Page 2008 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๙๐

ื่
ิ
พยานไปยังสถานที่ที่ก าหนดเพอเบิกความ หรือศาลฟลิปปินส์จะอนุญาตให้สืบพยานผ่านระบบการประชุม
๒๕
ทางจอภาพออนไลน์โดยพยานอยู่นอกฟลิปปินส์ได้ แต่พยานต้องไปเบิกความที่สถานทูตหรือสถานกงสุล
ิ
๒๖
ิ
ฟลิปปินส์ที่ตั้งอยู่ในประเทศนั้น หากต้องมีขั้นตอนเหล่านี้เกิดขึ้นอาจนับว่าเป็นความไม่สะดวกอยู่บ้างก็ได้
คู่ความพึงต้องชั่งน้ าหนักว่าวิธีการสืบพยานแบบใดจะสะดวกมากกว่า
ิ
หากศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางสืบพยานที่มีถิ่นที่อยู่ในต่างประเทศผ่านระบบอเล็กทรอนิกส์ที่
ิ
เชื่อมต่ออนเทอร์เน็ตโดยตรง เช่น Google Meet โดยพยานอยู่ที่ส านักงานหรือที่พกอาศัยของตน และมิได้ขอ
ั
อนุญาตหรือขอความร่วมมือจากศาลต่างประเทศเพราะเห็นว่าไม่มีกรณีที่ต้องอาศัยให้ศาลต่างประเทศนั้น
กระท าการใดให้ศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางแทน ผู้เขียนเห็นว่ากรณีเช่นนี้ไม่ถือว่าเป็นการด าเนินกระบวน

พิจารณาที่ผิดระเบียบ แต่หากรัฐต่างประเทศนั้นไม่ยินยอมให้กระท าเช่นนั้น และบางแห่งถือว่าเป็นการกระท า
ผิดกฎหมายในรัฐต่างประเทศนั้น อาจส่งผลกระทบต่อความสัมพนธ์ระหว่างประเทศและค าพพากษาของศาล
ิ
ั
ทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางอาจถูกปฏิเสธการยอมรับบังคับในศาลต่างประเทศ นอกจากนี้ อาจสร้างภาระให้แก่
พยานได้หากกฎหมายของรัฐต่างประเทศนั้นถือว่าการเบิกความต่อศาลในประเทศอื่นโดยไม่ได้รับความยินยอม

จากรัฐต่างประเทศนั้นก่อนเป็นความผิดตามกฎหมายประเทศนั้น ประเทศที่ไม่อนุญาตให้ศาลต่างประเทศ

สืบพยานบุคคลที่มีถิ่นที่อยู่ในประเทศของตนโดยไม่ได้รับความยินยอมก่อนแม้จะเป็นการสืบพยานผ่านระบบ
๒๗
ิ
การประชุมทางจอภาพหรือระบบอเล็กทรอนิกส์ เช่น สวิตเซอร์แลนด์ เยอรมณี ฝรั่งเศส ญี่ปุ่น และจีน เป็นต้น
แต่บางประเทศอนุญาตให้ท าเช่นนั้นได้ หากพยานยินยอมและสมัครใจเบิกความโดยไม่ต้องอาศัยหมายเรียก
พยาน เช่น องกฤษ สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย และสิงคโปร์ เป็นต้น เพราะเห็นว่าเป็นการกระท าที่ไม่แตกต่าง
ั
จากการที่พยานสมัครใจและยินยอมเดินทางไปเบิกความที่ศาลของอกประเทศนั้น กรณีจึงยังไม่ชัดเจนว่าการ
ี
สืบพยานที่มีที่อยู่ในต่างประเทศโดยใช้ระบบอเล็กทรอนิกส์โดยไม่ได้รับความยินยอมของรัฐต่างประเทศ
ิ
นั้นก่อนจะผิดกฎหมายของประเทศใดบ้างหรือไม่ และเป็นการขัดต่อหลักปฏิบัติระหว่างประเทศหรือไม่ซึ่ง

ศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯ กลางไม่อาจอนุมานได้ว่ารัฐต่างประเทศที่พยานมีถิ่นที่อยู่จะยอมรับให้ด าเนินการ

๒๕ Legal Guidance, Witness outside the United Kingdom-video link [online], 18 January 2019. [23 July 2021].
https://www.cps.gov.uk/legal-guidance/witnesses-outside-united-kingdom-video-link
๒๖ Court Videoconferencing Guideline IV1, IV3, Supreme Court Guidelines on the Conduct of Hearing via
Videoconferencing, [online], 9 February 2021. [23 July 2021]
https://www.theworldlawgroup.com/writable/documents/news/SyCipLaw-Supreme-Court-Guidelines-on-
the-Conduct-of-Videoconferencing.pdf
๒๗ The federal Office of Justice of Switzerland and others, International Judicial Assistance in Civil
Matters-Guidelines, 3 edition (latest update January 2013), [online] 23 July 2021.
rd
http://www.rhf.admin.ch/dam/data/rhf/zivilrecht/wegleitungen/wegleitung-zivilsachen-e.pdf; Noemie
Raetzo, The Hague Conference guide to good practice on the use of video-link under the Hauge
Evidence Convention, [online]”, 27 July 2021. https://www.ibanet.org/article/85C75820-601E-4BD1-AD1D-
1DE767AF0C3D