Page 1371 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๓๕๙

เมื่อระเบียบคณะกรรมการฯ ในหมวด ๒ หมวด ๓ และ หมวด ๔ เป็นระเบียบที่ ค.ป.ก. ออกโดย

อาศัยอ านาจตามความในมาตรา ๑๙ (๓) (๖) (๗) (๑๐) (๑๒) แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ ซึ่งให้ ค.
ป.ก.มีอานาจหน้าที่และความรับผิดชอบในการก าหนดนโยบาย มาตรการ ข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับ

การปฏิบัติงานการปฏิรูปที่ดินของ ส.ป.ก. ตลอดจนการควบคุมการบริหารงานของ ส.ป.ก. รวมทั้งพิจารณา

การก าหนดแผนผังและการจัดแบ่งแปลงที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดิน พิจารณาก าหนดแผนการส่งเสริม และบ ารุง
ื่
เกษตรกรรมในเขตปฏิรูปที่ดิน รวมถึงการจัดรูปที่ดินเพอเกษตรกรรมปรับปรุงประสิทธิภาพในการผลิตและ
คุณภาพผลิตผลเกษตรกรรม ตลอดจนสวัสดิการ การสาธารณูปโภค การศึกษาและการสาธารณสุขของ
เกษตรกร ก าหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการคัดเลือกเกษตรกรและสถาบันเกษตรกร ซึ่งจะมีสิทธิ

ื่
ได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม ตลอดจนแบบสัญญาเช่าและเช่าซื้อที่จะท ากับเกษตรกรหรือ
สถาบันเกษตรกรผู้ได้รับที่ดิน ก าหนดระเบียบเกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินและหนี้สินของเกษตรกรและ
สถาบันเกษตรกรผู้ได้รับที่ดินจากการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรมตลอดจนการควบคุมดูแลกิจการอนๆ
ื่
ื่
ภายในเขตปฏิรูปที่ดิน ก าหนดกิจการและระเบียบการอน ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานของ ส.ป.ก. หรือ
ื่
ี่
ื่
สนับสนุนหรือเกยวเนื่องกับวัตถุประสงค์ของการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม และมาตรา ๓๐ วรรคหนึ่ง ให้

ส.ป.ก. มีอานาจจัดบรรดาที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่ ส.ป.ก.ได้มาให้เกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรได้ตาม
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่ ค.ป.ก.ก าหนด ทั้งนี้ ตามขนาดการถือครองในที่ดินตามที่ก าหนด

บทบัญญัติตามมาตรา ๑๙ และมาตรา ๓๐ วรรคหนึ่ง ดังกล่าวไม่ได้ให้อานาจ ค.ป.ก. ออกระเบียบ
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการตกทอดทางมรดกแก่ทายาทโดยธรรมหรือการโอนไปยังสถาบัน

เกษตรกร หรือ ส.ป.ก. เพื่อประโยชน์ในการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรมได้ ดังนั้น เมื่อการออกระเบียบคณะ
ื่
กรรมการฯ ในหมวด ๓ เกี่ยวกับการจัดที่ดินแทนที่เกษตรกรผู้ได้รับการจัดให้เข้าท าประโยชน์ซึ่งสละสิทธิ

หรือถึงแก่ความตายตามข้อ ๒๘ ถึงข้อ ๓๕ และหมวด ๔ เกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินและหนี้สินของ
เกษตรกรผู้ได้รับที่ดินตามข้อ ๓๖ ถึงข้อ ๓๘ เฉพาะที่เกี่ยวกับผู้ได้รับการจัดให้เข้าท าประโยชน์ซึ่งสละสิทธิ

หรือถึงแก่ความตาย ไม่ได้ออกเป็นกฎกระทรวงตามที่บัญญัติไว้ตามมาตรา ๓๙ จึงมีปัญหาที่น่าคิดและต้อง

พิจารณาว่าการออกระเบียบคณะกรรมการฯ ในหมวดดังกล่าวชอบด้วยกฎหมายและมีผลบังคับใช้ได้หรือไม่
ส่วนการออกระเบียบในหมวด ๒ เกี่ยวกับการโอนและการตกทอดทางมรดกสิทธิการเช่าหรือเช่า

ื่
ซื้อที่ดินในการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม ตามข้อ ๑๙ ถึงข้อ ๒๗ และหมวด ๔ เกี่ยวกับการจัดการ
ทรัพย์สินและหนี้สินของเกษตรกรผู้ได้รับที่ดิน ตามข้อ ๓๖ ถึงข้อ ๓๘ เฉพาะที่เกี่ยวกับสิทธิการเช่าหรือเช่า

ซื้อนั้น มาตรา ๓๐ วรรคหกแห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ ให้อานาจ ค.ป.ก.ออกหลักเกณฑ์ วิธีการ
ิ
(๕)
และเงื่อนไขการโอนสิทธิการเช่าหรือเช่าซื้อได้ และเคยมีค าพพากษาศาลฎีกาที่ ๖๐๔๒/๒๕๕๑ วินิจฉัย
สรุปได้ว่า หากผู้เช่าซื้อถึงแก่กรรมในระหว่างที่เช่าซื้อ ที่ดินที่เช่าซื้อจะต้องตกอยู่ภายใต้บังคับมาตรา ๓๙
แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ ไม่ปรากฏว่ามีการออกกฎกระทรวงตามมาตราดังกล่าว แต่ก็มีระเบียบ

(๕) ระบบสืบค้นค าพิพากษา ค าสั่งค าร้องและค าวินิจฉัยศาลฎีกา (ออนไลน์), เข้าถึงได้จาก :

http://deka.supremecourt.or.th.