Page 2383 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๓๖๘

ในสังกัดส านักศาลยุติธรรมประจ าภาค ๗ ในการขับเคลื่อนนโยบายประธานศาลฎีกา ผู้เขียน

ื้
ิ
ได้รับมอบหมายจากผู้พพากษาหัวหน้าศาลให้เป็นประธานคณะท างานคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพขั้นพนฐาน
ของผู้ต้องหาและจ าเลย มีหน้าที่ปรับปรุงขั้นตอนและวางแนวทางในการปล่อยชั่วคราวของศาลจังหวัดกาญจนบุรี
(๘)
เพอให้สอดคล้องกับนโยบายประธานศาลฎีกา จึงนับเป็นจุดเริ่มต้นของศาลจังหวัดกาญจนบุรีที่น าการ
ื่
ปล่อยชั่วคราวแนวทางใหม่ตามนโยบายประธานศาลฎีกามาใช้เพอยกระดับการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ
ื่
ขั้นพื้นฐานของผู้ต้องหรือจ าเลย ศาลจังหวัดกาญจนบุรีได้เริ่มด าเนินการขับเคลื่อนนโยบายของประธานศาลฎีกา

มาตั้งแต่เดือนธันวาคม ๒๕๖๒ เรื่อยมาจนกระทั่งต่อมานางเมทินี ชโลธร ประธานศาลฎีกาคนปัจจุบัน
ประกาศนโยบายสร้างดุลยภาพแห่งสิทธิ ลดการคุมขังที่ไม่จ าเป็นในทุกขั้นตอน มีการออกค าแนะน า

ประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับมาตรฐานกลางส าหรับการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๖๓ โดยมีสาระส าคัญ

ที่ก าหนดให้ศาลไม่น าปัจจัยทางทรัพย์สินมาเป็นหลักส าคัญในการปล่อยชั่วคราว ก าหนดล าดับขั้นตอน
ในการพจารณาสั่งค าร้องขอปล่อยชั่วคราวให้เป็นไปตามความจ าเป็นแต่ละคดี โดยต้องเริ่มต้นจากการ
ิ
ั
ปล่อยชั่วคราวโดยไม่มีประกันก่อน (ในกรณีคดีอตราโทษจ าคุกอย่างสูงไม่เกินสิบปี) การปล่อยชั่วคราว
โดยมีประกันแต่ไม่ต้องเรียกหลักประกัน การเรียกหลักประกันจะกระท าได้ เฉพาะในกรณีที่มีความจ าเป็น

เท่านั้น และประการส าคัญยังต้องระบุถึงเหตุผลความจ าเป็นในการเรียกหลักประกันไว้ในค าสั่งโดยชัดแจ้ง

ค าแนะน าฉบับดังกล่าวจึงเป็นค าแนะน าที่มุ่งหมายให้ผู้พพากษาหลุดพนจากกรอบความคิดหรือทัศนคติเดิม
้
ิ
ุ
ที่ยังยึดติดอยู่กับหลักประกัน เนื่องจากในอดีตที่ผ่านมาหลักประกันเป็นอปสรรคส าคัญที่ท าให้
กลุ่มผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่มีฐานะยากจนเข้าไม่ถงสิทธิที่จะได้รับการปล่อยชั่วคราว และนับเป็นครั้งแรกที่มี
ึ
ค าแนะน าประธานศาลฎีกาก าหนดให้ศาลต้องระบุถึงเหตุผลความจ าเป็นในการเรียกหลักประกันไว้ในค าสั่ง
โดยชัดแจ้ง แตกต่างจากทางปฏิบัติที่ผ่านมาในอดีตที่ศาลอาจมีค าสั่งเรียกหลักประกันได้ในทันที

โดยไม่ต้องระบุถึงเหตุผลความจ าเป็นที่ต้องเรียกหลักประกันไว้ในค าสั่งเลยก็ได้นอกจากนี้ค าแนะน า
ประธานศาลฎีกาฉบับดังกล่าวยังออกมาเพอใช้แทนค าแนะน าของประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับบัญชีมาตรฐานกลาง
ื่
หลักประกันการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจ าเลย ฉบับลงวันที่ ๑๕ กันยายน ๒๕๔๗ จึงมีผลเป็นการ

ยกเลิกบัญชีเกณฑ์มาตรฐานกลางหลักประกันการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจ าเลยแนบท้ายค าแนะน า
ฉบับดังกล่าว โดยให้ใช้มาตรฐานกลางส าหรับการปล่อยชั่วคราวแนบท้ายค าแนะน าประธานศาลฎีกา

เกี่ยวกับมาตรฐานกลางส าหรับการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๖๓ แทน โดยมีการปรับลดวงเงินประกันลง
ื่
จากค าแนะน าประธานศาลฎีกาในปี ๒๕๔๗ เพอให้สอดคล้องกับแนวทางใหม่ที่ไม่น าปัจจัยทางด้าน
ทรัพย์สินมาเป็นหลักส าคัญในการปล่อยชั่วคราว ต่อมาประธานศาลฎีกาออกค าแนะน าของประธานศาลฎีกา

ื่
ว่าด้วยการใช้มาตรการก ากับดูแลในระหว่างปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๖๔ เพอส่งเสริมให้ศาลน ามาตรการ
การแต่งตั้งผู้ก ากับดูแล ตามพระราชบัญญัติมาตรการก ากับและติดตามจับกุมผู้หลบหนีการปล่อยชั่วคราว

โดยศาล พ.ศ. ๒๕๖๐ มาใช้เพอลดความจ าเป็นในการเรียกหลักประกัน ท าให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่มี
ื่
ิ่
ฐานะยากจนมีโอกาสเข้าถึงสิทธิที่จะได้รับการปล่อยชั่วคราวมากขึ้น ในขณะเดียวกันยังสามารถเพม
ความปลอดภัยให้สังคมได้ เนื่องจากมีผู้ก ากับดูแลคอยท าหน้าที่สอดส่องดูแลผู้ถูกปล่อยชั่วคราวในการ

(๘) ค าสั่งศาลจังหวัดกาญจนบุรีที่ ๑๕๓/๒๕๖๒ ลงวันที่ ๑๘ ธันวาคม ๒๕๖๒