Page 2322 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

การใช้หลักพุทธวิธีในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของผู้ประนีประนอม

Buddhist Principle for Mediation of Mediators

สมศักดิ์ ศรียาภัย *

ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะชั้นต้นในศาลจังหวัดขอนแก่น
Somsak Sreeyaphai

Vice Presiding Judge of the Khon Kaen Provincial Court

บทคัดย่อ

ปัจจุบันระบบการไกล่เกลี่ยของศาลยุติธรรมถือว่าประสบความส าเร็จมากพอสมควร

การไกล่เกลี่ยเป็นหนึ่งในบริการของศาลยุติธรรมที่สอดคล้องกับนโยบายประธานศาลฎีกา
ในข้อ 1. ซึ่งก าหนดว่าประชาชนต้องได้รับความเป็นธรรมอย่างเสมอภาค ลดขั้นตอน ลดภาระค่าใช้จ่าย

ลดระยะเวลาการด าเนินคดี และปฏิบัติต่อผู้เกี่ยวข้องในการด าเนินคดีอย่างเหมาะสมเท่าเทียม

ศาลยุติธรรมพัฒนาระบบการไกล่เกลี่ยมา ตั้งแต่ปี 2537 ถึงปัจจุบันยังมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
หลักการไกล่เกลี่ยของศาลยุติธรรมประยุกต์มาจากหลักการไกล่เกลี่ยของทางตะวันตก ซึ่งเน้นที่ประเด็น

ุ
ิ
ุ
ข้อพพาทและกระบวนการแก้ไขปัญหาข้อพพาท ส่วนหลักพทธวิธีการไกล่เกลี่ยเป็นวิธีการที่พระพทธเจ้า
ิ
ุ
ทรงใช้แก้ไขความขัดแย้งในสมัยพทธกาล ตามที่ปรากฎในคัมภีร์พระไตรปิฎกพบว่า เป็นหลักการที่เน้น
สืบสาวหาสาเหตุของความขัดแย้งที่เป็นเหตุปัจจัยภายใน ซึ่งเป็นรากเหง้าของความขัดแย้งแล้วท าการ
เปลี่ยนแปลงแก้ไข จนคู่พิพาทเกิดสติรู้ตัวมีสัมมาทิฏฐิและร่วมกันคิดหาทางแก้ไขความขัดแย้งให้ยุติลง
การใช้หลักพทธวิธีในการไกล่เกลี่ยข้อพพาทของผู้ประนีประนอม เป็นการน าหนักพทธวิธี
ุ
ิ
ุ
การไกล่เกลี่ยไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ความขัดแย้ง เพอให้การไกล่เกลี่ยของผู้ประนีประนอม
ื่
มีประสิทธิภาพในการแก้ไขความขัดแย้งของคู่พพาทให้ยุติลงอย่างแท้จริง
ิ

ค าส าคัญ : พุทธวิธี, การไกล่เกลี่ย, ผู้ประนีประนอม

ABSTRACT

At present, the mediation system of the Court of justice is quite successful.
Mediation is one of the services of the Court of justice in line with the Supreme Court's

president policy, which requires that People shall be treated fairly and equally Court
.
procedure, litigation costs and litigation time shall be minimized, and the concerned
individuals shall be treated duly and equally.

* น.บ. (มหาวิทยาลัยรามค าแหง), น.บ.ท.