Page 2420 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2420
๒๔๐๕
ั
ิ
้
อยการฟองคดีอาญาและศาลมีค าพพากษาในวันเดียวกัน ซึ่งผู้เสียหายอาจยื่นค าร้องเรียกค่าสินไหมทดแทน
่
ตามมาตรา ๔๔/๑ ไม่ทัน จึงต้องไปฟองคดีแพงเอง หรืออาจเป็นกรณีที่ผู้เสียหายประสงค์จะฟองนายจ้างหรือ
้
้
่
บิดามารดาของจ าเลยให้ร่วมรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ตามประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย์ มาตรา
ื่
๔๒๕ และมาตรา ๔๒๙ เป็นต้น บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพอศึกษาว่าควรมีการคุ้มครองผู้เสียหายในกรณี
ดังกล่าวอย่างไร
๒. แนวคิดในการคุ้มครองผู้เสียหายหรือเหยื่ออาชญากรรม
การคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายหรือเหยื่ออาชญากรรมมีที่มาจากหลายแนวคิด เช่น แนวคิดเรื่องสิทธิ
มนุษยชน แนวคิดเรื่องการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนโดยรัฐ (rights and freedom) การคุ้มครอง
ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ (human dignity) ความเสมอภาคตามกฎหมาย การไม่เลือกปฏิบัติ (non-
ั
discrimination) การเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม การพิจารณาคดีที่เป็นธรรม (fair trial) หลักกระบวนการอน
ควรแห่งกฎหมาย (due process of law) หลักความยุติธรรม (justice) หลักนิติธรรม (rule of law) และหลัก
ธรรมาภิบาล (good governance) แต่ในที่นี้จะขอกล่าวถึงเพียงบางแนวคิดเท่านั้น
๒.๑ แนวคิดเรื่องสิทธิมนุษยชนและความเสมอภาคตามกฎหมาย (human rights and equality
before the law)
ตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ค.ศ. ๑๙๔๘ (Universal Declaration of Human Rights)
๑๐
แห่งสหประชาชาติ ซึ่งเป็นรากฐานของกฎหมายระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนทุกฉบับ มีบทบัญญัติที่
เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายหรือเหยื่ออาชญากรรมในด้านสิทธิมนุษยชนและความเสมอภาค ดังนี้
ข้อ ๓ ทุกคนมีสิทธิในการมีชีวิต เสรีภาพ และความมั่นคงแห่งบุคคล
ข้อ ๗ ทุกคนเสมอภาคกันตามกฎหมายและมีสิทธิจะได้รับความคุ้มครองของกฎหมายเท่าเทียมกัน
โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติใด
ั
ข้อ ๘ ทุกคนมีสิทธิจะได้รับการเยียวยาอนมีประสิทธิผลจากศาลที่มีอานาจแห่งรัฐต่อการกระท าอน
ั
ล่วงละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐาน ซึ่งตนได้รับตามรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย
ข้อ ๑๐ ทุกคนย่อมมีสิทธิในความเสมอภาคอย่างเต็มที่ในการได้รับการพจารณาคดีที่เป็นธรรมและ
ิ
ี
ิ
ิ
เปิดเผยจากศาลที่อสระและไม่ล าเอยงในการพจารณาก าหนดสิทธิและหน้าที่ของตนและข้อกล่าวหาอาญาใด
ต่อตน
๑๐ ได้รับการรับรองและประกาศโดยข้อมติสมัชชาสหประชาชาติที่ ๒๑๗ เอ (III) วันที่ ๑๐ ธันวาคม ๒๔๙๑ และประเทศไทย
เป็นหนึ่งในสี่สิบแปดประเทศแรกที่ลงคะแนนเสียงร่วมรับรองปฏิญญาฉบับนี้
