Page 2227 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๒๐๙

ต้องไม่มีลักษณะของความขัดแย้งทางผลประโยชน์ รวมไปถึงการยินยอมเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับ

ตนเอง เช่นทรัพย์สิน ผลประโยชน์ หรือพฤติกรรมทั้งในอดีตและปัจจุบันเพื่อสร้างความมั่นใจต่อสาธารณะ

สภาพปัญหาการละเมิดจริยธรรมในองค์กรตุลาการ
คุณธรรมและจริยธรรมแม้จะเป็นคุณสมบัติประจ าตัวของแต่ละบุคคล แต่เมื่อบุคคลนั้นได้เข้ามา

เป็นสมาชิกขององค์กรใดแล้วย่อมจะต้องเรียนรู้จริยธรรมขององค์กรนั้นและพัฒนาเพิ่มพูนจริยธรรมของตน

ให้มั่นคงยิ่งขึ้น ขณะเดียวกันองค์กรก็มีหน้าที่เสริมสร้างและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของสมาชิกทุกคน
ื่
ให้เป็นไปในแนวทางที่ดีร่วมกันจนกลายเป็นวัฒนธรรมองค์กรเพอให้องค์กรมีภาพลักษณ์ที่ดีน าไปสู่
องค์กรแห่งคุณธรรม มีธรรมาภิบาล มีผลการปฏิบัติงานบรรลุผลตามเป้าหมายเป็นที่พงพอใจแก่ประชาชน
ึ
โดยรวม ส าหรับข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรมนั้นศาลยุติธรรมได้จัดท าประมวลจริยธรรมข้าราชการ

ตุลาการ มีด้วยกัน ๖ หมวด ประกอบด้วยหมวดอดมการณ์ของผู้พพากษา หมวดจริยธรรมเกี่ยวกับ
ิ
ุ
การปฏิบัติหน้าที่ในทางอรรถคดี หมวดจริยธรรมเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ในทางธุรการ หมวดจริยธรรม
เกี่ยวกับกิจการอน หมวดจริยธรรมเกี่ยวกับการด ารงตนและครอบครัว และหมวดจริยธรรมของ
ื่
ิ
ผู้ช่วยผู้พพากษา ดะโต๊ะยุติธรรม และผู้พพากษาสมทบ รวม ๔๗ ข้อ (๔๔ ข้อหลัก และ ๓ ข้อเพมเติม)
ิ่
ิ
ั
ซึ่งผู้เขียนเห็นว่าเป็นการก าหนดแนวปฏิบัติด้านจริยธรรมทุกด้านที่เป็นลายลักษณ์อกษรไว้อย่างครอบคลุม
แล้ว เพยงแต่บางข้อก าหนดอาจจะเริ่มไม่สอดคล้องกับทิศทางและสถานการณ์ในปัจจุบัน เช่น
ี
ื่
การห้ามถ่ายภาพหรือกระท าอย่างอนในท านองเดียวกันในการนั่งพจารณาและพพากษาคดีของศาล
ิ
ิ
เว้นแต่ผู้บริหารระดับอธิบดีผู้พพากษาขึ้นไปจะอนุญาตเฉพาะในกรณีจ าเป็นอย่างยิ่ง การห้ามกระท าการ
ิ
ดังกล่าวก็ด้วยเหตุผลที่ว่าจะเป็นช่องทางให้มีการสร้างเหตุการณ์ให้เป็นที่ตื่นเต้นได้ หรืออาจจะ
ื่
กระทบกระเทือนต่อคู่ความหรือผู้เกี่ยวข้องหรือบุคคลอน โดยท าให้รูปคดีเสียไปเพราะอาจเป็นการ
บิดเบือนหรือเน้นเฉพาะส่วนใดส่วนหนึ่งของกระบวนพจารณาของศาล แต่ปัจจุบันปรากฏว่าได้มีการติดตั้ง
ิ
ิ
ิ
ิ
กล้องบันทึกภาพเคลื่อนไหวในห้องพจารณาคดี ตลอดจนมีการพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ เช่นนี้
ข้อก าหนดดังกล่าวจึงอาจไม่สอดคล้องกับสถานการณ์และความจ าเป็นในปัจจุบัน ส่วนข้าราชการ
ศาลยุติธรรม ลูกจ้าง และพนักงานราชการศาลยุติธรรมนั้นก็ได้มีการจัดท าประมวลจริยธรรมข้าราชการ

ศาลยุติธรรม แบ่งออกเป็น ๕ หมวด ประกอบด้วย หมวดอดมการณ์ของข้าราชการศาลยุติธรรม หมวด
ุ
จริยธรรมเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ หมวดจริยธรรมเกี่ยวกับการด ารงตนและครอบครัว หมวดจริยธรรม

เกี่ยวกับกิจการอน และหมวดจริยธรรมของลูกจ้าง และพนักงานราชการศาลยุติธรรม รวม ๒๕ ข้อ
ื่
และระเบียบคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรมว่าด้วยการส่งเสริมจริยธรรมข้าราชการศาลยุติธรรม
ลูกจ้าง และพนักงานราชการศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๕๗ จ านวน ๑๘ ข้อ ซึ่งประมวลจริยธรรมข้าราชการ

ศาลยุติธรรมได้มีการปรับปรุงโดยน ามาตรฐานทางจริยธรรมตามมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐาน
ทางจริยธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ ที่มาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวบัญญัติไว้มาก าหนดเพอให้จริยธรรม
ื่
ื่
ข้าราชการศาลยุติธรรมมีมาตรฐานไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ามาตรฐานจริยธรรมเจ้าหน้าที่อนของรัฐ นอกจากนี้