Page 2113 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๐๙๕

๑๓๙
ง่ายที่จะเปลี่ยนระบบกฎหมายไทยให้สอดคล้องกับระบบประมวลกฎหมาย และกรมพระยาด ารงราชานุ
๑๔๐
ภาพก็ทรงสนับสนุนให้เลือกเอาระบบกฎหมายตามแบบประเทศที่ใช้ประมวลกฎหมาย จึงเลือกรับเอา
ื้
ระบบกฎหมายของประเทศในภาคพนยุโรปมาเป็นแบบอย่างในการช าระและร่างประมวลกฎหมาย โดย
คณะกรรมการได้เริ่มงานร่างประมวลกฎหมายอาญาก่อนเพราะในขณะนั้นคนไทยและเจ้าหน้าที่ฝ่าย

กฎหมายยังขาดความรู้ความเข้าใจในการจัดท าประมวลกฎหมาย และในบรรดาประมวลกฎหมายต่าง ๆ
๑๔๑
นั้นประมวลกฎหมายอาญาง่ายที่สุดในการร่างและการท าความเข้าใจของผู้พพากษา คณะกรรมการชุดนี้
ิ
ต่อมามีการเพมเติมเปลี่ยนแปลงอกหลายครั้ง และได้มีการแต่งตั้งกรรมการขึ้นท าหน้าที่เกี่ยวกับการร่าง
ี
ิ่
กฎหมายอกหลายชุด จนในที่สุดประมวลกฎหมายอาญาร่างส าเร็จ และประกาศใช้เมื่อวันที่ ๑ มิถุนายน
ี
๒๔๕๑ ชื่อว่า กฎหมายลักษณอาญา ซึ่งนอกจากการร่างกฎหมายลักษณอาญาแล้วได้มีการร่างประมวล

กฎหมายอาญาทหารด้วย แต่ได้ประกาศใช้เมื่อปี ร.ศ. ๑๓๐ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า
เจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖

่
หลังจากที่ประกาศใช้กฎหมายลักษณะอาญา งานร่างประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย์ก็เริ่มขึ้น
ี
แต่ด าเนินการได้เพยงเล็กน้อยก็สิ้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว งานร่างประมวล
กฎหมายแพงและพาณิชย์ได้ท าอย่างจริงจังในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และเร่งร่าง
่
ิ
่
ิ
ประมวลกฎหมายวิธีพจารณาอาญา ประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง และพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
ไปด้วย ในปี พ.ศ. ๒๔๕๑ นายเรอเน่ กียอง (René Guyon) ได้เข้ามารับราชการในประเทศไทย เนื่องจาก
เป็นผู้ที่มีความรู้ทางกฎหมายอาญาและกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา นายปาร์ดูซึ่งเป็นหัวหน้ากรรมการ
ิ
ร่างกฎหมายได้มอบหมายให้นายกียองเตรียมการร่างประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา นายกียองได้
ิ
ท าการศึกษาค้นคว้าระบบกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาของต่างประเทศอย่างละเอยด และช่วยนายปาร์ดู
ี
จัดท ารายงานหัวข้อส าคัญที่ควรมีอยู่ในประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญาพร้อมค าอธิบายและปัญหา
ิ
ข้อโต้เถียงของนักนิติศาสตร์ หลังจากนั้นนายปาร์ดูได้ท ารายงานปัญหาต่าง ๆ ที่รัฐบาลไทยต้องชี้ขาดก่อนที่
จะยกร่าง ในปี พ.ศ. ๒๔๕๗ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ

ตั้งคณะกรรมการขึ้นวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาดังกล่าว ซึ่งในปัญหาว่าจะคงใช้ระบบให้ศาลเป็นผู้ด าเนินการ

สอบสวนตามที่ใช้อยู่ในขณะนั้นหรือไม่ คณะกรรมการวินิจฉัยให้ยกเลิกระบบดังกล่าว ในปีเดียวกันนายปาร์ดู

๑๓๙ กองจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร เอกสารกระทรวงยุติธรรม รัชกาลที่ ๖ หมายเลข ย ๑/๑ รายงานกรมพระสวัสดิ
วัฒนวิศิษฎ์ถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว อ้างถึงใน ชาญชัย แสวงศักดิ์, อ้างแล้ว เชิงอรรถที่ ๔, น. ๕๑.
๑๔๐ กองจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร ร ๕ หมายเลข ย ๒๓/๓ ความเห็นกรมพระยาด ารงราชานุภาพในการท าโค๊ด
ส าหรับเมืองไทย อ้างถึงใน สุรพล ไตรเวทย์, อ้างแล้ว เชิงอรรถที่ ๔, น.๔๖.
์

ิ
๑๔๑ พิชาญ บุลยง (René Guyon), "การตรวจชาระและร่างประมวลกฎหมายในกรุงสยาม," แปลโดย วิษณุ วรัญญู, วารสารนิตศาสตร, ปีที่ ๒๓,
ฉบับที่ ๑ (มีนาคม ๒๕๓๖), น.๑๑๗