Page 168 - Phẩm Tam Quốc
P. 168
và Bàng Thống.
Từ Thứ tiến cử được coi là nguyên nhân trực tiếp. Từ Thứ nói với Lưu Bị,
Gia Cát Khổng Minh có thể coi là rồng ẩn mình, chẳng nhẽ tướng quân lại
không muốn đến thăm? Từ Thứ là người được Lưu Bị coi trọng và tin tưởng
(Tiên chủ coi trọng). Lưu Bị nói, vậy mời người đó và túc hạ đến chơi! Từ
Thứ nói, đối với người này không thể tùy tiện, mong tướng quân vất vả tới
thăm vậy!
Còn một điểm nữa cần nói rõ, chúng ta không thể coi việc làm của Tư Mã
Huy và Từ Thứ đơn giản là hành vi của cá nhân họ. Chúng ta đều biết, Kinh
châu là nơi có nhiều nhân tài. Ngoài nhân tài tại chỗ, còn có vô số nhân tài từ
Trung Nguyên đến lánh nạn. Số người này luôn quan tâm đến việc lớn của
đất Nước, đến sự an nguy của cả Kinh châu. Lúc họ phát hiện thấy không thể
dựa vào Lưu Biểu, thì mọi kỳ vọng đều trông mong ở Lưu Bị, hình thành một
cục diện được Tam quốc chí. Tiên chủ truyện gọi là “Hào kiệt Kinh châu đến
với Tiên chủ ngày một nhiều”; và những người đã xuống núi (như Tư Mã
Huy) sẽ giúp Lưu Bị phát hiện ra nhân tài. Vì vậy cũng có thể coi đây là lời
tiến cử của tập đoàn nhân sĩ Kinh châu.
Cũng có thể coi đây là phúc khí đã đến với Lưu Bị. Bất kể xuất phát từ
nguyên nhân nào, cầu hiền như khát nước cũng được, tín nhiệm Từ Thứ cũng
được, bệnh cấp phải tìm thầy cũng được, tóm lại, Lưu Bị đã có quyết định
chính xác. Lưu Bị tạm gác cái thế của hoàng tộc, cái giá của trưởng bối, thân
đến thăm một người chả có chức vụ gì? ít hơn mình hàng hai mươi tuổi.
Trước lúc đến thăm, Gia Cát Lượng đã tìm đến Lưu Bị chưa, chúng ta chưa
biết chính xác. Trước khi đưa ra “giả thuyết”, chúng ta chỉ có thể nói, ba lần
đến lều tranh có thể khẳng định, đến cửa tự tiến cử tạm thời còn nghi vấn.
Vấn đề lúc này là, Lưu Bị ba lần đến lều tranh đều gặp được Gia Cát Lượng
hay chỉ gặp có một lần?
Có học giả (như Doãn Vận công) cho rằng gặp ba lần, nói chuyện ba lần.
Có khả năng là như vậy. Xuất sư biểu của Gia Cát Lượng và Dâng biểu (Gia
Cát Lượng tập) của Trần Thọ, một chỗ nói “Ba lần gặp thần trong lều tranh”,
một chỗ nói “Thế là ba lần thăm Lượng trong lều tranh”, cùng một ý ấy cả.
Còn như “Gia Cát Lượng truyện” nói “Thế là ba lần đến, liền gặp”, cũng
không phải là đi ba lần mới được gặp. Cách dùng từ có khác nhưng đều cùng
một ý. Vì vậy, “Thế là ba lần đến, liền gặp” phải hiểu là: tổng cộng đi ba lần,
đã gặp mặt.
Nếu nói vậy mà vẫn chưa rõ, chủng ta có thể tham khảo cách suy nghĩ của