Page 2122 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2122
๒๑๐๔
จ าเป็นต้องตั้งโรงเรียนกฎหมาย พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้ามอบให้เป็นพระราชภาระของ
กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์จึงตั้งโรงเรียนกฎหมายขึ้นใน ร.ศ. ๑๑๖ ใน
ชั้นต้นยังไม่มครู พระองค์ทรงสอนเองที่ห้องเสวยจนได้นักเรียนสอบไล่ได้เป็นเนติบัณฑิต ทรงเลือก
ี
ิ่
คนที่มีความรู้ดีช่วยกันสอนเพมจ านวนครูตามขนาดของโรงเรียนที่ขยายออกไป... ทรงสอนประจ า
... ทางอาญาใช้ประมวลกฎหมายอนเดียเป็นหลัก วิธีพจารณาสัญญาและประทุษร้ายส่วนแพงใช้
ิ
ิ
่
๑๖๑
ต ารากฎหมายอังกฤษ...
การศึกษากฎหมายลักษณะดังกล่าวได้กระท าต่อเนื่องมาจนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎ
เกล้าเจ้าอยู่หัว รัชการที่ ๖ กระทั่งนายยอร์ช ปาดูซ์ ได้ท าบันทึกให้ความเห็นเกี่ยวกับการเปลี่ยนวิธีการสอน
กฎหมายต่อพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหลวงสวัสดิวัฒนวิศิษฏ์ ว่า
ื่
...ประมวลกฎหมายก็เหมือนวิทยาการอน ๆ การที่ท ากฎหมายให้เป็นประมวลออกใช้นั้นย่อมไม่มี
ิ
ผล เว้นแต่ผู้พพากษาเข้าใจวิธีประมวลกฎหมายโดยถูกต้อง ...ผู้พพากษาไทยที่ได้รับการฝึกฝนมา
ิ
นั้นส่วนมากศึกษาจากโรงเรียนกฎหมายที่กรุงเทพ ฯ ... กฎหมายทั่วไปจากผู้ศึกษากฎหมายจาก
ประเทศองกฤษและบางทีก็จากที่ปรึกษากฎหมายชาวยุโรป ผู้ที่รู้ภาษาองกฤษก็อานจากต ารา
ั
ั
่
ั
กฎหมายองกฤษ ผู้ที่ได้ไปศึกษาก็เพยงแต่ศึกษากฎหมายภาษาองกฤษได้รับเป็น Barrister-at-
ี
ั
ั
ิ
Law รวมความว่าผู้พพากษาไทยได้รับการฝึกฝนแต่แบบอย่างองกฤษหรือกฎหมายองกฤษซึ่งเป็น
ั
กฎหมายจารีตธรรม (Common Law)...นักกฎหมายซึ่งได้ฝึกฝนมาแต่วิธีหนึ่ง คงไม่อาจท างานอีก
วิธีหนึ่งได้ดังหวัง นักกฎหมายทางจารีตธรรมก็จะถือเอาบทมาตราในประมวลเพยงเป็นกฎหมาย
ี
จารีตธรรม และเอาหลักธรรมดาทางกฎหมายจารีตธรรมมาปรับใช้ในข้อใดข้อหนึ่ง ถ้าหากไม่มี
กล่าวไว้ชัดแจ้งในประมวล ก็จะเป็นการล้มคว่ าวิธีประมวลธรรมเสียทั้งหมด...
๑๖๒
พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหลวงสวัสดิวัฒนวิศิษฏ์จึงมีลายพระหัตถ์ ลงวันที่ ๑๕ มีนาคม ๒๔๕๖
กราบบังคมทูลเพื่อให้มีการปรับเปลี่ยนวิธีการศึกษาวิชากฎหมาย ว่า
...แต่วิธีสั่งสอนมิได้ดัดแปแปลงอย่างใด คงให้เป็นไปตามวิธีกฎหมายจารีตธรรมอยู่ตามเดิม...มองสิ
ุ
เออ ปาดูซ์ จึงได้ร้องขอให้ข้าพระพทธเจ้าพจารณาพเคราะห์ถึงวิธีการศึกษาวิชากฎหมายว่าบัดนี้
ิ
ิ
ถึงเวลาจ าเป็นแล้วที่จะพงด าริห์จัดการให้เข้าท านองวิธีสั่งสอนฝ่ายคอนติเนนต์คือกฎหมาย
ึ
๑๖๓
ประมวลธรรมควรจะตระเตรียมดัดแปลงโรงเรียนกฎหมายให้ลงร่องรอยกลมกลืนกับท านองนี้...
๑๖๑ หลวงสารนัยประสาสน์ (ธัญญา ณ สงขลา), อ้างแล้ว เชิงอรรถที่ ๑๑๒, น.๓-๖, ๘-๙.
๑๖๒ เรื่องเดียวกัน, น.๒๓-๒๕.
๑๖๓ เรื่องเดียวกัน, น.๒๐-๒๒.
