ โดยเริ่มจากการสร้างสมดุลภายในจิต

ื่
เสียก่อน เมื่อจิตสมดุลแล้วกายก็จะเป็นสิ่งที่มีความสมดุลตามไปด้วย และเมอกายและจิตสมดุลความสุขใน
การท้างานและการใช้ชีวิตประจ้าวันย่อมตามมา ดังนั้นผู้เขียนจึงมุ่งเน้นไปที่การสร้างสมดุลในจิตโดย
การเจริญอานาปานสติเป็นส้าคัญ ทั้งพระพทธเจ้าตรัสว่า “อานนท์ ความคิดอาจมีแก่พวกเธออย่างนี้ว่า
ุ
ธรรมวินัยของพวกเรามีพระศาสดาล่วงลับไปเสียแล้ว พวกเราไม่มีพระศาสดา ดังนี้ อานนท์ พวกเธออย่า
คิดอย่างนั้น อานนท์ ธรรมก็ดี วินัยก็ดี ที่เราแสดงแล้ว บัญญัติแล้ว แก่พวกเธอทั้งหลาย ธรรมวินัยนั้น

(๓๓)
จักเป็นศาสดาของพวกเธอทั้งหลายโดยกาลล่วงไปแห่งเรา” การเจริญอานาปานสติจึงเป็นการปฏิบัติ
ตามค้าสอนของพระองค์ที่ไม่ต่างจากการปฏิบัติตามพระศาสดา

พระพทธเจ้าตรัสว่าหากจะสรรเสริญพระองค์ให้สรรเสริญว่าพระองค์ทรงค้นพบอริสัจ ๔ พระองค์
ุ
ทรงมุ่งสอนสัตว์ทั้งหลายให้แสวงหาความไม่ตายซึ่งเป็นอมตะธรรม (นิพพาน) ทรงเปรียบบุคคลในโลกเป็น

ม้าอาชาไนย ๔ จ้าพวก ได้แก่ ๑ ม้าอาชาไนยที่เห็นแค่เงาปฏักก็วิ่งหมายถึง บุคคลที่แค่ได้ยินผู้อื่นพูดถึงการ
ั
ประสบความทุกข์อนเกิดจากการเกิด แก่ เจ็บ และตาย ก็เริ่มปฏิบัติธรรม ๒ ม้าอาชาไนยที่ปฏักเจาะทะลุ
ื่
ั
ถึงขุมขนก่อนจึงวิ่งหมายถึง บุคคลที่ได้เห็นผู้อนประสบความทุกข์อนเกิดจากการเกิด แก่ เจ็บ และตาย จึง
เริ่มปฏิบัติธรรม ๓ ม้าอาชาไนยที่ปฏักเจาะทะลุถึงหนังก่อนจึงวิ่งหมายถึง บุคคลที่ได้เห็นญาติสายโลหิต
ตนเองประสบความทุกข์อันเกิดจากการเกิดแก่ เจ็บ และตายจึงเริ่มปฏิบัติธรรม ๔ ม้าอาชาไนยที่ปฏักเจาะ

ทะลุถึงกระดูกก่อนจึงวิ่งหมายถึง บุคคลที่ตนเองต้องประสบกับความทุกข์เพราะการเกิด แก่ และเจ็บเจียน

ตายจึงเริ่มปฏิบัติธรรม และตรัสก้าชับให้สาวกของพระองค์ปฏิบัติตามค้าสอนของพระองค์เพอมิให้
ื่
กัลยาณวัตรที่พระองค์ตั้งไว้อันได้แก่ มรรคมีองค์ ๘ ต้องขาดสูญไป

การเจริญอานาปานสติจึงได้ชื่อว่าปฏิบัติตามกัลยาณวัตรที่พระองค์ตั้งไว้ ส้าหรับผู้เขียนยึดหลัก

ทาน ศีล ภาวนา ในการด้าเนินชีวิต เพราะการให้ทานเป็นการละความตระหนี่อันเป็นมลทิน ส่วนการรักษา
ศีลนั้นน้ามาซึ่งอวิปฏิสาร (ความไม่ร้อนใจ) ทั้งสองประการส่งผลดีต่อการภาวนา อย่างไรก็ตามในชีวิตจริง

(๓๓)
คณะงานธัมมะ วัดนาป่าพง, พุทธวจน ปฐมธรรม, หน้า ๒๕๐