Page 2218 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2218
๒๒๐๐
ข้าราชการต่าง ๆ เป็นบุคคลที่สามารถให้คุณให้โทษแก่ประชาชนโดยตรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้บริหารหรือ
ี
หัวหน้าหน่วยงานจะต้องเป็นผู้ที่มีคุณธรรมและจริยธรรมในระดับสูง อกทั้งจะต้องเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับ
ผู้ใต้บังคับบัญชา หากข้าราชการในองค์กรใดขาดคุณธรรมและจริยธรรมย่อมส่งผลกระทบต่อการท างาน
ท าให้งานหย่อนประสิทธิภาพ ไม่มีมาตรฐานในการท างาน และอาจเกิดการทุจริตประพฤติมิชอบ แม้ว่า
ปัจจุบันศาลยุติธรรมจะมีการจัดท าประมวลจริยธรรมข้าราชการตุลาการ ประมวลจริยธรรมข้าราชการ
ศาลยุติธรรม และระเบียบคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรมว่าด้วยการส่งเสริมจริยธรรมข้าราชการ
ศาลยุติธรรม ลูกจ้าง และพนักงานราชการศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๕๗ แต่ปรากฏว่ายังมีบุคลากรในองค์กร
บางส่วนถูกร้องเรียนหรือลงโทษทางวินัยในเรื่องต่าง ๆ และเรื่องร้องเรียนหรือลงโทษทางวินัยหลายเรื่อง
เกิดจากการละเมิดจริยธรรมแสดงให้เห็นว่าองค์กรยังส่งเสริมให้บุคลากรในองค์กรน าไปปฏิบัติให้เห็นอย่าง
ี
ี
เป็นรูปธรรมไม่เพยงพอ อกทั้งข้อก าหนดบางข้อในประมวลจริยธรรมอาจไม่สอดคล้องกับทิศทางสังคมที่
ก าลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว บทความนี้จึงขอกล่าวถึงแง่คิดและมุมมองบางประการเกี่ยวกับ
แนวทางการส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมในองค์กรศาลยุติธรรมเพอให้เป็นมาตรการส่งเสริม
ื่
็
สนับสนุนหรือผลักดันให้บุคลากรในองค์กรบ าเพญตนให้เป็นประโยชน์ต่อชาติบ้านเมืองมากขึ้น โดยเฉพาะ
อย่างยิ่งผู้บริหารหรือหัวหน้าหน่วยงานจะต้องท าตนเป็นแบบอย่างและเอาใจใส่ในการส่งเสริมคุณธรรม
ื่
และจริยธรรมของบุคลากรในหน่วยงานของตน เพอให้ศาลยุติธรรมเป็นองค์กรที่เป็นเลิศทางคุณธรรม
และจริยธรรม
ความหมายของค าว่า “คุณธรรม” “จริยธรรม” และ “องค์กรตุลาการ”
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ให้ความหมายของค าว่า “คุณธรรม” ว่า
“สภาพคุณงามความดี” เช่นนี้จึงอาจกล่าวได้ว่าการที่จะวินิจฉัยว่าบุคคลใดมีคุณธรรมมากน้อยเพยงใด
ี
ี
ิ
ย่อมต้องพจารณาว่าสิ่งที่บุคคลนั้นท าเป็นความดีหรือสิ่งที่ดีเพยงใด ซึ่งอาจจะต้องพจารณารวมไปถึงว่า
ิ
บุคคลนั้นมีอปนิสัยและประพฤติปฏิบัติตนอย่างไร ด ารงตนอยู่ในกรอบของกฎหมายและศีลธรรมเพยงใด
ุ
ี
เป็นผู้มีความรับผิดชอบต่อหน้าที่การงานและต่อสังคมอย่างไร และเป็นผู้ที่ยึดมั่นในความถูกต้องชอบธรรม
เพียงใด
ปราชญา กล้าผจัญ ได้ให้ความหมายคุณธรรม (Morality) ไว้ว่า หมายถึงคุณความดีที่มีอยู่
ื้
้
ประจ าใจคน คนที่มีคุณธรรมคือ คนที่มีใจโอบออมอารี มีใจเอื้อเฟอเผื่อแผ่ ไม่เบียดเบียนใคร ไม่ท าร้ายใคร
ื่
คนที่มีคุณธรรมจะรักความยุติธรรมและมีความเมตตาต่อผู้อนเสมอ ซึ่งสอดคล้องกับไสว มาลาทอง
๒
ที่กล่าวว่าเป็นคนดี ต้องมีคุณธรรม คือ ต้องมีศีลธรรมประจ าใจ
๓
๒ ปราชญา กล้าผจัญ, คุณธรรมจริยธรรมผู้น ารัฐ, พิมพ์ครั้งที่ ๑ (กรุงเทพฯ : ส านักพิมพ์ข้าวฟ่าง, ๒๕๔๙), หน้า ๖๘.
๓ ไสว มาลาทอง, คู่มือการศึกษาจริยธรรม : ส าหรับนักเรียนนิสิตนักศึกษานักบริหารนักปกครองและประชาชน
ผู้สนใจทั่วไป, พิมพ์ครั้งที่ ๑ (กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์การศาสนา, ๒๕๔๒), หน้า ๓๐.
