Page 50 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

përputhje me nenin 207 e në vijim, janë shoqëri të pavarura nga pikëpamja ligjore, të
kontrolluara nga një “shoqëri mëmë”.

2. Ligji për regjistrimin e biznesit përmend vetëm degët e shoqërive të huaja. Nuk merren
në konsideratë degët e shoqërive shqiptare, sepse, gjithsesi, ato nuk janë të pavarura nga
pikëpamja ligjore dhe të dhënat e shoqërisë regjistrohen në QKB, sidoqoftë. E fundit për nga
radha por jo për nga rëndësia, QKB-ja funksionon me sportelet e veta të shërbimit në mbarë
vendin, gjë që do të thotë se këto të dhëna janë të mundshme për t’u parë në mbarë vendin
(neni 5 i ligjit për regjistrimin e biznesit).
Është me interes të theksohet se asnjë dispozitë për degët (për biznesmenët e huaj) nuk
u referohet degëve që hap një tregtar. Nuk ka asnjë arsye pse një tregtar (i huaj) të mos e
përhapë organizimin e tij të biznesit në gjithë vendin. Siç e tregon komenti për nenin 2, këta
tregtarë mund të luajnë një rol të rëndësishëm në treg. Nuk ekziston asnjë dispozitë e
detyrueshme që ata të shndërrohen në shoqëri tregtare duke u nisur nga një vëllim i caktuar i
aktivitetit tregtar. Pra, duhet marrë në konsideratë mundësia e krijimit të degëve (të huaja) që
krijojnë tregtarët. Në këtë aspekt, rekomandohet që të zbatohen rregullat e regjistrimit në
QKB, që jep neni 9, pika 5 dhe që për një tregtar të huaj kërkojnë gjithë të dhënat, me
76
përjashtim të të dhënave që janë parashikuar posaçërisht për shoqëritë tregtare.

3. Regjistrimi i degëve të shoqërive të huaja është një aspekt i rëndësishëm i mjedisit të
biznesit të një vendi, sidomos për sa i takon jurisprudencës së GJED-së, që përmendet te
komentet për nenin më lart. Duke qenë se dega, që nuk ka personalitet juridik më vete, i
nënshtrohet ligjit të vendit ku ka selinë shoqëria, krijimi i degëve nga shoqëritë e huaja do të
thotë importim i ligjeve të huaja për shoqëritë tregtare. Kjo është me rëndësi, para së
gjithash, për kreditorët, sepse, duke qenë se nuk mund të ngrenë padi ndaj një shoqërie të
themeluar në bazë të ligjit vendas për shoqëritë, siç do të ishte rasti i një filiali, ata duhet të
ngrenë padi ndaj një shoqërie të huaj. Megjithatë, duhet theksuar se kjo vlen vetëm për
ngritjen e padisë, sepse ligji që rregullon transaksionet është ligji i përcaktuar nga gjykata
kompetente si “ligji i duhur për kontratën”. Pra, nëse një gjykate angleze do t’i duhej të
gjykonte një padi midis një kreditori shqiptar dhe një shoqërie angleze, asaj do t’i duhej që të
përcaktonte nëse detyrimet reale do të rregulloheshin me ligjin anglez apo me ligjin shqiptar.
Kjo vlen edhe nëse padia do të gjykohej nga një gjykatë shqiptare. Kreditori ka nevojë për
akses të shpejtë ndaj informacionit për degën dhe shoqërinë e saj. Në të vërtetë, regjistrimi i
degëve nënkupton thjesht publikim të fakteve; degët nuk fitojnë personalitet juridik. Degët
krijohen thjesht duke hapur dyqanet ose zyrat e tyre. Regjistrimi i degës, para së gjithash,
krijon lidhjen juridike me shoqërinë “kryesore” si personi juridik dhe cakton përgjegjësitë

76 Lidhur me tregtarët dhe shoqëritë tregtare të Shteteve Anëtare të BE-së, shih, gjithashtu, Kreun e MSA-së për “lirinë e
vendosjes”, nenet nga 49 deri në 56. Neni 49, shkronja “d”, i MSA-së parashikon se “vendosje” do të thotë:
“(i) për sa u përket shtetasve, e drejta për të ushtruar veprimtari ekonomike si persona të vetëpunësuar dhe për të krijuar
sipërmarrje, në shoqëri të caktuara, të cilat faktikisht kontrollohen prej tyre.
(ii) për sa u përket shoqërive komunitare dhe shqiptare, e drejta për të ushtruar veprimtari ekonomike duke ngritur filiale
dhe degë, përkatësisht, në Shqipëri ose në Bashkimin Evropian.

49