Page 2327 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2327
๒๓๐๙
ู่
ิ
1) วิธีการทางอนุญาโตตุลาการ (Arbitration) เป็นกระบวนการที่คพพาทตกลงให้คนกลางที่ไม่
มีส่วนได้เสียกับฝ่ายใดเป็นผู้ตัดสินปัญหาที่เกิดขึ้น วิธีการนี้นิยมใช้ระงับข้อพพาททางแพง ระหว่างเอกชน
่
ิ
ด้วยกัน หรือระหว่างเอกชนกับรัฐ
2) วิธีการทางศาล (Judicial Approach) เป็นการแก้ไขปัญหาข้อพพาทโดยอาศัยค าวินิจฉัย
ิ
ชี้ขาดปัญหาข้อพิพาทของศาล ซึ่งจัดตั้งขึ้นตามระบอบการปกครองของแต่ละสังคม
3) วิธีการออกกฎหมาย (Legislative Approach) เป็นการแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง
ื่
ที่ด าเนินการ โดยภาครัฐเพอแก้ไขความขัดแย้งที่มีผู้ได้รับผลกระทบจ านวนมาก เช่น การออกพระราช
ก าหนดนิรโทษกรรมหลังจากมีการรัฐประหาร หรือออกกฎหมายนิรโทษกรรมเรื่องอาวุธปืน เป็นต้น
2. วิธีการอื่นที่ไม่ใช่กฎหมาย มีอยู่ 6 วิธี ประกอบด้วย
ื่
1) การเจรจา (Negotiation) เป็นวิธีการที่คู่พิพาทเจรจา ยื่นข้อเสนอให้อีกฝ่ายพิจารณาเพอให้
เกิดข้อตกลงบนผลประโยชน์ร่วมกัน
2) การไกล่เกลี่ย (Mediation) เป็นกระบวนการที่คพพาทสมัครใจพูดคุยอภิปรายเพอแสวงหา
ื่
ิ
ู่
ทางออกร่วมกัน โดยมีผู้ไกล่เกลี่ยซึ่งเป็นคนกลางคอยควบคุมดูแล แต่ไม่มีอ านาจตัดสินใจแทนคู่พิพาท
3) การใช้สุนทรียสนทนา (Dialouge) เป็นกระบวนการสื่อสารระหว่างคู่พพาท โดยการเปิดใจ
ิ
กว้างในการสนทนาอย่างอิสระเพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้สึก หรือองค์ความรู้ภายใน จนเกิดกระบวน
คิดหาทางออกร่วมกันอย่างสร้างสรรค์
4) การประนีประนอม (Compromising) คือ การเผชิญหน้าของคู่พพาทเพอเจรจาต่อรองและ
ื่
ิ
เสนอความต้องการของแต่ละฝ่ายด้วยบรรยากาศที่เป็นมิตร โดยมุ่งการแสวงหาจุดร่วม สงวนจุดต่าง
จนเกิดข้อตกลงยุติข้อพิพาทบนพื้นฐานของผลประโยชน์ร่วมกัน
5) การมีส่วนร่วม (Participation) เป็นกระบวนการที่เปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้เสียแสดง
ความคิดเห็น (Public) หรือให้เข้ามีส่วนร่วมในการคิด วางแผน สังเกตการณ์เพื่อให้การตัดสินใจมีคุณภาพ
6) การให้อภัย (Forgiveness) เป็นความหมายในเชิงจิตวิทยา คือ การละทิ้งความคิดและ
ื่
ื่
ความรู้สึกที่ไม่ดีต่อบุคคลอนที่ท าให้เกิดความรู้สึกเสียใจ เจ็บใจ หรือไม่สบายใจ เพอไม่ให้รู้สึกพยาบาท
อาฆาตแค้น
หลักการไกล่เกลี่ยของผู้ประนีประนอม
ิ
การไกล่เกลี่ยข้อพพาทของผู้ประนีประนอม หมายถึง การไกล่เกลี่ยโดยมีผู้ประนีประนอม
ซึ่งเป็นคนกลางที่ได้รับแต่งตั้งจากผู้รับผิดชอบราชการศาล ท าหน้าที่ควบคุมกระบวนการไกล่เกลี่ย
ื่
ิ
ช่วยเจรจา ต่อรอง และแนะน าคู่พพาทเพอหาข้อตกลงที่จะใช้ระงับข้อพพาท หลักของการไกล่เกลี่ยของ
ิ
ผู้ประนีประนอมเป็นวิธีการที่จัดให้คู่พพาทหันหน้าเข้าหากัน เพอให้เจรจาหาทางออกร่วมกันด้วย
ื่
ิ
บรรยากาศที่เป็นมิตร เปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยนข้อมูล และแสวงหาทางออกร่วมกัน
อย่างสร้างสรรค์ ในทางปฏิบัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของผู้ประนีประนอม แบ่งออกเป็น 5 ขั้นตอน ดังนี้
1. การเปิดประชุมนัดแรก
เป็นขั้นตอนอธิบายกรอบกติกาการไกล่เกลี่ย ขอบเขตอานาจหน้าที่ของผู้ประนีประนอม และ
ประโยชน์ที่คู่พพาทจะได้รับจากการไกล่เกลี่ย แนะน าตัวผู้ประนีประนอม ให้ผู้เข้าร่วมไกล่เกลี่ยแนะน าตัว
ิ
ู
ี
เพอตรวจสอบว่าอานาจการตัดสินใจ หรือไม่ เพยงใด ขั้นตอนนี้ผู้ประนีประนอมควรก าหนดวาระการพด
ื่
ื่
ู
ู
ู
ของคู่พพาทแต่ละฝ่ายใดว่า จะให้ฝ่ายใดพดก่อนพดหลังเพอป้องกันการพดแทรกขัดจังหวะจนเกิด
ิ
