Page 46 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

model, duke qenë se në të pranohet që vendndodhja e zyrës qendrore mund të ndryshohet me
Statut. Për më tepër, “vendet e tjera të ushtrimit të veprimtarisë, të ndryshme nga selia” – që
është zyra qendrore (neni 8) ose “selia” (pika 1, shkronja “d”, e nenit 32 të ligjit për
regjistrimin e biznesit), duhet të regjistrohen në përputhje me nenin 43, pika 3, shkronja “d”.

2. Neni 8, pika 2, e zbaton ligjin për shoqëritë tregtare për shoqërinë tregtare zyra qendrore
e së cilës është në Shqipëri. Por, cili ligj gjen zbatim, nëse një shoqëri tregtare është e
regjistruar në Shqipëri dhe gjithë biznesin e vet e kryen jashtë vendit? A duhet prishur dhe
likuiduar kjo shoqëri tregtare? Dhe, kur shoqëria tregtare, e themeluar në përputhje me
legjislacionin e huaj, dëshiron ta transferojë zyrën e saj qendrore në Shqipëri, a ka ajo
detyrimin që të përmbushë kërkesat e dispozitave shqiptare për themelimin?
Në këtë kuadër, duhet marrë në konsideratë se neni 50, pika 1 dhe 3, i MSA-së
përcakton që Shqipëria dhe BE-ja të mundësojnë ngritjen dhe ushtrimin e aktivitetit të
shoqërive tregtare, filialeve, degëve dhe personave fizikë përkatës nga të dyja palët. Pika 2 e
të njëjtës dispozitë shprehet se nuk mund të bëhet diskriminim ndaj shoqërive tregtare nga
BE-ja në Shqipëri (dhe as ndaj shoqërive tregtare shqiptare në BE). Neni 56 parashikon disa
përjashtime nga këto norma.
Ndërkohë që MSA krijon kushtet më të favorshme për vendosjen e shoqërive tregtare në
BE dhe Shqipëri, dispozitat e TFBE-së për lirinë e vendosjes midis Shteteve Anëtare janë më
të gjera. Ligjet shqiptare do të zbatohen për të gjitha dispozitat për lirinë e vendosjes në BE.
69
Ndalohet çdo kufizim i aksesit, jo vetëm diskriminimi. Në praktikë, përjashtime mund të
aplikohen vetëm për ushtrimin e aktivitetit të shoqërisë tregtare të huaj të vendosur, nëse për
shoqëritë tregtare kombëtare aplikohen të njëjtat norma dhe mjaft që ato të mos jenë
diskriminuese. Në thelb të çështjes qëndron liria rregullatore dhe fusha e veprimit të ligjeve
për shoqëritë tregtare të Shteteve Anëtare. Debati në BE për këtë çështje është i rëndësishëm
për Shqipërinë, pasi nga ai do të përcaktohet nëse standardi bazë i aplikuar nga ligji shqiptar
për shoqëritë e huaja tregtare, që ushtrojnë aktivitet në territorin e saj, do të jetë në përputhje
me anëtarësimin e ardhshëm në BE.
Raste të tilla, ku ndër faktet e një çështjeje gjyqësore përfshihet një element i huaj, që
gjykohet “i rëndësishëm” nga një gjykatë vendase, zgjidhen sipas normave vendase për
70
“konfliktin e ligjeve” ose për “të drejtën private ndërkombëtare”. Sa i takon ligjit për
shoqëritë tregtare, rregullat për konfliktin mbështeten në dy filozofi bazë kundërshtuese që
71
burojnë nga teoria kontraktualiste dhe koncesionare e lartpërmendur.
Qasja e “regjistrimit” ose “themelimit si personalitet juridik” e konsideron shoqërinë
tregtare si të themeluar tërësisht në kuadër të ligjit kombëtar, nëse shoqëria e ka zyrën e
regjistruar në atë shtet. Nuk ka rëndësi se ku ndodhen administrata qendrore dhe aktiviteti
aktual i shoqërisë tregtare. Shoqëria tregtare mund të vendosë lirisht se ku dëshiron të

69 Krahaso tekstin e nenit 49, pika 1, të TFBE-së (ish-neni 43 TKE).
70 Ligji nr.10428/2011 “Për të drejtën private ndërkombëtare”.
71 Shih, më lart, Kreun B.I.; për hollësi, M. Habersack, “Ligji evropian për shoqëritë tregtare” (Beck: Mynich, botim i
tretë, 2006), f. 8–17; J. Dine, M. Blecher dhe M. Koutsis, poshtëshënimi 12, f. 67–105.

45