Page 2333 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2333
๒๓๑๕
้
ิ
เปิดมุมมองความคิดของคู่พพาทให้กว้างขึ้นจนหลุดพนจากการครอบง าจากความคิดฝ่ายที่เป็นอกุศล
เมื่อคู่พพาทมีความตระหนักรู้ในผลร้ายของปัญหาความขัดแย้งจะน าไปสู่การร่วมกันคิดหาทาง
ิ
ยุติความขัดแย้งลงได้ในที่สุด หลักพทธวิธีในการไกล่เกลี่ยแตกต่างกันไปตามสถานการณ์ความขัดแย้ง และ
ุ
ุ
ตัวบุคคลที่เกี่ยวข้อง จากการศึกษาหลักพทธวิธีการไกล่เกลี่ยทั้งสามกรณีศึกษา สามารถสรุปหลักพทธ
ุ
วิธีการไกล่เกลี่ยออกเป็น 3 ขั้นตอน ดังนี้
1. การสร้างความสงบ
ุ
หลังจากที่พระพทธเจ้าทรงประเมินความขัดแย้งอย่างรอบด้านแล้วว่า มีความจ าเป็นที่พระองค์
ื่
จะต้องเข้าไปไกล่เกลี่ยเพอยับยั้งความเสียหายที่จะเกิดขึ้น สิ่งแรกที่พระองค์ทรงกระท าในการไกล่เกลี่ย คือ
ิ
การสร้างความสงบภายในจิตใจของคู่พพาทเพอยุติความเสียหายที่จะเกิดขึ้นจากความขัดแย้งในเบื้องต้น
ื่
ิ
ุ
โดยพทธวิธีการสร้างความสงบพระองค์จะใช้วาจาสุภาษิตที่มีความหมายลึกซึ้งชี้ให้คู่พพาทพจารณา
ิ
ความขัดแย้งอย่างรอบด้าน เพอให้คู่พพาทรู้เท่าทันความคิดของตน เกิดสติรู้ตัวมีความตระหนักรู้ในความ
ิ
ื่
เสียหายที่จะเกิดขึ้นจากความขัดแย้ง จึงร่วมกันคิดหาทางยุติความขัดแย้งกันด้วยเหตุผล
2. การสร้างสันติ
หลังจากคู่พพาทเกิดความสงบภายในจิตใจพร้อมที่จะเจรจาหาทางออกร่วมกัน พทธวิธีต่อไป
ุ
ิ
ิ
ในการไกล่เกลี่ยที่พระพทธเจ้าน ามาใช้ คือ การให้คู่พพาทเจรจาหาทางแก้ไขความขัดแย้งร่วมกัน
ุ
โดยขั้นตอนนี้พระองค์ทรงเริ่มด้วยการสร้างบรรยากาศการเจรจาที่เป็นมิตร ก่อนจะทรงชี้แนะคู่พพาท
ิ
ื่
ิ
ุ
ให้พจารณาหาทางออกเพอการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ พทธวิธีการสร้างสันติเห็นได้ชัดจากการไกล่เกลี่ยกรณี
ี
ความขัดแย้งของพระภิกษุเมืองโกสัมพ ที่เดินทางไปขอเข้าเฝ้าพระพทธเจ้า ณ เมืองสาวัตถี เพอขอระงับ
ุ
ื่
ี
อธิกรณ์ที่เกิดขึ้น เมื่อพระองค์ทราบว่าภิกษุเมืองโกสัมพเดินทางมาถึงเมืองสาวัตถี พระองค์ทรงรับสั่งให้
ิ
พทธบริษัทเมืองสาวัตถีปฏิบัติต่อพระภิกษุเป็นอย่างดี จากนั้นพระองค์จึงทรงชี้แนะให้คู่พพาทหาทางออก
ุ
ร่วมกันโดยไม่ได้ตัดสินผิดถูก โดยพระองค์ทรงแนะน าให้รับพระภิกษุที่ถูกลงอเขปนียกรรมเข้ากลุ่มแล้วให้
ุ
ยกปาฏิโมกข์ขึ้นแสดง ซึ่งที่มาของค าว่า “สังฆสามัคคี” สันติสุขจึงเกิดขึ้นแก่เหล่าภิกษุเมืองโกสัมพีอกครั้ง
ี
3. สร้างความสามัคคี
การสร้างความสามัคคเป็นพทธวิธีสุดท้ายที่พระพทธเจ้าทรงใช้ในการไกล่เกลี่ย โดยพระองค์จะน า
ุ
ี
ุ
ิ
พุทธวิธีการสร้างความสามัคคีมาใช้หลังจากทคู่พพาทสามารถหาทางออกร่วมกันได้แล้ว พระองค์จะทรงให้
ี่
ื่
หลักคิดเกี่ยวกับการอยู่ร่วมกันอย่างสมานฉันท์เพอป้องกันความขัดแย้งที่จะเกิดขึ้น พร้อมทั้งให้หลักการ
ในการระงับความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งการสร้างความสามัคคีถือเป็นเป้าหมายสูงสุดของ
การไกล่เกลี่ย
การใช้หลักพุทธวิธีในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของผู้ประนีประนอม
การใช้หลักพุทธวิธีในการไกล่เกลี่ยข้อพพาทของผู้ประนีประนอม คือ การน าหลักพุทธวิธีไปปรับใช้
ิ
ในขั้นตอนการไกล่เกลี่ยของผู้ประนีประนอมให้เหมาะสมกับสถานการณ์ โดยต้องเปลี่ยนแปลงขั้นตอน
วิธีการไกล่เกลี่ย แต่เป็นการปรับแนวคิดเกี่ยวกับการแก้ไขความขัดแย้ง จากเดิมที่เน้นการหาข้อตกลงใน
การยุติข้อพิพาท เป็นการเน้นส ารวจเหตุปัจจัยภายในที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งของคู่พพาท แล้วท าการแกไข
้
ิ
ที่เหตุนั้นโดยให้ความส าคัญกับตัวคู่พพาทและอารมณ์ความรู้สึกของคู่พพาท เพอให้ความคิดของคู่พพาท
ื่
ิ
ิ
ิ
กลับมาเป็นสัมมาทิฏฐิ เกิดความสงบเพียงพอที่จะร่วมกันแก้ไขความขัดแย้งกันได้ด้วยเหตุผล
