Page 1311 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๒๙๙

ในการการใช้มาตรการดังกล่าว ศาลต้องปฏิบัติตามข้อบังคับของประธานศาลฎีกาฯ
๑๙
ี

โดยมาตรการนี้มีหลักเกณฑ์ ขั้นตอนรายละเอยดทั้งให้อานาจศาลในการพิจารณาอย่างกว้างขวางกล่าวคือ
ศาลมีอานาจสั่งให้บิดา มารดา ผู้ปกครองรวมถึงบุคคลซึ่งเด็กหรือเยาวชนอาศัยอยู่ด้วยเข้าร่วมกิจกรรมใน

ื้
ื้
ู
การแก้ไขบ าบัดฟนฟด้วย ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการแก้ไขบ าบัดฟนฟไม่ใช่การจ ากัดเฉพาะเด็กหรือเยาวชน
ู
เท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงบิดามารดารวมถงบุคคลที่ใกล้ชิด เพราะหากบุคคลเหล่านี้มีส่วนร่วมในการใช้
ึ
มาตรการดังกล่าว โอกาสที่เด็กหรือเยาวชนจะสามารถปรับปรุงแก้ไขตนเองก็ยิ่งมีสูงขึ้น
ิ
ิ
นอกจากนี้ในการพพากษาคดีอาญา กฎหมายระบุให้ผู้อานวยการสถานพนิจสืบเสาะข้อเท็จจริง

ิ
แล้วรายงานให้ศาลทราบก่อนจึงจะพพากษาลงโทษหรือใช้วิธีการส าหรับเด็กและเยาวชนได้ หากมีการ
ิ
พพากษาลงโทษจ าคุก ศาลเยาวชนฯมีอานาจใช้วิธีการส าหรับเด็กและเยาวชนแทนการลงโทษทางอาญา

ในกรณีที่เด็กหรือเยาวชนต้องโทษปรับและไม่ช าระค่าปรับ ศาลจะสั่งกักขังแทนค่าปรับไม่ได้แต่ให้ส่งตัวไป
ควบคุมเพอฝึกอบรมในศูนย์ฝึกอบรมฯ และยังมีมาตรการจากศาลพพากษาปล่อยตัวเด็กหรือเยาวชน
ิ
ื่
ตามมาตรา ๑๓๘ กล่าวคือในกรณีที่ศาลพพากษายกฟองปล่อยตัวเด็กหรือเยาวชนไป ถ้าศาลเห็นว่าเด็ก
้
ิ
หรือเยาวชนมีพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อการกระท าผิด หรืออยู่ในสภาพแวดล้อม หรือสถานที่อาจชักน าให้กระท า
ื่
ผิด และเพอคุ้มครองสวัสดิภาพของเด็กหรือเยาวชน ศาลจะว่ากล่าวตักเตือนรวมทั้งผู้ปกครอง และมี
อานาจก าหนดเงื่อนไขคุมความประพฤติของเด็กหรือเยาวชนนั้นด้วยก็ได้ เช่น ห้ามเด็กหรือเยาวชนเข้าไป

่
ิ
ในสถานที่ใด ออกจากบ้านในเวลากลางคืน หรือให้เข้ารับการฝึกอบรมเป็นต้น ในการอานค าพพากษาให้

กระท าเป็นการลับ ตามกฎหมายดังกล่าวยังให้อานาจศาลเปลี่ยนโทษและการใช้วิธีการส าหรับเด็กและ
ิ
เยาวชน ตามมาตรา ๑๔๒ กล่าวคือ แม้ศาลมีค าพพากษาหรือค าสั่งให้ลงโทษหรือใช้วิธีการส าหรับเด็กหรือ
เยาวชนแล้ว หากปรากฏว่า ข้อเท็จจริงหรือพฤติการณ์ได้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ศาลมีอานาจแก้ไข

เปลี่ยนแปลงค าพพากษาหรือค าสั่งเกี่ยวกับการลงโทษหรือวิธีการส าหรับเด็กหรือเยาวชนได้ จะเห็นได้ชัด
ิ
ิ
ว่าในการด าเนินกระบวนพจารณาในคดีที่เด็กหรือเยาวชนถูกหาว่ากระท าผิดทางอาญานั้น กฎหมายมี
ื่
ิ
ลักษณะพเศษที่มีเจตนารมณ์มุ่งคุ้มครองเด็กหรือเยาวชนที่กระท าผิดอาญา เพอให้โอกาสเด็กหรือเยาวชน
แก้ไข ปรับปรุงตนและสามารถกลับอยู่ในสังคมตามปกติ ซึ่งแตกต่างจากการด าเนินคดีอาญาทั่วไปที่มุ่ง
ลงโทษผู้กระท าผิด

๑๙ ข้อบังคับของประธานศาลฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงอนไขในการก าหนดมาตรการแทนการ
ื่
พิพากษาคดี พ.ศ. ๒๕๕๖