Page 2385 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2385
๒๓๗๐
ิ
ใบเดียวผ่านทางเรือนจ ามาให้ศาลพจารณาจ านวนมากแตกต่างจากในระบบเดิมที่ผู้ต้องหาหรือจ าเลย
เหล่านี้ไม่มีช่องทางที่จะยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวโดยไม่ต้องใช้หลักประกันได้เลย ส าหรับกรณีผู้ต้องหา
ิ
ถูกน าตัวมาฝากขังครั้งแรกหรือจ าเลยที่ไม่ถูกควบคุมระหว่างสอบสวนถูกน าตัวมาฟอง ผู้พพากษาจะแจ้ง
้
ให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยทราบถึงสิทธิในการยื่นค าร้องใบเดียวโดยไม่ต้องใช้หลักประกัน กรณีผู้ต้องหาหรือ
จ าเลยที่ไม่มีญาติหรือยังไม่สามารถติดต่อญาติได้ทันก็สามารถยื่นค าร้องใบเดียวได้ด้วยตนเองโดยจะมี
ั
เจ้าหน้าที่กลุ่มงานประชาสัมพนธ์ของศาลคอยช่วยเหลือหรือแนะน าขั้นตอนในการเขียนค าร้องใบเดียว
ิ
์
ศาลจังหวัดกาญจนบุรีได้น าแบบพมพค าร้องใบเดียวไปไว้ในห้องควบคุมของศาลเพอให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลย
ื่
หยิบมาใช้ในการเขียนค าร้องขอปล่อยชั่วคราวด้วยตนเองได้สะดวก แต่เมื่อเกิดสถานการณ์การแพร่ระบาด
ของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ การฝากขังผู้ต้องหาครั้งแรกได้เปลี่ยนไปใช้รูปแบบการประชุม
ทางจอภาพโดยพนักงานสอบสวนไม่ต้องน าตัวผู้ต้องหามาที่ศาล หากผู้ต้องหาประสงค์จะยื่นค าร้องใบเดียว
ก็สามารถยื่นค าร้องผ่านทางสื่ออเล็กทรอนิกส์จากสถานีต ารวจมาที่ศาลได้โดยศาลจังหวัดกาญจนบุรีได้ส่ง
ิ
ค าร้องใบเดียวไปให้พนักงานสอบสวนในทุกท้องที่และขอความร่วมมือพนักงานสอบสวนช่วยให้ค าแนะน า
และช่วยเหลือผู้ต้องหาที่ถูกควบคุมตัวอยู่ที่สถานีต ารวจในการยื่นค าร้องใบเดียวจากสถานีต ารวจมาที่ศาล
ั
นอกจากนี้ปัจจุบันส านักงานศาลยุติธรรมยังได้พฒนาระบบการยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวผ่านทาง
ระบบบริการออนไลน์ศาลยุติธรรม (Court Integral Online Service : CIOS) ท าให้ผู้ร้องขอประกัน
สามารถยื่นค าร้องใบเดียวทางออนไลน์ได้ตลอดเวลา
ค าร้องขอปล่อยชั่วคราวที่ไม่ต้องเสนอหลักประกัน (ค าร้องใบเดียว)
ศาลจังหวัดกาญจนบุรีเริ่มต้นน าค าร้องขอปล่อยชั่วคราวที่ไม่ต้องเสนอหลักประกันมาพร้อมกับ
ค าร้อง (ค าร้องใบเดียว) มาใช้ตั้งแต่เดือนมิถุนายน ๒๕๖๒ โดยใช้ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ
ศาลยุติธรรม ว่าด้วยการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๔๘ ที่ระบุว่า ไม่ตัดสิทธิผู้ร้องขอให้ปล่อยชั่วคราวซึ่งมิได้
ิ
(๙)
ยื่นหลักประกันมาพร้อมกับค าร้องที่จะได้รับการพจารณาค าร้องขอให้ปล่อยชั่วคราว มาออกแบบเป็น
ค าร้องใบเดียว โดยมีรูปแบบค าร้องส าเร็จรูปที่ใช้งานง่ายโดยสะดวก ผู้ต้องหาหรือจ าเลยสามารถเขียน
ค าร้องได้เองโดยง่ายเพยงแค่ท าเครื่องหมายในช่องที่ก าหนดและลงลายมือชื่อเท่านั้น แต่อย่างไรก็ตาม
ี
ในขณะนั้นยังไม่มีความชัดเจนในแง่นโยบายจากทางผู้บริหารค าร้องใบเดียวจึงยังไม่ถูกน ามาใช้มากนัก
และเมื่อพจารณาจากข้อความในระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการปล่อยชั่วคราว
ิ
ื่
พ.ศ. ๒๕๔๘ ก็เขียนในท านองให้ตีความไปได้ว่าเพอความสะดวกรวดเร็วในการพิจารณาของศาล ผู้ร้องขอ
ปล่อยชั่วคราวควรเสนอหลักประกันมาพร้อมกับค าร้องด้วย ดังนี้ การร้องขอปล่อยชั่วคราวโดย
ไม่เสนอหลักประกันมาพร้อมกับค าร้องแม้จะสามารถท าได้ แต่ก็ดูเหมือนจะยังเป็นเพยงข้อยกเว้นเท่านั้น
ี
ต่อมาวันที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๖๒ ประธานศาลฎีกาออกค าแนะน าว่าด้วยการขยายโอกาสในการเข้าถึง
สิทธิที่จะได้รับการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๖๒ จึงเริ่มมีความชัดเจนในการใช้ค าร้องใบเดียวมากขึ้น
โดยก าหนดให้ผู้ร้องขอปล่อยชั่วคราวไม่จ าต้องเสนอหลักประกันมาพร้อมกับค าร้อง แต่ก็ยังมีข้อความระบุ
(๙) ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๔๘ ข้อ ๔
