Page 2326 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๓๐๘

ิ
ั
การท าสงคราม หรือความไม่สอดคล้องจนเข้ากันไม่ได้ ความขัดแย้งที่พฒนาจนคู่พพาทมีความมุ่งหมาย
8
ที่จะเอาชนะกันเพื่อเป้าหมายของตน เรียกว่า “ข้อพิพาท” (Dispute)

สาเหตุที่ก่อให้เกิดความขัดแย้ง มีอยู่ 5 ประการ ดังนี้
1. ความขัดแย้งจากข้อมูล (Data Conflict) เป็นความขัดแย้งที่เกิดจากการขาดข้อมูล ข้อมูล

ขัดกัน ความเข้าใจผิดในข้อมูล ขาดการแลกเปลี่ยนข้อมูล หรือมีความสับสนในข้อมูล
2. ความขัดแย้งจากผลประโยชน์ (Interest Conflict) เป็นความขัดแย้งที่เกิดจากแย่งชิง

ทรัพยากร อ านาจ หรือต าแหน่งหน้าที่

ั
3. ความขัดแย้งจากความสัมพนธ์ (Relationship Conflict) เป็นความขัดแย้งที่เกิดจากวิธีคิด
บุคลิกภาพ พฤติกรรม หรือการตัดสินใจที่แตกต่างกัน

4. ความขัดแย้งจากโครงสร้าง (Structural Conflict) เป็นความขัดแย้งที่เกิดจากความต้องการ

ื่
ที่จะเปลี่ยนแปลงระเบียบกฎเกณฑ์ทางสังคมเพอประโยชน์ของฝ่ายตน
5. ความขัดแย้งจากค่านิยม หรือคุณค่า (Value Conflict) เป็นความขัดแย้งจากอดมการณ์
ุ
9
ความเชื่อ ศาสนา หรือวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน

พัฒนาการของความขัดแย้ง แบ่งออกเป็น 3 ระดับ ดังนี้

1. ความขัดแย้งที่ซ่อน หรือแฝงเร้นอยู่ (Latent Conflict) เป็นสภาวการณ์ที่มีแนวโน้มจะเกิด
ความขัดแย้ง มีครุกรุ่นอยู่ภายในจิตใจของคู่กรณี แต่ยังไม่มีการแสดงออกภายนอก

2. ความขัดแย้งที่ก าลังก่อตัว (Emerging Conflict) เป็นสภาวการณ์ที่คู่กรณีรับรู้ว่ามีความขดแย้ง
ั
เกิดขึ้นและมีความตึงเครียดชัดเจน แต่ยังไม่ถึงขั้นโต้เถียงกัน
3. ความขัดแย้งที่แสดงออกชัดเจน (Manifest Conflict) เป็นสถานการณ์ความขัดแย้งที่คู่กรณี

ต่างรู้ว่ามีความขัดแย้งเกิดขึ้น และยังไม่มีทางออก

ั
พฒนาการของความขัดแย้งแต่ละระดับมีการแสดงออกมากน้อยแตกต่างกัน และการตรวจสอบ
ั
ิ
พฒนาการของความขัดแย้งกระท าได้ด้วยการสังเกตอาการภายนอกของคู่พพาท แต่วิธีการดังกล่าวท าได้
ั
เฉพาะความขัดแย้งที่พฒนาถึงระดับที่แสดงออกชัดเจนแล้วเท่านั้น ส่วนการตรวจสอบความขัดแย้งที่
ิ
ยังไม่แสดงออกภายนอกจะต้องใช้วิธีการพูดคุยกับคู่พพาทและบุคคลที่เกี่ยวข้อง จึงจะทราบถึงสถานการณ์
ความขัดแย้งได้

วิธีการจัดการความขัดแย้ง แบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้

1. วิธีการทางกฎหมาย มีอยู่ 3 วิธี ประกอบด้วย

8 วันชย วัฒนศัพท์, ความขัดแย้ง: หลักการและเครื่องมือแก้ปัญหา, พิมพ์ครั้งที่ 2 (กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์
ั
มหาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547), หน้า 9.
9 Christopher W. Moore, The Mediation Process: Practical Strategic for Resolving Conflict, 2nded.,
(San Francisco, CA: Jossey-Bass Publishers, 1996), pp.60–61.