Page 1367 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1367
๑๓๕๕
ที่ดินนั้นด้วยตนเอง หรือมีที่ดินเกินสิทธิตามพระราชบัญญัตินี้มาจัดให้เกษตรกรที่ไม่มีที่ดินเป็นของตนเอง
หรือมีเล็กน้อยไม่เพียงพอแก่การครองชีพและให้แก่สถาบันเกษตรกร โดยวิธีให้เกษตรกรเช่า เช่าซื้อ หรือเข้า
ื่
ท าประโยชน์ รัฐได้ตั้งส านักงานการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม หรือ ส.ป.ก. ด าเนินงานภายใต้
พระราชบัญญัติดังกล่าว ปัจจุบัน ส.ป.ก. ได้ด าเนินการจัดที่ดินให้เกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดินรวม ๗๒
จังหวัด ไปแล้ว ๒,๘๘๐,๖๘๗ รายรวม ๓,๖๘๗,๘๑๐ แปลง รวมเนื้อที่ ๓๖,๑๒๑,๗๗๗ ไร่
๑(๑)
ส าหรับวิธีปฏิบัติงาน ส.ป.ก.โดยคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม หรือ ค.ป.ก. อาศัย
ื่
อานาจตามความในมาตรา ๑๙ และมาตรา ๓๐ แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ ได้ออกระเบียบ
ก าหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการคัดเลือกเกษตรกรซึ่งจะมีสิทธิได้รับที่ดินจากการปฏิรูป
สิทธิการเช่า สิทธิการเช่าซื้อ และการโอนและตกทอดทางมรดกสิทธิในที่ดินดังกล่าวหลายฉบับ จนกระทั่ง
ื่
ในปี ๒๕๖๔ ค.ป.ก. ได้ออกระเบียบคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขในการคัดเลือก และจัดที่ดินให้แก่เกษตรกร การโอนหรือตกทอดทางมรดกสิทธิการเช่าหรือเช่า
ซื้อ และการจัดการทรัพย์สินและหนี้สินของเกษตรกรผู้ได้รับที่ดิน พ.ศ. ๒๕๖๔ ต่อไปผู้เขียนขอเรียกว่า
ระเบียบคณะกรรมการฯ มาใช้บังคับตั้งแต่วัน ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๖๔ เป็นต้นไป โดยยกเลิกระเบียบ
คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรมฉบับต่าง ๆ ก่อนนั้น รวม ๙ ฉบับ ส่งผลกระทบต่อบุคคลผู้ได้รับ
ื่
ื่
สิทธิโดยการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรมและผู้รับโอนสิทธิในที่ดินดังกล่าวหลายประการ ซึ่งผู้เขียนเห็นว่า
ระเบียบคณะกรรมการฯ ดังกล่าวเป็นตัวแปรส าคัญในการก าหนดทิศทางการได้รับสิทธิในที่ดินของ
ิ
เกษตรกร และมีข้อน่าพจารณาในการศึกษาค้นคว้าเพมเติมอยู่หลายประการ แต่ในการนี้ผู้เขียนมุ่งศึกษา
ิ่
ื่
ิ
และหยิบยกขึ้นพจารณาเฉพาะเกี่ยวกับการโอนสิทธิในที่ดินของบุคคลได้รับสิทธิโดยการปฏิรูปที่ดินเพอ
เกษตรกรรมพร้อมเสนอปัญหาที่เกี่ยวข้องและข้อเสนอแนะบางประการที่จะได้กล่าวต่อไป
แนวคิดการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
การปฏิรูปที่ดินของประเทศไทยได้ถูกก าหนดไว้ในพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ มาตรา ๔ ใน
ื่
ส่วนของบทนิยามคาว่า “การปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม หมายความว่า การปรับปรุงเกี่ยวกับสิทธิและการ
ื่
ถือครองในที่ดินเพอเกษตรกรรม รวมตลอดถึงการจัดที่อยู่อาศัยในที่ดินเพอเกษตรกรรมนั้น โดยรัฐน าที่ดิน
ื่
ของรัฐ หรือที่ดินที่รัฐจัดซื้อหรือเวนคืนจากเจ้าของที่ดิน ซึ่งมิได้ท าประโยชน์ในที่ดินนั้นด้วยตนเอง หรือมี
ที่ดินเกินสิทธิตามพระราชบัญญัตินี้ เพอจัดให้แก่เกษตรกรผู้ไม่มีที่ดินของตนเองหรือเกษตรกรที่มีที่ดิน
ื่
เล็กน้อยไม่เพยงพอแก่การครองชีพและสถาบันเกษตรกรได้เช่าซื้อ เช่าหรือเข้าท าประโยชน์ โดยรัฐให้ความ
ี
ข้อมูลจากศูนย์เทคโนโลยี สารสนเทศและการสื่อสาร ส านักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม, ณ วันที่ ๕
(๑)
สิงหาคม ๒๕๖๒ (ออนไลน์), เข้าถึงได้จาก : http://alro.go.th/alro/internet/land-Three/all.htm.
