Page 2310 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2310
๒๒๙๒
ั
ู
ภายหลังได้ การฟงอย่างตั้งใจจึงมิได้หมายความถึงเฉพาะการฟังในสิ่งที่เขาพูด แต่รวมถึงการฟังในสิ่งที่เขาไม่ได้พด
ด้วย ช่องทางในการรับฟังจึงไม่อาจอาศัยเพียงแคการได้ยินเสียง แต่ต้องอาศัยการท างานสอดประสานของประสาท
่
การรับรู้ทุกทาง เพื่อให้เกิดการรับฟังอย่างลึกซึ้ง หรือที่เรียกว่า ฟังด้วยใจ หรือ การเอาใจเขามาใส่ใจเรา
ื่
การท าสิ่งใด ๆ โดยค านึงถึง ใจเขา ใจเรา เพอการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง การไม่เบียดเบียน และการ
ปฏิบัติต่อผู้อนอย่างเหมาะสมนั้น เป็นแนวทางการอยู่ร่วมกันที่มีการแนะน าสั่งสอนกันมาแต่โบราณ
ื่
ในพระพุทธศาสนาก็มีปรากฏพุทธพจน์ในคัมภีร์พระธรรมบท (พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๕ ข้อ ๒๐) ว่า
สพฺเพ ตสนฺติ ทณฺฑสฺส สพฺเพ ภายนฺติ มจฺจุโน
อตฺตาน อุปม กตฺวา น หเนยฺย น ฆาตเย.
ซึ่งนาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย กล่าวถึงความหมายของบาลีข้างต้นว่าหมายถึง “สรรพสัตว์ย่อม
หวาดหวั่นต่อการถูกท าร้าย สรรพสัตว์ย่อมหวาดกลัวต่อมฤตยู บุคคลเปรียบเทียบตนกับคนอนแล้ว ไม่ควรท าร้าย
ื่
หรือฆ่าใคร ทั้งไม่ควรให้ใครท าด้วย” และอีกบทหนึ่ง มีข้อความว่า
สพฺเพ ตสนฺติ ทณฺฑสฺส สพฺเพส ชีวิต ปิย
อตฺตาน อุปม กตฺวา น หเนยฺย น ฆาตเย.
แปลความว่า “สรรพสัตว์ย่อมหวาดหวั่นต่อการถูกท าร้าย ชีวิตย่อมเป็นที่รักของสรรพสัตว์ บุคคล
เปรียบเทียบตนกับคนอื่นแล้ว ไม่ควรท าร้ายหรือฆ่าใคร ทั้งไม่ควรให้ใครท าด้วย”
ั
ตามประวัติของมหาวิทยาลัยมหิดลระบุว่า พนเอกช่วง เชวงศักดิ์สงคราม นายกสภามหาวิทยาลัยแพทย์
ศาสตร์ท่านแรกและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณะสุขในขณะนั้น เป็นผู้รับภาระจัดหาค าขวัญที่เหมาะสมให้แก่
ุ
มหาวิทยาลัยแพทย์ศาสตร์ และได้เสนอค าว่า “อตฺตาน อปม กเร” ตามค าแนะน าของพระเถระชั้นผู้ใหญ่รูปหนึ่ง
ุ
้
ซึ่งคณะกรรมการมหาวิทยาลัยเห็นพองด้วย โดยดัดแปลงมาจากข้อความในวรรคข้างต้นที่ว่า อตฺตาน อปม กตฺวา
ึ
ื่
โดยแปลงค าว่า กตฺวา ซึ่งแปลว่า ท าแล้ว เป็นค าว่า กเร ที่แปลว่า พงท า ด้วยเหตุผลทางไวยากรณ์ เพอให้สื่อ
ความหมายได้ในประโยคเดียว แปลตามศัพท์ได้ว่า “(เขาหรือเธอ) พึงท าซึ่งตน ให้เป็นเครื่องเทียบ” แปลเอาความ
ื่
ึ
ว่า “พงท าตนให้เป็นอปมา” อธิบายได้ว่า คนเราต่างรักสุขเกลียดทุกข์เหมือนกัน หัวอกเราอย่างไร หัวอกคนอน
ุ
ก็อย่างนั้น เมื่อจะท าสิ่งใด ให้ลองนึกดูเสียก่อนว่า หากมีผู้มากระท าเช่นนั้น เราจะมีความรู้สึกอย่างไร ซึ่งตรงกับ
ค าว่า เอาใจเขามาใส่ใจเรา และเป็นแนวทางในการปฏิบัติตนของบุคลากรทางด้านสาธารณสุขมาจนถึงปัจจุบัน
๒๒
๒๒ อาชว์ภูริชญ์ น้อมเนียน, เปิดที่มา “อตฺตาน อุปม กเร” ค าขวัญก าลังใจของบุคลากรสาธารณสุขไทย [ออนไลน์].
ี่
เข้าถึงได้จาก : https://www.silpa-mag.com/history/article_47799. (วันทค้นข้อมูล : ๒๕๖๔, ๙ สิงหาคม).
