Page 1369 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๓๕๗

กฎหมาย ระเบียบและค าพิพากษาที่เกี่ยวข้อง

ื่
๑. พระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๘ มาตรา ๔, มาตรา ๑๙, มาตรา
(๒)
๓๐, มาตรา ๓๙
ื่
๒. ระเบียบคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขใน
การคัดเลือก และจัดที่ดินให้แก่เกษตรกร การโอนหรือตกทอดทางมรดกสิทธิการเช่าหรือเช่าซื้อ และการ
(๓)
จัดการทรัพย์สินและหนี้สินของเกษตรกรผู้ได้รับที่ดิน พ.ศ. ๒๕๖๔ ข้อ ๔, ข้อ ๙, ข้อ ๑๙, ข้อ ๒๐, ข้อ
๒๑, ข้อ ๒๒, ข้อ ๒๓, ข้อ ๒๘, ข้อ ๒๙, ข้อ ๓๐, ข้อ ๓๑, ข้อ ๓๗
๓. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๐๐, ๑๖๒๙

๔. ค าพิพากษาศาลฎีกาที่ ๖๐๔๒/๒๕๕๑

๕. ค าพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ ๒๘๓-๒๘๔/๒๕๕๔

ี่
ปัญหาเกี่ยวกับการโอนสิทธิในที่ดินของบุคคลได้รับสิทธิโดยการปฏิรูปทดินเพื่อเกษตรกรรมตามระเบียบ
คณะกรรมการฯ

เมื่อพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ ก าหนดให้ ส.ป.ก. ด าเนินการปฏิรูปที่ดินให้แก่เกษตรกรโดย
วิธีให้สิทธิการเช่า สิทธิการเช่าซื้อหรือให้สิทธิเข้าท าประโยชน์ โดยที่ดินดังกล่าวยังคงเป็นของ ส.ป.ก. สิทธิที่

ได้จากการปฏิรูปที่ดินดังกล่าวนั้นตามมาตรา ๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ วางหลักว่า ที่ดินที่

ื่
บุคคลได้รับสิทธิโดยการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรมจะท าการแบ่งแยก หรือโอนสิทธิในที่ดินนั้นยังผู้อนมิได้
ื่
เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกแก่ทายาทโดยธรรม หรือโอนไปยังสถาบันเกษตรกร หรือ ส.ป.ก. เพอ
ื่
ประโยชน์ในการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม ทั้งนี้ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่ก าหนดใน
ื่
กฎกระทรวง ซึ่งเป็นบทบัญญัติที่ควบคุมการเปลี่ยนแปลงสิทธิในที่ดินของเกษตรกรผู้ได้รับสิทธิการเช่า สิทธิ

การเช่าซื้อ และผู้ได้รับการจัดให้เข้าท าประโยชน์ เพื่อป้องกันไม่ให้เกษตรกรที่ได้รับสิทธิจากการปฏิรูปที่ดิน

ต้องสูญเสียสิทธิในที่ดินไปให้แก่บุคคลอน จากการสืบค้นและศึกษาพบว่า ในปัจจุบันยังไม่มีการออก
ื่
กฎกระทรวงที่ออกตามความในมาตรา ๓๙ แต่พบว่า ค.ป.ก.ได้ออกระเบียบคณะกรรมการฯ ซึ่งมีหลักเกณฑ ์

วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการโอนหรือตกทอดทางมรดกสิทธิการเช่าหรือเช่าซื้อและเกี่ยวกับการจัดที่ดิน

แทนที่เกษตรกรผู้ได้รับการจัดให้เข้าท าประโยชน์ซึ่งสละสิทธิหรือถึงแก่ความตายรวมอยู่ด้วย ผู้เขียนได้หยิบ
ยกปัญหาส าคัญขึ้นพจารณาเฉพาะเกี่ยวกับการโอนสิทธิในที่ดินของบุคคลได้รับสิทธิโดยการปฏิรูปที่ดิน
ิ
เพื่อเกษตรกรรมไว้ ๒ ประการ ดังนี้

(๒) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๒ ตอนที่ ๕๔ ฉบับพิเศษ หน้า ๑๑ ลงวันที่ ๕ มีนาคม ๒๕๑๘

(๓) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอนพิเศษ ๑๕๘ ง ลงวันที่ ๑๕ กรกฎาคม ๒๕๖๔