Page 2093 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๐๗๕

ิ
ส าหรับมาตรฐานการพสูจน์ ไม่มีการกาหนดไว้เป็นการเฉพาะ เพราะใช้หลักความเชื่อมั่นภายในใจ
ิ
ิ
๕๕
ของผู้พพากษา (intime conviction) ซึ่งนักวิชาการบางส่วนถือว่าหลักนี้ถือเป็นมาตรฐานการพสูจน์
ิ
อย่างไรก็ตาม หากพจารณาพยานหลักฐานทั้งปวงในคดีแล้วยังคงมีความสงสัยในความผิดของจ าเลย ศาลก็
๕๖
ต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จ าเลย (in dubio pro reo) ซึ่งในปี พ.ศ. ๒๕๔๓ (ค.ศ. ๒๐๐๐)
ฝรั่งเศสได้แก้ไขบทบัญญัติว่าด้วยค าสาบานของคณะลูกขุนในประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา
ิ
ิ่
มาตรา ๓๐๔ เพมเติมถ้อยค าที่แสดงถึงการรับรองหลักยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จ าเลยอย่างชัดแจ้ง
ดังนี้

ี
...ท่านสาบานและให้สัญญาว่าจะพิจารณาข้อกล่าวหาที่มีต่อจ าเลยด้วยความเอาใจใส่อย่างละเอยด
ถี่ถ้วน ท่านจะต้องเคารพต่อผลประโยชน์ของจ าเลย ของสังคมที่กล่าวหาจ าเลย และต่อ

ผลประโยชน์ของผู้เสียหาย ท่านจะต้องไม่ติดต่อกับบุคคลหนึ่งบุคคลใดจนกว่าท่านจะมีค าวินิจฉัย
ท่านจะต้องไม่หวั่นไหวต่อความเกลียด ความมีเจตนาร้าย ความกลัว หรือความเสน่หา และท่านจง

ระลึกอยู่เสมอว่าจ าเลยได้รับการสันนิษฐานว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ และได้รับประโยชน์แห่งความสงสัย
ท่านต้องตัดสินใจหลังจากที่ฟงความจากฝ่ายที่กล่าวหาและฝ่ายที่ถูกกล่าวหาแล้ว โดยใช้วิจารณา
ั
ญาณและด้วยดุลพนิจของตัวท่านเอง ด้วยความไม่มีอคติและความแน่วแน่ของมนุษย์คนหนึ่งที่
ิ
ิ
ึ
สุจริตและมีความเป็นอสระ และพงรักษาความลับในการวินิจฉัยคดี แม้ว่าจะเสร็จสิ้นหน้าที่ของ
๕๗
ท่านแล้ว

๕๕ Christoph Engel, "Preponderance of the Evidence versus Intime Conviction: A Behavior Perspective on

a Conflict between American and Continental European Law, Vermont Law Review, Vol 33, Issue 3
"
.
(Spring 2009), p.435; and Stephen Wilkinson, Standards of Proof in International Humanitarian and
Human Rights Fact-Finding and Inquiry Missions, (Research project, Geneva Academy of International
Humanitarian Law and Human Rights, n.d.), p.18.
๕๖ Richard Vogler, "Criminal Procedure in France, in Richard Vogler and Barbara Haber (eds), Criminal
"
Procedure in Europe, (Berlin: Duncker & Humblot, 2008), p.188. ทั้งนี้ Vogler อธิบายว่า หลัก in dubio pro
reo ของฝรั่งเศส เป็นหลักประกันว่าถ้าไม่สามารถพิสูจน์องค์ประกอบที่ส าคัญของความผิดได้ ผลที่ตามมาคือการยกฟ้อง
และความสงสัยต้องตีความไปในทางที่เป็นคุณแก่จ าเลย อาทิ การไม่ลงคะแนนของลูกขุนหรือคะแนนที่เสียไปจะนับไปในทาง
ที่เป็นคุณแก่จ าเลย และ Wilkinson ระบุว่า ในระบบของฝรั่งเศสแม้เพียงเงาแห่งความสงสัยก็ล้มล้าง intime conviction.
see Stephen Wilkinson, ibid.
๕๗ ค าแปลนี้ตัดทอนมาจาก อุทัย อาทิเวช, อ้างแล้ว เชิงอรรถท ๓๖, น.๒๘๗. โดยแปลจาก Code de Procédure Pénale,
ี่
Article 304 "...You swear and promise to examine with the most scrupulous attention the charges which
will be brought against X . . . . ; to betray neither the interests of the accused nor those of society which
accuses him, nor those of the victim; to refrain from communicating with anyone until after your finding;
to heed neither hatred nor malice, nor fear nor affection; to remember that the accused is presumed