Page 116 - QODIROVA D. ТУПРОҚ ФИЗИКАСИ elektron darslik

tuproqlarning organik moddalar bilan ta’minlanganligi, mexnik tarkibi,
fizik xossalari va boshqalar bilan izohlash mumkin. Maksimal gigroskopik

namligiga bog‘liq holda o‘rganilgan tuproqlarda so‘lish namligi ham
farqlanadi, uning eng yuqori ko‘rsatkichi tuproq profilining o‘rta qismiga,
ya’ni loylanish qatlamiga to‘g‘ri keladi (27-jadval).

Parda suv. Tuproq maksimal gigroskopik namlik darajasiga etganda
tuproq zarrachalarining bir qismi molekulyar tortish kuchidan erkin qolishi
mumkin. Mana shu erkin qolgan kuch, havodan o‘ziga nam singdira

olmasada, lekin suyuq suv bilan to‘qnashganda, bu suvning bir qismini
o‘ziga singdirib oladi. Bu namlik tuproq zarrachalarini yupqa parda
shaklida o‘rab olganligi uchun parda suv deb yuritiladi (15-rasm, 3 va 4
holat).

27 - jadval
Tog‘ jigarrang tuproqlarning maksimal gigroskopik va so‘lish namligi

Kesma raqami, qiyalik Chuqurligi, MG, % SN, %
ekspozitsiyasi, dengiz sathidan sm
tarqalish balandligi
0-12 5,70 8,55
12-33 6,46 9,74
33-65 7,53 11,30
65-88 5,49 8,24
K-1. 88-120 4,84 7,26
Janubiy ekspozitsiya, 120-205 4,88 7,32
1350 m, olma bog‘i 205-270 5,94 8,91

270-340 5,82 8,73
340-400 6,19 9,29
400-450 6,28 9,42
450-500 5,55 8,33
0-15 7,05 10,58
15-30 6,85 10,28
30-53 7,72 11,13
53-106 8,07 12,11
K-2. 106-134 7,37 11,06
Shimoliy ekspozitsiya, 134-245 5,80 8,70
1350 m, olma bog‘i 245-285 6,06 9,09
285-355 6,26 9,39
355-400 6,83 10,25
400-440 6,10 9,15
440-500 6,35 9,53

K-3. Suvayirg‘ich, 0-7 6,72 10,08
111