Page 2418 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๔๐๓

่
อาชญากรรมข้ามชาติ การให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายแกผู้เสียหายอย่างเหมาะสมจึงถือเป็นประเด็นในทาง
๕
ระหว่างประเทศด้วย และการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายในประเทศหนึ่งก็ไม่ควรแตกต่างจากประเทศอื่นมากนัก
ในปี ค.ศ. ๑๙๘๕ สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติลงมติรับรองปฏิญญาว่าด้วยหลักการพนฐาน
ื้

เกี่ยวกับการอานวยความยุติธรรมแก่เหยื่ออาชญากรรมและการใช้อานาจโดยมิชอบ (Declaration of Basic
๖
Principles of Justice for Victims of Crime and Abuse of Power) ซึ่งวางแนวทางในการคุ้มครองเหยื่อ
อาชญากรรมไว้ ๔ ด้าน คือ ๑. การเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมและการปฏิบัติที่เป็นธรรม (access to justice

and fair treatment) ๒. การชดใช้เยียวยาความเสียหายโดยผู้กระท าความผิด (restitution) ๓. การชดใช้
เยียวยาความเสียหายโดยรัฐ (compensation) และ ๔. การให้ความช่วยเหลือแก่เหยื่ออาชญากรรม

(assistance)

นอกจากนี้ ในเดือนกันยายน ค.ศ. ๒๐๑๕ ประเทศไทยและสมาชิกสหประชาชาติรวม ๑๙๓ ประเทศ
ร่วมกันลงนามรับรองเป้าหมายเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals-SDGs for 2015-

ื่
2030) อันเป็นกรอบเพอบรรลุการพัฒนาประเทศในด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน โดยไม่ทิ้ง
ใครไว้ข้างหลัง ประกอบด้วย ๕ มิติ คือ ๑. คน (people) ๒. สิ่งแวดล้อม (planet) ๓. เศรษฐกิจและความ

มั่งคั่ง (prosperity) ๔. สันติภาพและความยุติธรรม (peace) ๕. ความเป็นหุ้นส่วนการพฒนา (partnership)
ั
ซึ่งในส่วนของสันติภาพและความยุติธรรมนั้นอยู่ในเป้าหมายข้อ ๑๖ ว่าด้วยการส่งเสริมให้สังคมมีความปกติสุข
ั
ื่
ไม่แบ่งแยกเพอการพฒนาที่ยั่งยืน มีการเข้าถึงความยุติธรรมโดยถ้วนหน้า (access to justice for all) และ
ิ
สร้างให้เกดสถาบันอันเป็นที่พึ่งของส่วนรวม มีประสิทธิผล และเป็นที่ยอมรับในทุกระดับ (rule of law)
๗
ประเทศไทยประสบปัญหาเรื่องความเหลื่อมล้ าทางเศรษฐกิจและสังคมมายาวนานอนเนื่องมาจาก
ั
ความไม่เท่าเทียมกันด้านรายได้และการถือครองทรัพย์สิน แม้ว่ารัฐจะพยายามแก้ไขปัญหาโดยจัดให้มีบริการ

สาธารณะในด้านต่างๆ เช่น ระบบประกันสุขภาพ การเข้าถึงระบบการศึกษา และการเข้าถึงกระบวนการ
๘
ยุติธรรมให้แก่ประชาชนก็ตาม อปสรรคส าคัญประการหนึ่งในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมก็คือประชาชน
ุ
ี
ไม่มีความรู้ด้านกฎหมายและไม่มีทุนทรัพย์เพยงพอที่จะจ้างทนายความหรือที่ปรึกษากฎหมาย เหยื่อ

๕ Office for Victims of Crime, Office of Justice Programs, U.S. Department of Justice, New Directions from
the Field: Victims’ Rights and Services for the 21 Century (online), p. 415. Accessed on 29 July 2021
st
from https://www.ncjrs.gov/ovc_archives/directions/welcome.html
๖ adopted by General Assembly resolution 40/34 of 29 November 1985.
๗ Goal 16 Promote peaceful and inclusive societies for sustainable development, provide access to justice

for all and build effective, accountable and inclusive institutions at all levels.
๘ สถาบันพระปกเกล้า, ประชาธิปไตยไทยในทศวรรษใหม่, พิมพ์ครั้งที่ ๑ (กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า, ๒๕๕๙), น. ๕๑-

๕๘.