Page 2096 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๐๗๘

แต่ไม่มีบทตัดพยานบอกเล่า อย่างไรก็ตาม เยอรมนีได้สร้าง “หลักโดยตรง” (directness principle) ขึ้น

ิ
โดยบัญญัติอยู่ในประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา มาตรา ๒๕๐ ที่ว่า “การพสูจน์ข้อเท็จจริงจาก
ิ
่
ิ
ความรู้เห็นของบุคคล บุคคลนั้นต้องมาเบิกความในชั้นพจารณา จะด าเนินการโดยอานบันทึกค าเบิกความ
ั
หรือบันทึกถ้อยค าครั้งก่อนของบุคคลนั้นให้ฟงแทนมิได้” อนแสดงถึงการให้ความส าคัญกับการน า
๖๗
ั
๖๘
พยานหลักฐานมาสืบในศาลแบบสด ๆ แต่กระนั้นหลักการนี้มีข้อยกเว้นตามมาตรา ๒๕๑ ที่ยอมให้น า
ค าให้การครั้งก่อนของพยานมาอานในฐานะพยานได้กรณีที่ไม่ได้ตัวพยานมาเบิกความในศาลเพราะมีเหตุ
่
๖๙
ตามที่ก าหนด เช่น ตาย หรือไม่อาจมาเบิกความได้ด้วยเหตุอื่น เป็นต้น
ิ
ในการวินิจฉัยชั่งน้ าหนักพยานหลักฐานศาลเยอรมนีใช้หลักความเชื่อมั่นภายในใจของผู้พพากษา
(intime conviction) เช่นเดียวกับฝรั่งเศส ทั้งนี้ ศาลฎีกาแห่งสหพนธรัฐเยอรมนี (Bundesgerichtshof)
ั
อธิบายถึงระดับความเชื่อมั่นเช่นว่านี้ว่า “...เป็นความเชื่อมั่นส่วนบุคคล ... ในคดีซึ่งเต็มไปด้วยความสงสัยนั้น

ิ
ผู้พพากษาต้องพอใจในระดับความแน่นอนซึ่งใช้อยู่ในชีวิตปกติ ซึ่งความสงสัยที่แฝงตัวอยู่นั้นไม่อาจถูกตัด
ออกได้อย่างสมบูรณ์” อย่างไรก็ตาม เมื่อวินิจฉัยชั่งน้ าหนักพยานหลักฐานทั้งปวงแล้วเห็นว่ายังมีความ
๗๐
สงสัยในการกระท าความผิด ศาลก็จะยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จ าเลยได้ตามหลัก in dubio pro reo
๗๑
แม้หลักการนี้จะไม่ปรากฏการบัญญัติไว้ในกฎหมายของเยอรมนีโดยตรง แต่ในทางวิชาการยอมรับว่ามี
หลักการนี้อยู่ โดยถือกันว่าหลัก in dubio pro reo ในเยอรมนีสกัดจากแหล่งที่มาอย่างน้อย ๖ แหล่ง คือ

๑. ได้มาจาก StPO มาตรา ๒๖๑ ที่วางหลักอิสระในการวินิจฉัยชั่งน้ าหนักพยานหลักฐาน (free conviction)

๒. ได้มาจาก StPO มาตรา ๒๔๔ (๒) ที่ต้องการให้ศาลท าการไต่สวนข้อเท็จจริง แสวงหาพยานหลักฐานที่
เกี่ยวข้อง รวมถึงพยานหลักฐานที่ไม่มีฝ่ายใดน าสืบ ๓. ได้มาจาก StPO มาตรา ๒๖๗ (๑) ที่ต้องการให้ศาล

๖๗ StPO, § 250 [Principle of examination in person] If the proof of a fact is based on the observation of a
.
person, such person shall be examined at the main hearing The examination may not be substituted
by reading out the record of a previous examination or reading out a statement.
๖๘ Sara J. Summers, Fair Trials: The European Criminal Procedural Tradition and the European Court
of Human Rights, (London: Hart Publishing, 2007), p.53.
๖๙ JR Spencer supra note 58; and StPO, § 2 5 1 [Furnishing of documentary evidence by reading out of
records]
๗๐ BGHZ 53, 245 = BHG NJW 1970, 946. ระดับความเชอมั่นเชนว่านี้มีผู้วิจัยและประเมินเป็นตัวเลขความน่าจะเป็นไป
่
ื่
ได้ทางพยานหลักฐานว่าต้องเหนือกว่าร้อยละ ๙๐ และบางครั้งอาจประเมินถึงร้อยละ ๙๕ หรือร้อยละ ๙๙.๘. see Mark
Schweizer, The Civil Standard of Proof – What is it, Actually?, (Reprints of the Max Planck Institute for
Research on Collective Googs, 2013), p.4.
๗๑ ศาลเยอรมนีใช้หลัก in dubio pro reo ทั้งในกรณีที่มีข้อสงสัยในความผิดของจ าเลย รวมตลอดถึงข้อสงสัยในเงื่อนไขการ
ด าเนินคดีหรือเงอนไขระงบคดีด้วย แต่ใชเฉพาะในปัญหาข้อเท็จจริง ไม่ใชกับปัญหาข้อกฎหมาย ดู Michael Bohlander,
้
้
ื่
ั
supra note 20, p.33.