Page 2561 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๔๖

ื่
ื่
ลงโทษไม่เกินไปกว่าคดีอนที่รุนแรงกว่าคดีนี้ (๓) เปรียบเทียบกับศาลอนว่า คดีแบบเดียวกันนี้ในศาลอน
ื่
ลงโทษเพยงใด ศาลคดีนี้ก็ควรจะลงโทษใกล้เคียงกัน ส าหรับประเทศไทยมีการวางแนวทางการลงโทษ
ี
ล่วงหน้าในรูปแบบบัญชีมาตรฐานโทษ (ยี่ต๊อก) ซึ่งขั้นตอนการจัดท าบัญชีมาตรฐานโทษจะมีการพจารณา
ิ
ิ
ในลักษณะเดียวกับเกณฑ์ของสหรัฐอเมริกา ทั้งยังน าโทษตามค าพพากษาศาลชั้นอทธรณ์หรือศาลฎีกามา
ุ
ประกอบด้วยแล้ว ดังนั้น การใช้บัญชีมาตรฐานโทษจึงเป็นประโยชน์ในด้านการสร้างความเป็นเอกภาพ
และความเท่าเทียมกันในการลงโทษ

แต่โดยที่บัญชีมาตรฐานโทษจัดท าขึ้นไว้ล่วงหน้า จึงก าหนดไปตามพฤติการณ์ความร้ายแรงของ

การกระท าความผิดเป็นส าคัญ เนื่องจากเป็นการยากที่จะก าหนดรายละเอยดให้ครอบคลุมข้อเท็จจริง
ี
เกี่ยวกับตัวผู้กระท าผิดของแต่ละรายได้ทั้งหมด ดังนั้น หากยึดถือบัญชีมาตรฐานโทษอย่างเคร่งครัดมาก

๖
เกินไปก็อาจจะเกิดปัญหาการใช้โทษที่ไม่เหมาะสมแก่ผู้กระท าผิดบางราย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บัญชี
ี
มาตรฐานโทษจะระบุเพยงว่า กรณีใดควรลงโทษจ าคุกเท่าใด หรือควรรอการลงโทษหรือไม่ แต่มิได้ระบุถึง
ื่
วิธีการใช้โทษอื่นหรือมาตรการทางเลือกอนแทนการลงโทษจ าคุกไว้ด้วย เมื่อโทษจ าคุกและโทษปรับไม่อาจ
น ามาใช้ได้กับความผิดทุกประเภท หากใช้แต่บัญชีมาตรฐานโทษเพยงอย่างเดียวจึงอาจน าไปสู่การจ ากัด
ี
การใช้ดุลพนิจ โดยไม่ค านึงถึงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับจ าเลยแต่ละรายเท่าที่ควรจะเป็น ส่งผลต่อประสิทธิภาพ
ิ
ในการแก้ไขฟนฟผู้กระท าผิด แม้จะมีบางคดีที่ศาลสั่งให้พนักงานคุมประพฤติท ารายงานการสืบเสาะและ
ู
ื้
ี
ิ
พนิจจ าเลย ท าให้ศาลมีโอกาสได้พจารณาถึงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับจ าเลยรายนั้นได้อย่างละเอยดก็ตาม
ิ
แต่ก็เป็นเพียงคดีส่วนน้อยเท่านั้น
ื้
สืบเนื่องจากโทษจ าคุกก่อให้เกิดผลกระทบด้านลบต่อผู้กระท าผิด และไม่สามารถแก้ไขพนฟ ู
ื่
ผู้กระท าผิดให้มีประสิทธิภาพได้เท่าที่ควร ปัจจุบันจึงมีแนวคิดในการใช้มาตรการอนที่ไม่ควบคุมตัวหรือไม่
ใช้เรือนจ าเป็นทางเลือกในการลงโทษแทนการลงโทษจ าคุก ดังที่ปรากฏมาตรฐานขั้นต่ าขององค์กร

สหประชาชาติว่าด้วยการไม่ควบคุมตัวผู้กระท าผิด (United Nation Standard Minimum Rules for
non-custodial Measures หรือ Tokyo Rules, 1990) ข้อ ๘.๒ ได้ก าหนดรูปแบบของมาตรการทาง

อาญาที่พึงน ามาใช้ ได้แก (๑) มาตรการตักเตือนด้วยวาจา (๒) การยุติการด าเนินคดี โดยมีเงื่อนไข (๓) โทษ
่
ทางสถานภาพหรือการตัดสิทธิบางประการ (๔) มาตรการลงโทษทางเศรษฐกิจและการเงิน เช่น โทษปรับ

่
และคาปรับที่ค านวณตามรายได้ต่อวัน (๕) การยึด หรือริบทรัพย์สิน (๖) การสั่งให้ชดใช้เยียวยาหรือจ่ายค่า
สินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหาย (๗) การรอการก าหนดโทษ หรือการรอการ ลงโทษ (๘) การคุมประพฤติและ
การควบคุมสอดส่อง ตามค าสั่งศาล (๙) การให้ท างานบริการสังคม (๑๐) การให้ไปรับการฝึกอบรมที่

๖ ค าแนะน าของประธานศาลฎีกาว่าด้วยแนวทางการใช้โทษอาญา พ.ศ. ๒๕๖๓ ข้อ ๖ บัญชีมาตรฐานโทษถือเป็นเพียง

ข้อแนะน า...