Page 124 - Бат хааны байлдан дагуулал

Дэд бүлэг

Хоёрдугаар аян дайн: Өмнөд Оросыг эзэлж, Зүүн хийгээд Төв
Европыг түрэмгийлсэн нь

Хоёрдугаар аян дайны эхлэл (1239)

Нэгдүгээр аян дайны дараа их хаан Өгөдэйн тушаалаар Батын байлдан
дагуулалд оролцож байсан зарим хан өөрсдийн цэргийн хамт Монгол
нутагтаа буцаж иржээ. Тиймээс хоёрдугаар аян дайн нь голдуу Зүчийн
улс ба шинээр эзлэгдсэн ард түмнүүдийн хүчээр хийгдсэн байна. Гэвч
эхний аян дайныг бодвол Бат хааны хүч зузаарч, олз омог, адал явдалд

дуртай хүмүүс сайн дураараа цэрэгт элсэж байлаа. Бат хааны армид
орос цэргүүд ч алба хашиж байв[154]. Тэднийг Мажарын түүхч
«адгийн загалмайтнууд» гэж нэрлэсэн байдаг.

Хоёрдугаар аян дайныг Бат хаан 60-70 мянган цэрэгтэй эхэлсэн нь

Өмнөд Орос, Зүүн ба Төв Европын ард түмнийг байлдан дагуулахад
хангалттай байсныг цаашхи үйл явдал бэлхнээ харуулдаг. Дайн
байлдаанд хат сууж, хал үзсэн энэхүү арми жанжныхаа харцаар гал ус
руу харайхад ч бэлэн байлаа.

1239 оны эхэнд монголчууд Орос нутаг руу дахин хөдөлсөн байна.
Гэвч Зүүн-Хойд Оросод түрэмгийлэхийн өмнө байлдан дагуулсан

мордовчуудын бослого тэдний довтолгооныг хэсэг хугацаагаар
саатуулжээ. Гүюг, Мөнх, Хадан, Бүри нарын цэрэг ширүүн
тулалдааны дараа мордовчуудыг номхотгосон байна. Дахин самуун
дэгдээлгэхгүйн тулд монголчууд тэдэнд их цэргийн сүр хүчийг

үзүүлжээ.

Үүний зэрэгцээ 1237-1238 оны дайны галд өртөөгүй Муром,
Гороховец хотуудыг авч, Клязьма, Доод Ока мөрнүүдийн сав газрыг
бусниулж, Доод Новгородыг [Александрын Новгородтой эндүүрч
болохгүй — Ч.Ч.] эзлэн сүйтгэв. Он тооллын бичээчийн

тэмдэглэснээр, монголчууд түүнээс ч цааш явж, ижил мөрөн дээрх
Городец-Радилов хотыг түймэрдсэн байна.