Page 2174 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2174
๒๑๕๖
๓. กลุ่มออกฤทธิ์หลอนประสาท (Hallucinogen) ออกฤทธิ์ต่อประสาทสมอง ท าให้
มีการรับรู้ความรู้สึก (perception) ผิดไป เกิดอาการประสาทหลอนหรือแปลสิ่งเร้าผิด (illusion)
ได้แก่ แอลเอสดี (Lysergicacid diethylamide) แก๊สโซลีน (Gasoline) เปลือกกล้วย ยางมะละกอ
และแฟนไซคลิดีน (Phencylidine) ดีเอ็มที เห็ดขี้ควาย เป็นต้น
๔. กลุ่มออกฤทธิ์ผสมผสาน โดยเมื่อเสพเข้าไปแล้วจะออกฤทธิ์ทั้งกดประสาท
กระตุ้นประสาทและหลอนประสาท ได้แก่ กัญชา ใบกระท่อม เมื่อใช้น้อย ๆ จะกระตุ้นประสาท หากใช้
๕
มากขึ้นจะกดประสาท และหากใช้มากยิ่งขึ้นจะเกิดประสาทหลอนได้
กลไกการติดยาเสพติดให้โทษ
ยาเสพติดให้โทษส่วนหนึ่งมีประโยชน์ทางยา แต่หากใช้นอกเหนือจากการรักษาจะกลายเป็น
ยาเสพติดให้โทษ เกิดผลเสียต่อสุขภาพทันที ยาเสพติดให้โทษส่งผลต่อ Reward circuit ท าให้เกิด
การหลั่งของสารเคมีในร่างการ ซึ่งเป็นสารแห่งความสุขที่ชื่อว่า Dopamine และสารสื่อประสาทอื่น
ๆ อย่างผิดปกติ โดยการหลั่ง Dopamine เพมมากกว่าปกติประมาณ ๒ – ๑๐ เท่า มักออกฤทธิ์
ิ่
เฉียบพลันหลังจากใช้ยาเสพติดให้โทษ เช่น วิธีการสูดควันหรือการฉีด และมักออกฤทธิ์ยาวนานกว่า
การหลั่ง Dopamine ปกติ
การหลั่ง Dopamine มากกว่าปกติท าให้เกิดความรู้สึกเคลิ้มสุข และเกิดการเรียนรู้
ื่
เสพยาซ้ า ๆ เพอให้ได้ความรู้สึกเคลิ้มสุขอีก ส่งผลให้ความรู้สึกเป็นสุขจากการได้รับการกระตุ้นการ
หลั่ง Dopamine จากตัวกระตุ้นตามธรรมชาติลดลง ผู้เสพจึงหันไปหาความรู้สึกเคลิ้มสุขจากสารเสพติด
ที่รุนแรงกว่าทดแทน ผลที่ตามมา คือ สมองเกิดการปรับตัวหลังจาก Reward circuit ได้รับการ
กระตุ้นมากเกินไป
จากการเพมขึ้นของ Dopamine โดยการลดการสร้าง Dopamine หรือลดจ านวน
ิ่
Receptors ที่ใช้จับกับสาร Dopamine ที่จะท าให้เกิดการกระตุ้นและส่งสัญญาณของเซลล์สมองได้
ส่งผลให้ปริมาณ Dopamine ใน Reward circuit ลดลงกว่าปกติ การรับความรู้สึกเป็นสุขจาก
ตัวกระตุ้นตามธรรมชาติจึงลดลง เป็นเหตุผลให้ผู้ที่ใช้ยาเสพติดให้โทษรู้สึกไม่มีชีวิตชีวา ซึมเศร้า และ
ไม่เพลิดเพลินกับสิ่งที่เคยท าให้มีความสุขมาก่อน ผู้เสพจึงหันมาใช้ยาเสพติดให้โทษเพอให้ระดับ
ื่
Dopamine กลับสู่ภาวะปกติ โดยอาจต้องใช้ยาเสพติดปริมาณมากขึ้นกว่าเดิม เพอให้เกิดความรู้สึก
ื่
เคลิ้มสุขเหมือนอย่างเคย เรียกภาวะนี้ว่า ภาวะดื้อยา (Tolerance) ถ้ายังคงใช้ยาเสพติดให้โทษต่อไป
จะส่งผลให้ภาวะดื้อยารุนแรงขึ้น น าไปสู่ภาวะติดยาได้ ท าให้ผู้เสพแสวงหาและใช้ยาเสพติดให้โทษ
อย่างหมกมุ่นและย้ าท ามากยิ่งขึ้น ภาวะติดยาเสพติดให้โทษท าให้การควบคุมตนเองและการตัดสินใจ
๕ เรื่องเดียวกัน.
