Page 2384 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๓๖๙

ื่
ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลก าหนดเพอป้องกันการหลบหนี ภัยอนตรายหรือความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
ั
จากการที่ศาลมีค าสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจ าเลยสอดคล้องกับนโยบายสร้างดุลยภาพแห่งสิทธิ
ิ
โดยผู้ต้องหาหรือจ าเลยได้รับการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพในขณะที่ยังไม่มีค าพพากษาถึงที่สุดว่าเป็นผู้กระท าความผิด
ื้
ตามหลักพนฐานในการด าเนินคดีอาญา ขณะเดียวกันศาลก็ยังสามารถคุ้มครองผู้เสียหาย เหยื่ออาชญากรรม
และความสงบสุขของสังคมควบคู่ไปด้วย

บทความนี้จะกล่าวถึงการด าเนินงานของศาลจังหวัดกาญจนบุรีในการขับเคลื่อนนโยบาย

ประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับการปล่อยชั่วคราวในแนวทางใหม่ที่ไม่น าปัจจัยทางด้านทรัพย์สินมาเป็นหลัก
ี
ส าคัญในการพจารณาค าร้องขอปล่อยชั่วคราวอกต่อไป หากแต่มีการใช้เครื่องมือทางกฎหมายที่มีอยู่
ิ
ทั้งในประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา พระราชบัญญัติมาตรการก ากับและติดตามจับกุม
ิ
ผู้หลบหนีการปล่อยชั่วคราวโดยศาล พ.ศ. ๒๕๖๐ ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรมว่าด้วยการ
ปล่อยชั่วคราว ข้อบังคับของประธานศาลฎีกาว่าด้วย หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการเรียกประกัน

หรือหลักประกันในการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจ าเลยในคดีอาญา ตลอดจนค าแนะน าของประธาน

ศาลฎีกาที่เกี่ยวข้องทั้งหมด มาขับเคลื่อนนโยบายของประธานศาลฎีกาเพอให้เครื่องมือทางกฎหมาย
ื่
เหล่านี้ถูกน ามาใช้ให้สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของผู้ร่าง โดยจะกล่าวถึงการเริ่มต้นด าเนินการในขณะที่

นายไสลเกษ วัฒนพนธุ์ ด ารงต าแหน่งประธานศาลฎีกา การพฒนาระบบการปล่อยชั่วคราวต่อยอด
ั

ั
มาจนถึงในปัจจุบันตามนโยบายของนางเมทินี ชโลธร ประธานศาลฎีกา เริ่มตั้งแต่กระบวนการในการ
ยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราว การเก็บรวบรวมข้อมูลผู้ต้องหาหรือจ าเลยเพอให้ได้ข้อเท็จจริงประกอบ
ื่
ิ
ดุลพนิจในการสั่งค าร้อง การสั่งค าร้องขอปล่อยชั่วคราวตามแนวทางในค าแนะน าของประธานศาลฎีกา
การก าหนดเงื่อนไขหรือมาตรการทางกฎหมายเพอป้องกันการหลบหนี ภัยอนตรายหรือความเสียหาย
ั
ื่
ที่อาจเกิดขึ้นจาการปล่อยชั่วคราว การน ามาตรการติดตามจับกุมมาใช้บังคับในกรณีผู้ถูกปล่อยชั่วคราว
หลบหนีหรือไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลก าหนด โดยมีเป้าหมายสร้างดุลยภาพแห่งสิทธิ และลดการคุมขัง

ที่ไม่จ าเป็นในทุกขั้นตอน

การยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราว

ในช่วงปลายปี ๒๕๖๒ เป็นการเริ่มต้นด าเนินการขับเคลื่อนนโยบายประธานศาลฎีกา ศาลจังหวัดกาญจนบุรี

ใช้วิธีประชาสัมพนธ์ในเชิงรุกเพอให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยทราบถึงสิทธิในการยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวได้
ั
ื่
โดยไม่ต้องใช้หลักประกัน เนื่องจากเดิมการยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวจะต้องเสนอหลักประกันมาพร้อม
กับค าร้อง แต่แนวทางใหม่ตามนโยบายประธานศาลฎีกาการร้องขอปล่อยชั่วคราวไม่จ าต้อง

เสนอหลักประกันมาพร้อมกับค าร้อง ผู้ต้องหาหรือจ าเลยส่วนใหญ่จึงยังไม่ทราบว่าสามารถยื่นค าร้อง
ขอปล่อยชั่วคราวได้แม้จะไม่มีหลักประกันก็ตาม ศาลจังหวัดกาญจนบุรีใช้วิธีบรรยายให้ความรู้ถึงสิทธิ

ในการขอปล่อยชั่วคราวตามแนวทางใหม่ให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่ถูกคมขังอยู่ในเรือนจ าทราบ โดยเน้นย้ าว่า
ุ
แม้ไม่มีหลักประกันก็สามารถยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวได้ มีการน าค าร้องขอปล่อยชั่วคราวที่ไม่ต้องเสนอ
ื่
หลักประกัน (ค าร้องใบเดียว) เข้าไปให้เจ้าหน้าที่เรือนจ าเพอให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่ประสงค์จะใช้สิทธิ
ยื่นค าร้องใบเดียวผ่านทางเรือนจ าเสนอมายังศาล ซึ่งต่อมาก็มีผู้ต้องหาหรือจ าเลยได้มีโอกาสยื่นค าร้อง