Page 1524 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๕๑๑

๑๔

ผู้หนึ่ง โดยมีอานาจและหน้าที่ตามที่ก าหนดไว้ในมาตรา ๑๑ วรรคหนึ่ง ประกอบมาตรา ๑๔ วรรคหนึ่ง
ิ

ิ
คือ นั่งพจารณาและพพากษาคดีใด ๆ ของศาลนั้น หรือเมื่อได้ตรวจส านวนคดีใดแล้วมีอานาจท าความเห็น
แย้งได้ และให้ค าแนะน าแก่ผู้พิพากษาในศาลนั้นในข้อขัดข้องเนื่องในการปฏิบัติหน้าที่ของผู้พิพากษา และ
มีอานาจหน้าที่ตามมาตรา ๑๔ คือ สั่งให้หัวหน้าส านักงานประจ าศาลยุติธรรมรายงานเกี่ยวด้วยคดีหรือ

ื่

ิ
รายงานกิจการอนของศาลชั้นต้นที่อยู่ในเขตอานาจของตน และในกรณีจ าเป็นอธิบดีผู้พพากษาภาคมี

อานาจสั่งให้ผู้พิพากษาคนใดคนหนึ่งในศาลชั้นต้นที่อยู่ในเขตอานาจไปช่วยท างานชั่วคราวในอีกศาลหนึ่งที่

ิ
อยู่ในเขตอานาจมีก าหนดไม่เกิน ๓ เดือน โดยความยินยอมของผู้พพากษานั้นก็ได้ แล้วรายงานไปยัง
ประธานศาลฎีกาทันที โดยสามารถสั่งได้ไม่จ ากัดจ านวนครั้ง ซึ่งถือเป็นอ านาจในการบังคับบัญชา
นอกจากนี้ พระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา ๑๓ วรรคหนึ่ง ได้ก าหนดให้มีรองอธิบดีผู้พิพากษาภาค
ภาคละ ๓ คน และในกรณีที่มีความจ าเป็นเพื่อประโยชน์ในทางราชการ คณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม

(ก.บ.ศ.) โดยความเห็นชอบของประธานศาลฎีกาจะก าหนดให้มีรองอธิบดีผู้พพากษาภาคมากกว่า ๓ คน
ิ
แต่ไม่เกิน ๖ คนก็ได้ ซึ่งปัจจุบันคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรมโดยความเห็นชอบของประธานศาลฎีกา
ื่
ิ
ก าหนดให้แต่ละภาคมีรองอธิบดีผู้พพากษาภาค ๖ คน เพอให้การปฏิบัติหน้าที่สอดคล้องกับปริมาณงาน
ิ
ิ
ิ่
ิ
ิ
ที่เพมขึ้นของอธิบดีผู้พพากษาภาค โดยเฉพาะอย่างยิ่งการนั่งพจารณาพพากษาคดีและตรวจร่างค าพพากษา
ิ

ิ
หรือค าสั่งของศาลชั้นต้นที่อยู่ในเขตอานาจ ซึ่งรองอธิบดีผู้พพากษาภาคเป็นผู้พพากษาในศาลชั้นต้นที่อยู่
ในเขตอานาจด้วยเช่นเดียวกับอธิบดีผู้พพากษาภาค โดยมีอานาจสั่งค าร้องค าขอต่าง ๆ ที่ยื่นต่อตนตาม

ิ
บทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยวิธีพจารณาความตามที่ก าหนดไว้ในมาตรา ๑๑ วรรคหนึ่ง (๒) และมีหน้าที่
ิ
ช่วยอธิบดีผู้พพากษาภาคตามที่ได้รับมอบหมายตามมาตรา ๑๔ วรรคสอง แม้รองอธิบดีผู้พพากษาภาค
ิ
ิ
ิ
จะไม่มีอานาจนั่งพจารณาและพพากษาคดีของศาลชั้นต้นที่อยู่ในเขตอานาจตามมาตรา ๑๑ วรรคหนึ่ง (๑)

ิ
ิ
ได้โดยต าแหน่งตามกฎหมาย แต่อธิบดีผู้พพากษาภาคอาจมอบหมายให้รองอธิบดีผู้พพากษาภาคนั่ง
ิ
พิจารณาและพิพากษาคดีของศาลชั้นต้นที่อยู่ในเขตอ านาจตามมาตรา ๑๔ วรรคสอง ก็ได้

๑๔ พระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา ๑๑ ประธานศาลฎีกา ประธานศาลอุทธรณ์ ประธานศาลอุทธรณ์ภาค
อธิบดีผู้พิพากษาศาลชั้นต้น และผู้พิพากษาหัวหน้าศาล ต้องรับผิดชอบในราชการของศาลให้เป็นไปโดยเรียบร้อย และให้มี
อ านาจหน้าที่ดังต่อไปนี้ด้วย
(๑) นั่งพิจารณาและพิพากษาคดีใด ๆ ของศาลนั้น หรือเมื่อได้ตรวจส านวนคดีใดแล้วมีอ านาจท าความเห็น
แย้งได้
ฯลฯ
(๔) ให้ค าแนะน าแก่ผู้พิพากษาในศาลนั้นในข้อขัดข้องเนื่องในการปฏิบัติหน้าที่ของผู้พิพากษา
มาตรา ๑๔ ให้อธิบดีผู้พิพากษาภาคเป็นผู้พิพากษาในศาลที่อยู่ในเขตอ านาจด้วยผู้หนึ่ง โดยให้มีอ านาจและ
หน้าที่ตามที่ก าหนดไว้ในมาตรา ๑๑ วรรคหนึ่ง และให้มีอ านาจหน้าที่ดังต่อไปนี้ด้วย
(๑) สั่งให้หัวหน้าส านักงานประจ าศาลยุติธรรมรายงานเกี่ยวด้วยคดี หรือรายงานกิจการอื่นของศาลที่อยู่ใน
เขตอ านาจของตน
(๒) ในกรณีจ าเป็นจะสั่งให้ผู้พิพากษาคนใดคนหนึ่งในศาลที่อยู่ในเขตอ านาจของตนไปชวยท างานชวคราวมี
ั่
่
ก าหนดไม่เกินสามเดือนในอีกศาลหนึ่งโดยความยินยอมของผู้พิพากษานั้นก็ได้ แล้วรายงานไปยังประธานศาลฎีกาทันท ี
ให้รองอธิบดีผู้พิพากษาภาคเป็นผู้พิพากษาในศาลที่อยู่ในเขตอ านาจด้วย โดยให้มีอ านาจตามที่ก าหนดไว้ใน
มาตรา ๑๑ วรรคหนึ่ง (๒) และให้มีหน้าที่ช่วยอธิบดีผู้พิพากษาภาคตามที่อธิบดีผู้พิพากษาภาคมอบหมาย