Page 2654 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๖๓๘

ุ
อาคารสถานที่ เครื่องมืออปกรณ์ต่าง ๆ หรือการให้ความส าคัญในตัวผู้เสียหายน้อยเกินไป โดยมุ่งให้
ความส าคัญกับตัวผู้กระท าผิดหรือจ าเลยเสียมากกว่าจนมองข้ามความส าคัญของผู้เสียหาย

ขั้นตอน วิธีการในการด าเนินการให้ผู้เสียหายได้รับชดเชยเยียวยาความเสียหายในทางปฏิบัติยังมี

ั
ข้อจ ากัดอกมากมาย ไม่สามารถบรรเทาความเสียหายได้อย่างแท้จริง นอกจากสาเหตุอนเกิดจากระบบ
ี
ั
กระบวนการยุติธรรมแล้ว ยังมีสาเหตุอนอาจเกิดจากตัวของผู้เสียหายเองเนื่องจากผู้เสียหายไม่ทราบถึง
สิทธิของตนอันพึงจะได้รับตามบทบัญญัติของกฎหมายและไม่สามารถเข้ามาใช้สิทธิที่มีอยู่ตามกฎหมายได้

๕. ข้อเสนอแนะ

ั
การเยียวยาความเสียหายอนเนื่องมาจากการกระท าผิดทางอาญานับว่าเป็นวิธีการเดียวที่จะช่วย
บรรเทาความเสียหายให้กับผู้เสียหายได้อย่างเห็นผลและเป็นรูปธรรมมากที่สุด การเยียวยาความเสียหาย
จากการกระท าความผิดทางอาญาของผู้กระท าผิดที่มีต่อผู้เสียหายให้เกิดผลสัมฤทธิ์อย่างมีประสิทธิภาพ

และสามารถอานวยความยุติธรรมให้แก่ผู้เสียหายได้ ตลอดจนในส่วนของผู้กระท าความผิดเองได้มีโอกาส

แก้ไขความผิดพลาดของตนที่ได้กระท าต่อผู้เสียหายนั้น ตามหลักการด าเนินคดีโดยรัฐ องค์กรในกระบวนการ
ยุติธรรมในฐานะเป็นองค์กรหลักซึ่งต้องรับผิดชอบโดยตรงจ าเป็นต้องปรับเปลี่ยนบทบาทขององค์กร

ของตนในลักษณะให้ความร่วมมือกันในการตรวจสอบเยียวยาความเสียหายทางอาชญากรรมทางอาญา
ั
ให้แก่ผู้เสียหายอย่างเป็นรูปธรรม อนจะเป็นการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
และเป็นการตอบสนองให้ผู้เสียหายได้รับการเยียวยาความเสียหายได้อย่างรวดเร็ว เป็นธรรม ประหยัด

ั
และเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางอาญาได้โดยง่าย ผู้เขียนจึงขอเสนอแนวทางการพฒนาระบบชดเชย
เยียวยาผู้เสียหายในคดีอาญา ดังนี้

๕.๑ ในชั้นพนักงานสอบสวนและชั้นพนักงานอยการ ผู้เสียหายในคดีอาญาจ านวนมากเป็น
ั
บุคคลยากไร้และด้อยโอกาสทางสังคมขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับระบบการด าเนินกระบวนพจารณา
ิ
ิ
ทางอาญา ควรมีกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา ก าหนดบทบาทหน้าและสภาพบังคับในกรณีของการงดเว้น
ื่
ไม่ด าเนินการไว้อย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรม เห็นควรให้มีทนายความเพอให้ความช่วยเหลือและรักษา
ผลประโยชน์ของผู้เสียหายตั้งแต่ขั้นตอนแรกในชั้นสอบสวนเทียบเท่ากับสิทธิของจ าเลยในชั้นสอบสวน

ตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา และควรออกกฎหมายที่มีสภาพบังคับเกี่ยวกับการแจ้งให้
ิ
ผู้เสียหายมาศาลพร้อมกับจ าเลยทุกนัดด้วย

๕.๒ ในชั้นพจารณาคดีของศาล ส านักงานศาลยุติธรรมควรออกข้อก าหนด ระเบียบ วิธีปฏิบัติ
ิ
่
เกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิและในขั้นตอนของกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพพาททางแพงระหว่างผู้เสียหาย
ิ
ึ
และจ าเลย โดยก าหนดให้ศาลพงให้ความรู้และแนะน าผู้เสียหายให้ทราบถึงสิทธิและขั้นตอนในระบบ
ิ
กระบวนการพจารณาคดีของศาลพร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ผู้เสียหายและจ าเลยสามารถก าหนดตัวบุคคลภายนอก
ซึ่งคู่ความทั้งสองฝ่ายพอใจและเห็นสมควรให้มาท าหน้าที่ในการไกล่เกลี่ยเจรจาตกลงเยียวยาความเสียหาย