Page 2057 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2057
๒๐๓๙
ั
ต าแหน่งไม่ต่ ากว่ารองอยการสูงสุดมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปีจ านวน ๒ คน โดยมีวาระการด ารงต าแหน่ง ๗ ปี
ตามมาตรา ๒๐๗
หน้าที่และอานาจของศาลรัฐธรรมนูญเป็นไปตามมาตรา ๒๑๐ ได้แก่ (๑) พจารณาวินิจฉัย
ิ
ความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายหรือร่างกฎหมาย (๒) พิจารณาวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอานาจ
ื่
ิ
ของสภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา รัฐสภา คณะรัฐมนตรี หรือองค์กรอสระ และ (๓) หน้าที่และอานาจอนตามที่
บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ โดยวิธีพจารณาของศาลรัฐธรรมนูญให้เป็นไปตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ
ิ
ปัจจุบันได้แก่ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. ๒๕๖๑
ิ
ทั้งนี้ หน้าที่และอานาจของศาลรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวข้องกับศาลยุติธรรม คือ การพจารณา
วินิจฉัยความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายหรือร่างกฎหมาย ตามมาตรา ๒๑๐ วรรคหนึ่ง (๑) ซึ่งจะได้
กล่าวถึงในหัวข้อต่อไป
๒.๓ รูปแบบการตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมาย
หน้าที่และอานาจของศาลรัฐธรรมนูญ ในการตรวจสอบพจารณาวินิจฉัยความชอบด้วย
ิ
รัฐธรรมนูญของกฎหมาย อนเป็นหน้าที่และอานาจหลักของศาลรัฐธรรมนูญ ตามมาตรา ๒๑๐ วรรคหนึ่ง
ั
(๑) ประกอบไปด้วย การตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของร่างกฎหมาย การตรวจสอบความชอบด้วย
รัฐธรรมนูญของกฎหมายที่ศาลจะใช้บังคับแก่คดี และการตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมาย
โดยกลไกผู้ตรวจการแผ่นดิน ดังนี้
๒.๓.๑ การตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของร่างกฎหมาย
การตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของร่างกฎหมายในทางทฤษฎี เรียกว่าการตรวจสอบ
แบบนามธรรม (Abstract control) ได้แก่การตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายที่ต้องสงสัย
โดยยังมิได้เกิดปัญหาขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ในกรณีนี้คือร่างกฎหมายที่มีปัญหาให้ศาลรัฐธรรมนูญตรวจสอบนั้น
ยังเป็นร่างกฎหมายที่ยังไม่มีผลใช้บังคับ หลักเกณฑ์การตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของร่างกฎหมาย
ตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน บัญญัติไว้ใน มาตรา ๑๔๘ ดังนี้
“มาตรา ๑๔๘ ก่อนที่นายกรัฐมนตรีจะน าร่างพระราชบัญญัติใดขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อม
ถวายเพื่อพระมหากษัตริย์ทรงลงพระปรมาภิไธยตามมาตรา ๘๑
(๑) หากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา หรือสมาชิกของทั้งสองสภารวมกันมี
จ านวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในสิบของจ านวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของทั้งสองสภาเห็นว่าร่างพระราชบัญญัติ
ดังกล่าวมีข้อความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ หรือตราขึ้นโดยไม่ถูกต้องตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ ให้เสนอ
ความเห็นต่อประธานสภาผู้แทนราษฎร ประธานวุฒิสภาหรือประธานรัฐสภา แล้วแต่กรณี แล้วให้ประธานแห่ง
สภาที่ได้รับความเห็นดังกล่าวส่งความเห็นนั้นไปยังศาลรัฐธรรมนูญเพอวินิจฉัย และแจ้งให้นายกรัฐมนตรีทราบ
ื่
โดยไม่ชักช้า
(๒) หากนายกรัฐมนตรีเห็นว่าร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวมีข้อความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ
ื่
หรือตราขึ้นโดยไม่ถูกต้องตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ ให้ส่งความเห็นเช่นว่านั้นไปยังศาลรัฐธรรมนูญเพอ
วินิจฉัย และแจ้งให้ประธานสภาผู้แทนราษฎรและประธานวุฒิสภาทราบโดยไม่ชักช้า
