Page 19 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

gjerman për shoqëritë tregtare. Në këtë rast, mund të jetë e vlefshme të kuptohet si i kanë
interpretuar “dispozitat simotra” Gjykata Federale Gjermane ose gjykatat gjermane të apelit.
Shpeshherë, është me rëndësi thelbësore të kuptohet nga burojnë dispozitat. Në ligjin
për shoqëritë tregtare disa dispozita janë hartuar enkas për kushtet e Shqipërisë, duke përdorur
shumë dispozita të jurisprudencës evropiane. Kur bëhen ligje, gjithnjë duhet patur parasysh
përputhshmëria me aktet përkatëse ligjore evropiane dhe me juridiksionin e GJED. Siç
tregojnë çështjet gjyqësore të GJED, nuk mund të quhet e mirëqenë se gjykatat e Shteteve
Anëtare e interpretojnë me saktësi rendin juridik evropian. Meqenëse BE-ja është një
institucion kompleks, legjislacioni i saj shpesh herë është një kompromis midis interesave të
veçanta të Shteteve Anëtare. Kur ndodh kjo, legjislacioni është një kompromis i ndërlikuar
dhe teksti mund të jetë shumë i vështirë të interpretohet. Në ligjin për shoqëritë tregtare do të
shohim se në raste të caktuara legjislacioni i BE-së është i paqartë; një shembull është
interpretimi i direktivës së BE-së për përfaqësimin e drejtuesve të shoqërive tregtare. Kjo
ndodh pasi Direktiva e Parë e KE-së për Ligjin e Shoqërive Tregtare ka qenë një kompromis
midis Gjermanisë, Italisë dhe Francës, gjë që e bënte tejet të vështirë interpretimin e tekstit
(shih nenin 12 dhe amendamentet e vitit 2013).

V. Lidhja e veçantë me Kodin Civil

Në sistemet ligjore të vendeve që ndjekin traditën e së drejtës romake (Civil Law),
dispozitat e Kodit Civil përfaqësojnë rregullat bazë për marrëdhëniet juridike dhe kontraktore
midis personave fizikë dhe juridikë në sektorin e të drejtës civile dhe tregtare. Sigurisht, këtu
përfshihen edhe lidhjet, të brendshme ose të jashtme, me ligjin për shoqëritë tregtare.
Sidoqoftë, ndonëse çështjet kontraktore janë tejet të rëndësishme për ndërmarrjet, komuniteti
në tërësi preket edhe nga interesa publike. Ndërmarrja, pavarësisht nëse është zotëruar nga
tregtar, ose ngritur në formën e shoqërisë së thjeshtë apo shoqërisë tregtare, rregullohet me
ligj në favor të interesit publik.
Krijimi i ndërmarrjes tregtare nuk është një vendim i veçantë, duke qenë se ai ka të bëjë
me gjithë shoqërinë. Ndërmarrja duhet të ketë një kulturë etike; ajo nuk është vetëm një
instrument për të maksimizuar fitimet, por dhe pjesë e shoqërisë, dhe mbart vlerat kulturore të
detyrueshme për komunitetin. Për rrjedhojë, organizimi i ndërmarrjeve tregtare në Shqipëri
rregullohen me ligj, dhe duhet t’i nënshtrohet dispozitave kushtetuese, administrative, atyre
kontraktore, të shpërblimit të dëmit jashtëkontraktor, apo të kodit të punës dhe pa u kufizuar
vetëm në to.
Si një subjekt i së drejtës private, ndërmarrja, qoftë kjo e zotëruar nga tregtari, apo e
organizuar në formën e një shoqërie, i nënshtrohet Kodit Civil të Republikës së Shqipërisë.
Me rëndësi të veçantë për shoqërinë tregtare janë dispozitat e Kodit Civil mbi personat
juridikë (neni 24 e në vijim), pasi këto përbëjnë bazën kryesore për pranimin e shoqërisë
tregtare si subjekt i së drejtës private.

18