Page 2010 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2010
๑๙๙๒
ิ
เป็นกระบวนการที่ช่วยประหยัดเวลาในการรอวันเวลานัดพจารณา ที่หากต้องเลื่อนคดีไปยังไม่ทราบว่าจะต้อง
เลื่อนคดีไปนานเพยงใด ในแง่นี้นับได้ว่าสร้างความรวดเร็วกว่าการเลื่อนคดีไป ไม่ว่าในสถานการณ์ปกติหรือ
ี
็
สถานการณ์ของโรคระบาด เหตุขัดข้องหรืออุปสรรคในการเดินทางอาจเกิดขึ้นเมื่อใดกได้ ดังนั้น หากมีกฎหมาย
รองรับการด าเนินกระบวนพจารณาโดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์พร้อมใช้บังคับแม้ในสถานการณ์ปกติ และมี
ิ
ิ
เทคโนโลยีดิจิทัลที่มีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพพร้อมสนับสนุนแล้ว คงเหลือแต่ผู้เกี่ยวข้องใน
กระบวนการยุติธรรมที่พร้อมเปิดใจยอมรับกระบวนการอานวยความยุติธรรมทางเลือกในรูปแบบใหม่นี้
เพื่อไม่ให้การอ านวยความยุติธรรมต้องล่าช้าเพราะเหตุขัดข้องในการด าเนินกระบวนพิจารณาที่สามารถหาแนว
ทางแก้ไขได้โดยใช้เทคโนโลยีเข้าช่วย
๓. ด้านความประหยัด
มีผู้กล่าวว่าการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมนั้นมีต้นทุนสูง แม้กระทั่งในคดีอาญาที่คู่ความได้รับการ
ึ
้
ยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลก็ตาม แต่ในความเป็นจริงมีต้นทุนทางตรงและทางออม ตั้งแต่ค่าเดินทางซึ่งรวมถงการ
ื่
เดินทางมาศาล ค่าใช้จ่ายในการท าเอกสารต่าง ๆ และค่าขาดรายได้ส าหรับตัวความที่ต้องเดินทางมาศาลเพอ
เบิกความหรือติดตามคดีตามระยะเวลาที่ใช้ หากแต่งตั้งให้ทนายความด าเนินคดีแทน จะมีค่าจ้างทนายความ
ิ่
ี
รวมถึงค่าเดินทางและค่าใช้จ่ายของทนายความเพมขึ้นมาอก ในกรณีที่เดินทางข้ามจังหวัดอาจมีค่าอาหารและ
ั
ค่าที่พกในกรณีที่ต้องพกค้างคืนด้วย นอกจากนี้ คู่ความมักมีญาติหรือครอบครัวที่เดินทางมาศาลพร้อมกันด้วย
ั
แต่การที่ศาลปรับเปลี่ยนกระบวนการยุติธรรมไปสู่รูปแบบดิจิทัลโดยน าเทคโนโลยีมาใช้ส่งเสริมการอานวย
ความยุติธรรมให้มีประสิทธิภาพ โดยคู่ความและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องไม่ต้องเดินทางไปศาลด้วยตนเอง ลดภาระ
ของพยานและผู้เกี่ยวข้อง เปิดโอกาสให้ทุกคนสามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้ในราคาที่ประหยัดและ
๒๘
สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น
การด าเนินกระบวนพิจารณาโดยใช้วิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์โดยเฉพาะการนั่งพิจารณาทางออนไลน์ได้
ุ
อย่างมีประสิทธิผลนั้นต้องมีความพร้อมในการเข้าถึงเทคโนโลยีซึ่งคู่ความจ าเป็นต้องมีอปกรณ์ที่สามารถเข้าถึง
เทคโนโลยีได้ เช่น คอมพิวเตอร์ (ตั้งโต๊ะหรือพกพา) เครื่องพิมพ์ (printer) สแกนเนอร์ สมาร์ตโฟนหรือแท็บเล็ต
และอนเทอร์เน็ตที่มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และเสถียร ซึ่งไม่ใช่ทนายความหรือตัวความทุกคนจะมีสิ่งเหล่านี้
ิ
ครบถ้วน และการจัดให้มีสิ่งเหล่านี้ย่อมมีค่าใช้จ่าย แม้ศาลจะเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการใช้ระบบ
อเล็กทรอนิกส์หรือแอปพลิเคชันที่ใช้อนเทอร์เน็ตก็ตาม ดังนั้น ส าหรับทนายความหรือตัวความบางคนในบาง
ิ
ิ
คดีอาจไมเห็นว่าการนั่งพิจารณาคดีโดยใช้วิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์เป็นวิธีการที่ประหยัด ในขณะที่ทนายความ
่
๒๘ สุดารักษ์ สุวรรณานนท์ และธนพร เตชฤทธิพิทักษ์, โควิดกับโอกาสเชื่อมตอความยุตธรรมออนไลน์ในราคาประหยัด
่
ิ
ส าหรับประชาชน [ออนไลน์], ๒๒ มิถุนายน ๒๕๖๓. สืบค้น ๒๔ กรกฎาคม ๒๕๖๔
https://knowledge.tijthailand.org/public/files/ariticle/COVID%20and%20Digital%20Court.pdf
