Page 680 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

648 Cẩm Phả - Đất và Người

non cho vào chảo gang sao khô, để vào ống tre, vỏ bầu hay
hộp nhựa đậy kín dùng uống quanh năm. Chè có vị chát,

ngọt mát, màu xanh ngả vàng. Người Sán Dìu thường pha
vào ấm để vào giỏ ủ nóng. Lá vối được phụ nữ, trẻ em pha
nước uống quanh năm. Người ta thu hoạch lá vối, đem phơi

khô và buộc thành bó treo cạnh bếp để tiện hằng ngày lấy
xuống đun nước uống. Nước vối hợp uống vào mùa hè vì có

tính giải nhiệt, an thần và giúp tiêu hóa tốt.
Người Sán Dìu sử dụng một số loại giải khát có tác dụng

chữa bệnh, vận dụng từ một số bài thuốc Nam đơn giản như
các thức uống được sắc từ lá vông, dây kim ngân, cây mã đề,

cỏ mật, hà thủ ô, nhân trần... Họ lên rừng lấy các loại lá cây
này về rửa sạch, đun nước uống thay cho nước lọc hằng ngày.

Người cao tuổi hay phụ nữ Sán Dìu sau sinh càng hay uống
các loại thuốc Nam phù hợp, giúp nhanh hồi sức.

Trong các dịp tết, lễ, người Sán Dìu tự làm men nấu rượu,
với hai loại rượu chính là rượu men và rượu cất. Rượu men
được nấu từ gạo nếp rồi ủ với men bằng các loại lá cây rừng,

từ củ riềng, đinh hương, thảo quả, thục địa, sinh quy... Ngoài
ra cũng dùng 5 vị mà người Tày hay dùng để ủ men rượu.

Người Sán Dìu nấu rượu từ cơm nếp hoặc cơm tẻ. Cơm
cho ra mẹt hoặc nia, để nguội rồi rắc men đã ủ vào trộn đều.

Men rắc theo tỷ lệ 1 men/1 ống gạo (khoảng 1 kg), ủ kín. Sau
1 ngày 1 đêm, cho cơm đã ủ vào hũ hoặc chum, bịt kín. Ba

ngày sau đổ nước vào chum theo tỷ lệ 1 lít nước/1 kg gạo,
ngâm ủ trong ba ngày là thành rượu rồi mang đi chưng cất

hoặc có thể uống trực tiếp nước cốt.