Page 1313 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๓๐๑

ื่
ิ

อานาจในท้องที่ที่เด็กหรือเยาวชนมีถิ่นที่อยู่ปกติ มีอานาจพจารณาคดีเกี่ยวกับความผิดนั้น แต่ถ้าเพอ
ประโยชน์แก่เด็กหรือเยาวชนให้ศาลแห่งท้องที่ที่เด็กหรือเยาวชนกระท าความผิดมีอานาจรับพจารณาคดี
ิ

นั้นได้ ตามบทบัญญัติดังกล่าวมีความหมายว่า เขตอ านาจศาลซึ่งมีอานาจพิจารณาคดีอาญาที่มีขอหาว่าเด็ก
้

หรือเยาวชนกระท าผิด กฎหมายก าหนดให้ศาลเยาวชนและครอบครัวซึ่งมีเขตอานาจในท้องที่ที่เด็กหรือ
เยาวชนมีถิ่นที่อยู่ปกติเป็นศาลมีอานาจพิจารณาคดีนั้น เนื่องจากตามเจตนารมณ์ของกฎหมายต้องการให้มี

การพจารณาคดีในศาลที่อยู่ใกล้ภูมิล าเนาของบิดามารดาหรือผู้ปกครองที่เด็กหรือเยาวชนอาศัยอยู่ด้วย
ิ
ั
สามารถเดินทางมาศาลเพอพบพบปะเยี่ยมเยียนเด็กหรือเยาวชนได้สะดวกอนเป็นประโยชน์แก่เด็กหรือ
ื่

เยาวชนนั้น แต่ก็ให้อานาจศาลเยาวชนและครอบครัวซึ่งมีเขตอานาจในท้องที่ ที่เด็กหรือเยาวชนกระท า
ิ
ิ

ื่
ความผิดมีอานาจใช้ดุลพนิจรับพจารณาคดีนั้นได้ด้วยถ้าเห็นว่าเพอประโยชน์แก่เด็กหรือเยาวชน ตามค า
ิ
ุ
พพากษาศาลอทธรณ์คดีช านัญพเศษฯ ที่ ๑๒๘๒/๒๕๖๐ เพราะในการด าเนินคดีอาญากับเด็กและ
ิ
๒๒
ื้
เยาวชนที่กระท าผิด มุ่งเน้นในการแก้ไขฟนฟให้กลับตัวเป็นพลเมืองดี ตามแนวคิดที่ถือว่าเด็กเป็นเพยง
ี
ู
ิ
ื้
ผู้กระท าผิดไม่ใช่อาชญากร กระบวนพจารณาคดีมีวัตถุประสงค์มุ่งไปทางสงเคราะห์ บ าบัด แก้ไขฟนฟอยู่
ู
เด็กและเยาวชนมากกว่าลงโทษทางอาญาแกเด็กและเยาวชนเหล่านั้น อันจะเห็นได้จากกฎหมายหลายฉบับ
่
ออกมาคุ้มครองเด็กหรือเยาวชนที่ต้องหาว่ากระท าผิดทางอาญา โดยเฉพาะขั้นตอนกระบวนการด าเนินคดี
อาญาตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนฯ มาตรา ๔ ให้ค านิยาม การแก้ไขบ าบัดฟื้นฟูว่า มาตรการที่ก าหนด
เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม หรือสนับสนุนเด็กหรือเยาวชนให้สามารถอยู่กับครอบครัวและชุมชนได้โดยปกติ
สุข เช่น การรับค าปรึกษาแนะน า การเข้าร่วมกิจกรรมบ าบัด การเข้าร่วมกิจกรรมทางเลือก การศึกษา หรือ
ื่
การฝึกอาชีพหรือวิชาชีพ กระบวนการเหล่านี้เริ่มตั้งแต่เด็กหรือเยาวชนถูกส่งตัวมาศาลเพอตรวจสอบการ
จับตามมาตรา ๗๒ และ ๗๓ เมื่อศาลตรวจสอบการจับว่าเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายแล้ว ศาลจะ
ิ
พจารณาต่อไปว่าจะควบคุมตัวเด็กหรือเยาวชนนั้นไว้หรือไม่ หากเห็นว่าควรควบคุมตัวเด็กหรือเยาวชนนั้น
ื่
ู
จะถูกส่งตัวไปควบคุมที่สถานพนิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนเพอการแก้ไขบ าบัดฟนฟ แต่หากศาลเห็น
ื้
ิ
ว่าไม่ควรควบคุมตัวเด็กหรือเยาวชน หรือเห็นควรควบคุมตัวแต่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวศาลจะมอบตัวเด็ก
หรือเยาวชนให้ผู้ปกครองรับกลับไปดูแลระหว่างสอบสวน ในการพิจารณาศาลมีอานาจก าหนดมาตรการให้

ื้
เด็กหรือเยาวชนเข้ารับค าปรึกษาแนะน าหรือเข้าร่วมกิจกรรมบ าบัดฟนฟูใด ๆ ได้ นอกจากนี้ยังมีมาตรการ
่
พิเศษแทนด าเนินคดีอาญากอนฟ้องคดี มาตรการพิเศษแทนด าเนินคดีอาญาหลังฟ้องคดี มาตรการแทนการ
ิ
พพากษาคดี และมาตรการหลังจากพพากษาปล่อยตัวเด็กหรือเยาวชน เมื่อพจารณาตามกฎหมายตามที่
ิ
ิ
กล่าวข้างต้นจะเห็นได้โดยชัดแจ้งว่า กระบวนการด าเนินคดีอาญากับเด็กหรือเยาวชนกฎหมายมีเจตนารมณ์

๒๒ สหรัฐ กิตติ ศุภการ, ค าอธิบายพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและ
ครอบครัวพ.ศ. ๒๕๕๓, พิมพ์ครั้งที่ ๔ (กรุงเทพมหานคร : ส านักพิมพ์อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, ๒๕๖๒), เรื่องเดิม

น.๒๓๑-๒๓๒