Page 54 - STK Mot so van de co ban ve che dinh cac giai doan co y thuc hien toi pham va dong pham trong LHS VN
P. 54
53
do nhiều ngƣời thực hiện nhƣng không có đồng phạm. Việc xác định đúng đắn
các dấu hiệu của đồng phạm và các loại ngƣời đồng phạm có ý nghĩa quan
trọng trong việc giải quyết đúng đắn vụ án hình sự. Thực tiễn áp dụng pháp
luật hình sự đã xảy ra trƣờng hợp các cơ quan tiến hành tố tụng sai lầm trong
việc xác định đồng phạm, dẫn đến việc truy tố, xét xử không đúng quy định
của pháp luật.
Trong mối quan hệ với luật tố tụng hình sự, đồng phạm có ý nghĩa là
một trong những cơ sở để thực hiện nhiều chế định của luật tố tụng hình sự nhƣ
chế định chứng cứ (xác định những vấn đề phải chứng minh trong vụ án hình
sự, thu thập chứng cứ, đánh giá chứng cứ), chế định vật chứng...
Ngoài ra, đồng phạm còn có ý nghĩa là cơ sở cho một số ngành khoa học
pháp lý có liên quan đến khoa học luật hình sự nhƣ tội phạm học, tâm lý học tƣ
pháp. Trong khi nghiên cứu các vấn đề về tội phạm có tổ chức, vấn đề đồng
phạm dƣới góc độ tâm lý học để đề xuất những biện pháp phòng, chống tội
phạm có hiệu quả thiết thực hơn.
4. Các hình thức đồng phạm
Đồng phạm là một hình thức phạm tội phức tạp. Nội dung đồng phạm và
hình thức đồng phạm bao giờ cũng là một thể thống nhất, có quan hệ hữu cơ,
tác động qua lại nhau.
Trong đồng phạm, nội dung đồng phạm và hình thức đồng phạm bao giờ
cũng là một thể thống nhất, có quan hệ hữu cơ, tác động qua lại nhau. Nội dung
của đồng phạm là tất cả các mặt, các yếu tố, các quá trình tạo nên sự cố ý cùng
tham gia thực hiện tội phạm. Hình thức đồng phạm là phƣơng thức tồn tại và
vận động của đồng phạm, thể hiện mối quan hệ liên kết, tƣơng tác, tƣơng hỗ
giữa những ngƣời đồng phạm trong quá trình thực hiện tội phạm, có thể từ khi
lên kế hoạch, chuẩn bị phạm tội đến khi triển khai hành vi phạm tội, tội phạm
kết thúc và che dấu sự việc phạm tội, ngƣời phạm tội.
Từ phƣơng pháp luận của phép biện chứng duy vật về mối quan hệ giữa
cặp phạm trù nội dung và hình thức, có thể khẳng định bất cứ một nội dung
đồng phạm nào cũng tồn tại trong một hình thức đồng phạm nhất định và
ngƣợc lại không có một hình thức đồng phạm nào lại không chứa đựng nội
dung đồng phạm nhất định. Hình thức đồng phạm do nội dung đồng phạm
quyết định tính nguy hiểm cho xã hội của tội phạm đƣợc thực hiện. Vì vậy,
hình thức đồng phạm cũng chịu sự quy định của tính nguy hiểm cho xã hội của
tội phạm mà những ngƣời đồng phạm thực hiện, phản ánh tính nguy hiểm cho