Page 2664 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๖๔๘

คล้ายคลึงกนแต่เสรีภาพมีลักษณะเป็นสิทธิตามธรรมชาติ (Natural-Rights) ซึ่งมีความหมายว่า ในการใช้ชีวิต
ั
ส่วนตัวของบุคคลในรัฐมีขอบเขตที่รัฐจะไม่เข้าไปแทรกแซง”
3

อย่างไรก็ตามตามความหมายของสิทธิและเสรีภาพที่ได้ยกมาแสดงได้มีการอธิบายคล้ายคลึงกันว่า
สิทธิหมายถึง ประโยชน์ เสรีภาพคือ ความเสรีที่บุคคลสามารถกระท าการใด โดยถือเอากรอบขอบเขต

ที่กฎหมายก าหนดไว้เป็นขอบเขตเสรีภาพคือการใช้อิสรภาพภายในขอบเขตในจุดนี้เองซึ่งท าให้มีผู้วิจารณ์ว่า
ในการพจารณาว่าอะไรคือสิทธิตามกฎหมายนักนิติศาสตร์ไทยมักจะยึดหลักกฎหมายเอกชนที่ว่าด้วย
ิ
ิ
ความสัมพันธ์ทางแข่งระหว่างเอกชนด้วยกันเองเป็นข้อพพาท ดังนั้น ค าว่า“สิทธิ” จึงมีอธิบายไว้ในต าราวิชา
นิติศาสตร์ว่า หมายถึง ประโยชน์ (ระหว่างเอกชน) ที่รัฐรับรองและคุ้มครองให้ส่วนเสรีภาพ” นั้นมักจะไม่ถือ
ว่าเป็นสิทธิ คงเป็นแต่เพียงสิ่งที่คล้ายคลึงกับสิทธิอย่างส่วนหนึ่ง

ส าหรับความส าคัญของสิทธิเสรีภาพนั้น อาจกล่าวได้ว่านอกจากมนุษย์จะมีความจ าเป็นที่จะต้อง
มีปัจจัยสี่ ปัจจัยที่น่าจะถือได้ว่าเป็นปัจจัยที่ห้า คือ สิทธิเสรีภาพ เพราะมีความส าคัญ และจ าเป็นไม่ย่อหย่อน

ไปกว่าปัจจัยสี่ แม้จะเทียบให้เห็นเด่นชัดไม่ได้กับอากาศที่หายใจอาหารที่บริโภคแต่สิทธิเสรีภาพเป็นสิ่งที่
แสดงถึงเกียรติภูมิศักดิ์ศรีแห่งมนุษยชนในค าประกาศเอกราชของสหรัฐอเมริกา (Declaration of Independence)

ต่อสภาคองเกรสเมื่อวันที่ ๔ กรกฎาคม ค.ศ.๑๗๗๖ เป็นค าประกาศซึ่งแสดงถึงความส าคัญแห่งสิทธิเสรีภาพ

ใน Magna Cata ซึ่งถือกันว่าเป็น The Great Charter ก็ได้ปรากฏบทบัญญัติเกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพ

ของบุคคลกล่าวคือ ได้ระบุไว้ว่า บุคคลใดจะถูกจับกุม กักขัง หรือริบทรัพย์หาได้ไม่ เว้นเสียแต่จะได้รับการ
พจารณาโดยบุคคลชั้นเดียวกับเขา (His Peers) และตามกฎหมายของบ้านเมือง (The Law of the Land)
ิ
ซึ่งต่อมาได้ก่อให้เกิดหลักเสรีภาพส่วนบุคคล (Personal Liberty) และวิธีการ Habeas Corpus ขึ้น

เมื่อได้พจารณาถึงความหมายและความส าคัญของสิทธิเสรีภาพแล้วจะเห็นได้ว่าแนวคิดเรื่อง สิทธิ
ิ
มนุษยชนได้รับการยอมรับมานานแล้ว โดยแทนสิ่งเดิมที่เรียกว่าสิทธิตามธรรมชาติ (Natural Rights)

ในเรื่องกฎหมายธรรมชาตินี้ มีลักษณะส าคัญ คือเป็นกฎหมายที่ใช้ได้โดยไม่จ ากัดเวลา ไม่มีขอบเขต

ในด้านสถานที่ของการบังคับใช้ และประการสุดท้าย ได้แก่ การอยู่เหนือกฎหมายของรัฐหากรัฐออกกฎหมาย

ขัดแย้งกับกฎหมายธรรมชาติแล้วย่อมจะไม่มีผลใช้บังคับ

นอกเหนือจาก Magna Carta แล้ว เอกสารทางประวัติศาสตร์ที่มีชื่อเสียงในด้านการคุ้มครองสิทธิ

ี
ั
ของบุคคลอกฉบับหนึ่ง คือ “The EnglishBill of Rights ซึ่งเป็นเอกสารที่รัฐสภาขององกฤษได้ตราขึ้นในปี
ค.ศ. ๑๖๘๙ ได้รับรองสิทธิของประชาชนในส่วนที่เกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของผู้ต้องหาไว้หลาย
ประการด้วยกัน เช่น

3 หยุด แสงอุทัย, ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายทั่วไป (กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2523),
หน้า 187.