Page 2224 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2224
๒๒๐๖
๒. ความรู้ความสามารถ นอกจากตัวบทกฎหมายแล้วตุลาการหรือผู้พพากษาจะต้องมีความรู้
ิ
เกี่ยวกับคดีที่ตนต้องพิจารณา และต้องควบคุมให้การด าเนินคดีเป็นไปโดยรวดเร็ว
๓. ความมีใจเป็นธรรม วางตัวเป็นการ ปราศจากอคติ
ิ
๔. การใช้ดุลยพนิจที่เหมาะสม ต้องศึกษาเอาใจใส่และหาประสบการณ์ ต้องเป็นคนที่มี
มนุษยธรรม การก าหนดโทษและการลงโทษต้องสอดคล้องกับสถานการณ์บ้านเมือง จะต้องเป็นผู้มีความ
ละเอียดรอบคอบเพราะการใช้ดุลยพินิจดังกล่าวมีผลต่อชีวิต ทรัพย์สิน และเสรีภาพของประชาชน
๕. การวางตัวดี การวางตัวที่ว่าต้องดีนี้หมายรวมทั้งขณะท าหน้าที่พจารณาคดีในห้องพจารณา
ิ
ิ
จนกระทั่งความเป็นอยู่ทั่ว ๆ ไป การเข้าสังคม เพื่อให้ประชาชนเกิดความเลื่อมใส
๑๓
ทฤษฎีทางจริยธรรม
ั
ในแง่ของนักวิชาการที่ได้รับการยอมรับในด้านงานเขียนเกี่ยวกับจริยธรรมได้สรุปทฤษฎีพฒนา
การทางจริยธรรมไว้ ๓ ทฤษฎี ดังนี้
๑. ทฤษฎีจิตวิเคราะห์ (Psychoanalytic Theory) องค์ประกอบที่ส าคัญในทฤษฎีจิตวิเคราะห์
ิ
ี
ิ
ของฟรอยด์ (Freud) คือ อด (id) อโก้ (ego) และซุปเปอร์อโก้ (superego) อดเป็นแหล่งพลังงานทางจิต
ี
ื่
เบื้องต้น และเป็นที่ตั้งแห่งสัญชาตญาณ เป็นความต้องการแสวงหาเพอตนเอง ต่อมาก็มีอโก้เป็นผู้ควบคุม
ี
ิ
พฤติกรรมของอด อโก้อาศัยหลักแห่งความจริงคือสิ่งที่ปรากฏอยู่อย่างแท้จริง จากนั้นจะมีการเรียนรู้
ี
ั
ั
ิ
พฒนาขึ้นมา การเรียนรู้ท าให้ฉลาด สามารถเป็นนายเหนือความอยากอนเกิดแต่อด การเรียนรู้อาศัย
ุ
การรับรู้ ความจ า ความคิด และส่งเสริมให้อีโก้เข้มแข็ง ซุปเปอร์อีโก้เป็นลักษณะที่สามเป็นหลักแห่งอดมคติ
ี
และศีลธรรมจรรยา ซุปเปอร์อโก้แบ่งได้เป็น ๒ ประเภท คือ อดมคติ (Ego - ideal) เป็นแนวคิดของผู้ใหญ่
ุ
ในสังคมที่สอนว่าสิ่งใดควรท าสิ่งใดไม่ควรท า และเมื่อประพฤติตามแล้วจะเป็นที่นิยมชมชอบของผู้ใหญ่
ในสังคม และ มโนธรรม (Conscience) เป็นความรู้สึกในใจว่าสิ่งใดดีควรท าสิ่งใดไม่ดีควรละเว้น
๒. ทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม (Social Learning Theory) ทฤษฎีนี้มีความเชื่อว่ากฎเกณฑ์ของ
สังคมและวัฒนธรรมเป็นปัจจัยส าคัญให้เกิดการพฒนาจริยธรรม ทฤษฎีนี้พยายามอธิบายกระบวนการ
ั
เรียนรู้โดยหลักการเสริมแรงและหลักการเชื่อมโยงความสัมพันธ์จากปรากฏการณ์ของสังคม
๓. ทฤษฎีทางสติปัญญา (Cognitive Theory) ทฤษฎีนี้เชื่อเรื่องกิจกรรมทางสมองของแต่ละ
ิ
ั
บุคคลว่ามีความส าคัญมากกว่าพฤติกรรมอนเกิดจากอทธิพลของสังคมภายนอก กิจกรรมทางสมอง
เป็นกระบวนการทางสติปัญญา ซึ่งรวมทั้งการรับรู้ ความจ า และการพิจารณาตัดสิน
๑๓ โสภณ รัตนากร, รวมค าบรรยายหลักวิชาชีพนักกฎหมาย หลักวิชาชีพนักกฎหมาย : ตุลาการ, พิมพ์ครั้งที่ ๒
(กรุงเทพฯ : ส านักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๓๕), หน้า ๔๓ – ๔๖.
