Page 1530 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๕๑๗

ิ
เรียงค าพพากษาให้มีคุณภาพมากขึ้น มิใช่มุ่งแต่จะสร้างคนตรวจจนไม่เหลือคนที่จะสืบพยานและเขียน
ิ
ิ
ค าพพากษา ดังนั้น จึงจ าเป็นต้องสร้างผู้พพากษาให้เป็นผู้เขียนค าพพากษาต้นน้ าในศาลชั้นต้นให้ดีที่สุด
ิ
ิ
ซึ่งระบบการตรวจร่างค าพพากษาดังกล่าวจะแตกต่างจากค าพพากษาของศาลสูงที่คู่ความไม่อาจโต้แย้ง
ิ
ี
ิ
ค าพพากษาได้อก จึงจ าเป็นต้องวางบรรทัดฐานบนหลักกฎหมายที่ถูกต้องและเป็นธรรม และต้องมีการ
ิ
ี
ิ
ตรวจสอบความถูกต้องโดยละเอยด โดยผู้ช่วยผู้พพากษาที่มีอาวุโสน้อยกว่าเจ้าของส านวนช่วยผู้พพากษา
ผู้ใหญ่ในการตรวจสอบข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย และแนวค าพพากษาฎีกาที่เกี่ยวข้อง แต่ทั้งนี้ก็มิได้
ิ
๒๕
หมายความว่าผู้บังคับบัญชาในศาลชั้นต้นจะมีอานาจก้าวล่วงไปวินิจฉัยท าค าพพากษาได้ในทุกกรณี หรือ
ิ

ิ
ิ
ิ
ิ
ก้าวล่วงแทรกแซงความเป็นอสระในการพจารณาพพากษาคดีได้ อธิบดีผู้พพากษาศาลชั้นต้น ผู้พพากษา
ิ
ิ
ิ

หัวหน้าศาล และอธิบดีผู้พพากษาภาค ควรใช้อานาจดังกล่าวต่อเมื่อเป็นกรณีที่หากมีค าพพากษาออกไป
ตามที่ผู้พิพากษาผู้เป็นองค์คณะแล้วจะกระทบกระเทือนต่อความยุติธรรมเท่านั้น
ิ
ิ
เดิมระเบียบการรายงานคดีและตรวจร่างค าพพากษาของส านักงานอธิบดีผู้พพากษาภาค อธิบดี
ผู้พิพากษาภาคในแต่ละภาคก าหนดหลักเกณฑ์การรายงานคดีและการตรวจร่างค าพพากษาของศาลชั้นต้น
ิ
ตามประเภทคดีที่แตกต่างกัน เช่น บางภาคก าหนดทุนทรัพย์ต่ า ท าให้ปริมาณคดีที่ต้องรายงานและตรวจ

ส านวนมีจ านวนมากกว่าภาคอื่นที่กาหนดทุนทรัพย์สูง บางภาคก าหนดอัตราโทษคดีอาญาต่ า ท าให้ปริมาณ
ั
คดีที่ต้องรายงานและตรวจมีจ านวนมากกว่าภาคอนที่ก าหนดอตราโทษไว้สูง และบางภาคก าหนดคดี
ื่
เกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ทุกประเภทที่ต้องรายงานและตรวจ แต่บางภาคก าหนดคดีเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์
บางประเภทเท่านั้น ความแตกต่างดังกล่าวส่งผลให้ความเป็นขาดเอกภาพในการท างานและท าให้คดี
ลักษณะเดียวกันแต่เกิดขึ้นต่างท้องที่ไม่ได้รับการปฏิบัติในแนวทางเดียวกัน ประธานศาลฎีกาจึงแก้ไข
ิ
ปัญหาดังกล่าวโดยออกค าแนะน าเกี่ยวกับการปฏิบัติงานคดีในส านักงานอธิบดีผู้พพากษาภาคมาตั้งแต่
ปี ๒๕๕๕ จนต่อมามีการออกระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยมาตรฐานการรายงานคดี
ิ
และการตรวจส านวนคดีในส านักงานอธิบดีผู้พพากษาภาค พ.ศ. ๒๕๖๐ และมีการแก้ไขเป็นระเบียบ
ราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการรายงานคดีส าคัญในศาลชั้นต้นและศาลชั้นอุทธรณ์ต่อประธาน
ิ
ศาลฎีกา และการรายงานคดีและการตรวจส านวนคดีในส านักงานอธิบดีผู้พพากษาภาค พ.ศ. ๒๕๖๒
ิ
ซึ่งเป็นวิธีการควบคุมประเภทคดีส าคัญที่ต้องให้รายงานและคุณภาพค าพพากษาที่มีระเบียบปฏิบัติรองรับ

ี
ชัดเจน โดยมีรายละเอยดที่ก าหนดให้อธิบดีผู้พพากษาภาคมีอานาจตรวจส านวนคดีส าคัญ ได้แก่ คดี
ิ
ั
เกี่ยวกับความมั่นคง ความผิดเกี่ยวกับการก่อการร้าย คดีที่อตราโทษจ าคุกอย่างสูงเกิน ๑๐ ปี หรือโทษ
จ าคุกตลอดชีวิต หรือประหารชีวิต คดียาเสพติดให้โทษที่มีการครอบครองเพอจ าหน่ายหรือจ าหน่ายใน
ื่
จ านวนที่มีปริมาณมาก หรือผลิตและน าเข้ายาเสพติด ส่วนคดีแพงเป็นคดีที่มีราคาทุนทรัพย์พพาทตั้งแต่
่
ิ
ึ้
ิ
๕,๐๐๐,๐๐๐ บาทขึ้นไป กรณีที่สถาบันการเงินเป็นโจทก์ต้องมีทุนทรัพย์พพาท ๑๐,๐๐๐,๐๐๐ บาทขนไป
คดีละเมิดอานาจศาล คดีไต่สวนชันสูตรพลิกศพ และคดีที่มีความส าคัญเกี่ยวด้วยตัวบุคคลหรือบุคคลที่มี

ชื่อเสียง เช่น คดีที่มีคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือผู้เสียหายเป็นนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทน
ราษฎร สมาชิกวุฒิสภา นักการเมือง ผู้พิพากษา อัยการ และองค์กรอิสระต่าง ๆ รวมถึงข้าราชการพลเรือน

๒๕ วีระพล ตั้งสุวรรณ, “ข้อคิดในการท าค าพิพากษา”,กันยายน ๒๕๖๐ บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชง
ิ่
จ ากัด (มหาชน) หน้า ๑๒ - ๑๓.